Μια δεύτερη ευκαιρία να παραμείνουν στην κύρια κατοικία τους, ακόμη κι αν κινδυνεύουν να τη χάσουν σε πλειστηριασμό, θα έχουν συγκεκριμένες κατηγορίες ευάλωτων οφειλετών. Ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων θα αγοράζει το σπίτι και θα το εκμισθώνει στον προηγούμενο ιδιοκτήτη για 12 χρόνια, με κρατική επιδότηση και δυνατότητα να το αποκτήσει ξανά. Ποιοι μπορούν να ενταχθούν και ποιες υποχρεώσεις θα έχουν;
Πότε αναμένεται να λειτουργήσει ο Φορέας
Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, έως τις 16 Νοεμβρίου 2026 αναμένονται οι υπογραφές για τη συνεισφορά 100 εκατ. ευρώ από τις συστημικές τράπεζες στον Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων.
Η συμφωνία αποτελεί σημαντικό βήμα για την ολοκλήρωση του διαγωνισμού. Ο προσωρινός ανάδοχος, η εταιρεία Christofferson, Robb & Co, έχει ζητήσει λίγες επιπλέον ημέρες για την ολοκλήρωση της συμφωνίας με τις τράπεζες.
Ο σχεδιασμός προβλέπει να ολοκληρωθούν μέσα στον Ιανουάριο του 2027 η οριστική κατακύρωση, ο έλεγχος από το Ελεγκτικό Συνέδριο, η σύμβαση παραχώρησης με το Δημόσιο και η κύρωσή της από τη Βουλή. Η λειτουργία του Φορέα αναμένεται αμέσως μετά.
Ποιοι μπορούν να ενταχθούν
Το πρόγραμμα αφορά ευάλωτους οφειλέτες που βρίσκονται σε μία από τις ακόλουθες καταστάσεις:
- Έχουν κηρυχθεί σε πτώχευση και η κύρια κατοικία τους περιλαμβάνεται στην πτωχευτική περιουσία.
- Αντιμετωπίζουν αναγκαστική εκτέλεση στην κύρια κατοικία τους από πιστωτή που έχει υποθήκη ή προσημείωση στο ακίνητο.
Βασική προϋπόθεση είναι να διαθέτουν Βεβαίωση Ευάλωτου Οφειλέτη, η οποία εκδίδεται ηλεκτρονικά μέσω της σχετικής διαδικασίας του gov.gr.
Δεν αρκεί, επομένως, κάποιος να έχει χαμηλό εισόδημα ή να δυσκολεύεται να εξυπηρετήσει το στεγαστικό του δάνειο. Πρέπει να πληροί τα θεσμοθετημένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια και να βρίσκεται στην προβλεπόμενη διαδικασία πτώχευσης ή αναγκαστικής εκτέλεσης.
Τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια
Τα όρια για την έκδοση της βεβαίωσης εξαρτώνται από τη σύνθεση του νοικοκυριού και την κατηγορία στην οποία ανήκει ο αιτών.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για νοικοκυριά με μέλος που έχει πιστοποιημένη αναπηρία τουλάχιστον 67%. Σε αυτή την ειδική κατηγορία, τα ανώτατα όρια μπορούν, ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού, να φτάσουν:
- Ετήσιο εισόδημα: έως 42.000 ευρώ.
- Φορολογητέα αξία ακίνητης περιουσίας: έως 360.000 ευρώ.
Για τις μονογονεϊκές οικογένειες προβλέπεται προσαύξηση 3.500 ευρώ στο εισοδηματικό όριο για το πρώτο ανήλικο παιδί. Έτσι, για μονογονεϊκό νοικοκυριό με ένα ανήλικο τέκνο το σχετικό εισοδηματικό όριο διαμορφώνεται στα 14.000 ευρώ.
Τα παραπάνω είναι ανώτατα όρια ειδικών κατηγοριών και δεν ισχύουν αυτομάτως για κάθε νοικοκυριό. Η επιλεξιμότητα κρίνεται με βάση τη σύνθεση της οικογένειας, τα εισοδήματα και την περιουσιακή κατάσταση.
Πώς θα αποκτάται το ακίνητο και πόσο θα είναι το ενοίκιο
Ο Φορέας θα αγοράζει την κύρια κατοικία του ευάλωτου οφειλέτη, καταβάλλοντας κατά κανόνα το 70% της εμπορικής αξίας της, όπως αυτή θα προσδιορίζεται από πιστοποιημένο εκτιμητή.
Όταν η μεταβίβαση πραγματοποιείται στο πλαίσιο αναγκαστικής εκτέλεσης, η καταβολή του τιμήματος οδηγεί στη ματαίωση του πλειστηριασμού.
Στη συνέχεια, ο προηγούμενος ιδιοκτήτης θα μπορεί να παραμείνει στο ακίνητο ως ενοικιαστής για 12 χρόνια.
Το αρχικό μίσθωμα θα υπολογίζεται με βάση:
- Το μέσο επιτόκιο των στεγαστικών δανείων κυμαινόμενου επιτοκίου που δημοσιεύει η Τράπεζα της Ελλάδος.
- Το πρόσθετο περιθώριο που έχει προσφέρει ο επενδυτής.
- Την αξία του ιδιοκτησιακού δικαιώματος που απέκτησε ο Φορέας.
Το ενοίκιο θα αναπροσαρμόζεται κάθε χρόνο, κατά την επέτειο της μισθωτικής σύμβασης.
Κρατική επιδότηση από 70 έως 210 ευρώ τον μήνα
Ο ενοικιαστής θα δικαιούται κρατική επιδότηση που θα κυμαίνεται από 70 έως 210 ευρώ μηνιαίως, ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού και τα προβλεπόμενα κριτήρια.
Η επιδότηση θα αφαιρείται από το συνολικό μίσθωμα και ο δικαιούχος θα καταβάλλει το υπόλοιπο ποσό.
Η οικονομική αυτή ενίσχυση δεν σημαίνει ότι το σπίτι παραμένει ιδιοκτησία του οφειλέτη. Η κυριότητα μεταβιβάζεται στον Φορέα και ο προηγούμενος ιδιοκτήτης αποκτά δικαίωμα μακροχρόνιας μίσθωσης.
Πότε μπορεί να αγοράσει ξανά το σπίτι
Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά του προγράμματος είναι η δυνατότητα επαναγοράς της κατοικίας από τον προηγούμενο ιδιοκτήτη.
Το δικαίωμα μπορεί να ασκηθεί ακόμη και πριν από τη συμπλήρωση των 12 ετών, εφόσον ο μισθωτής είναι συνεπής στις υποχρεώσεις του και διαθέτει το απαιτούμενο ποσό.
Για τον υπολογισμό του τιμήματος λαμβάνονται υπόψη το ποσό που κατέβαλε αρχικά ο Φορέας και η εμπορική αξία του ακινήτου κατά τον χρόνο της επαναγοράς. Ο υπολογισμός προβλέπει εύλογη συμμετοχή του Φορέα σε τυχόν υπεραξία, ενώ λαμβάνεται υπόψη και ενδεχόμενη μείωση της αξίας.
Σε περίπτωση πρόωρης επαναγοράς, ο οφειλέτης δεν χρειάζεται να καταβάλει τα μισθώματα για τα υπόλοιπα χρόνια της σύμβασης.
Τι συμβαίνει αν δεν πληρώνεται το ενοίκιο
Το πρόγραμμα συνοδεύεται από συγκεκριμένες υποχρεώσεις. Εάν ο μισθωτής αφήσει απλήρωτα τρία μισθώματα και δεν εξοφλήσει την οφειλή μέσα σε έναν μήνα από τη σχετική ειδοποίηση, η μίσθωση μπορεί να καταγγελθεί και χάνει το δικαίωμα επαναγοράς.
Η συνέπεια στις πληρωμές είναι επομένως απαραίτητη προϋπόθεση για τη διατήρηση της κατοικίας και της δυνατότητας μελλοντικής απόκτησής της.
Πώς υποβάλλεται η αίτηση
Η αίτηση θα γίνεται ηλεκτρονικά, μέσω ειδικής πλατφόρμας του Φορέα, και θα συνοδεύεται από τα απαραίτητα δικαιολογητικά.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- Τα στοιχεία ταυτότητας του οφειλέτη.
- Οι τίτλοι ιδιοκτησίας της κατοικίας.
- Η Βεβαίωση Ευάλωτου Οφειλέτη.
- Το κατασχετήριο έγγραφο ή τα στοιχεία της απόφασης πτώχευσης.
Η γενική προθεσμία υποβολής είναι 60 ημερολογιακές ημέρες από την ημερομηνία του κατασχετηρίου ή τη δημοσίευση της απόφασης πτώχευσης.
Για το πρώτο εξάμηνο λειτουργίας του Φορέα προβλέπεται ειδική εξαίρεση από την προθεσμία, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Ειδικότερα, σε περίπτωση αναγκαστικής εκτέλεσης, ο πλειστηριασμός δεν πρέπει να έχει οριστεί μέσα στους επόμενους δύο μήνες από την αίτηση. Σε περίπτωση πτώχευσης, το ακίνητο πρέπει να εξακολουθεί να περιλαμβάνεται στην πτωχευτική περιουσία.
Απαραίτητη είναι επίσης η συναίνεση του οφειλέτη για αυτοψία από πιστοποιημένο εκτιμητή που ορίζει ο Φορέας. Αν υπάρχουν συνιδιοκτήτες, απαιτείται και η δική τους σύμπραξη.
Η ύπαρξη αυθαίρετων κατασκευών ή χρήσεων που εμποδίζουν νομικά τη μεταβίβαση και δεν μπορούν να τακτοποιηθούν μπορεί να οδηγήσει σε απόρριψη της αίτησης.
Τι ισχύει μέχρι να αρχίσει να λειτουργεί ο Φορέας
Μέχρι την έναρξη λειτουργίας του νέου Φορέα παραμένει διαθέσιμο το Ενδιάμεσο Πρόγραμμα Στήριξης Ευάλωτων Οφειλετών.
Το πρόγραμμα προβλέπει, για όσους εντάσσονται σε αυτό, αναστολή της αναγκαστικής εκτέλεσης στην κύρια κατοικία και κρατική συνεισφορά από 70 έως 210 ευρώ τον μήνα στη δόση του δανείου.
Η ένταξη στο ενδιάμεσο πρόγραμμα αποτελεί διαφορετική διαδικασία από τη μελλοντική μεταβίβαση της κατοικίας στον Φορέα.
Μια δυνατότητα παραμονής, όχι αυτόματη διάσωση της ιδιοκτησίας
Ο νέος μηχανισμός επιχειρεί να δώσει μια λύση σε νοικοκυριά που κινδυνεύουν να χάσουν την κύρια κατοικία τους, χωρίς να διατηρούν την ιδιοκτησία της.
Η δυνατότητα παραμονής στο σπίτι για 12 χρόνια, με επιδότηση ενοικίου και δικαίωμα επαναγοράς, μπορεί να προσφέρει χρόνο και μια δεύτερη ευκαιρία. Δεν αποτελεί, όμως, διαγραφή των οφειλών ούτε εγγυάται ότι ο πρώην ιδιοκτήτης θα μπορέσει τελικά να αγοράσει ξανά το ακίνητο.
Το αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από την πραγματική λειτουργία του Φορέα, τους όρους της μίσθωσης και, κυρίως, από την οικονομική δυνατότητα του νοικοκυριού να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου