Το Ιράν δεν προτίθεται να αποδεχθεί την επιστροφή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ στο καθεστώς που ίσχυε πριν από τον πόλεμο. Αυτό ξεκαθάρισε ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας της χώρας, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, μεταφέροντας πλέον την ευθύνη της επόμενης κίνησης στην Ουάσιγκτον.
«Η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο των Αμερικανών»
Σε συνέντευξή του στο Al Jazeera, ο Γκαλιμπάφ δήλωσε ότι η Τεχεράνη έχει αποστείλει στις Ηνωμένες Πολιτείες σαφή απάντηση, στην οποία περιλαμβάνονται οι απαιτήσεις της για τον τερματισμό της αντιπαράθεσης και την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
Όπως υποστήριξε, η Ουάσιγκτον δεν έχει δώσει ακόμη επίσημη και συγκεκριμένη απάντηση. «Η μπάλα βρίσκεται πλέον στο γήπεδο των Αμερικανών. Πρέπει να αποφασίσουν και να ανακοινώσουν την απόφασή τους», ανέφερε.
Ο Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια συμφωνία με τις ΗΠΑ παραμένει δυνατή, υπό την προϋπόθεση ότι θα τηρηθούν όσα έχουν προηγουμένως συμφωνηθεί και δεν θα υπάρξουν ενέργειες που υπονομεύουν την εμπιστοσύνη. Ως βασικό εμπόδιο στις συνομιλίες περιέγραψε τη δυσπιστία της Τεχεράνης απέναντι στην Ουάσιγκτον και τις απαιτήσεις που θεωρεί υπερβολικές.
Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο μιας νέας συμφωνίας
Η πιο σημαντική δήλωση του Γκαλιμπάφ αφορά το μέλλον των Στενών του Ορμούζ. Σύμφωνα με όσα είπε, η στρατηγική θαλάσσια δίοδος δεν θα επιστρέψει στην κατάσταση που επικρατούσε πριν από τον πόλεμο. Το μελλοντικό καθεστώς της θα καθοριστεί στο πλαίσιο ενός σχεδίου επτά σημείων που έχει προτείνει η ιρανική πλευρά.
Η θέση αυτή δείχνει ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να συνδέσει τη διευθέτηση της ναυσιπλοΐας με ευρύτερες πολιτικές, οικονομικές και στρατηγικές παραχωρήσεις. Δεν πρόκειται, επομένως, μόνο για το εάν θα περνούν ξανά ελεύθερα τα εμπορικά πλοία, αλλά και για τους όρους υπό τους οποίους θα γίνεται αυτό.
Οι επτά όροι που θέτει η Τεχεράνη
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί για την ιρανική πρόταση, οι βασικές απαιτήσεις περιλαμβάνουν:
- Τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού.
- Εγγυήσεις για την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων και δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ.
- Άρση των μονομερών αμερικανικών κυρώσεων.
- Εξαίρεση των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου από τους περιορισμούς.
- Αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που παραμένουν παγωμένα στο εξωτερικό.
- Δυνατότητα διατήρησης των πυρηνικών υλικών του Ιράν εντός της χώρας.
- Τερματισμό του πολέμου εναντίον του Ιράν και των δυνάμεων που η Τεχεράνη εντάσσει στο λεγόμενο «μέτωπο αντίστασης».
Οι όροι αυτοί αποτελούν τις απαιτήσεις της ιρανικής πλευράς και όχι σημεία στα οποία έχει συμφωνήσει η αμερικανική κυβέρνηση. Οι διαφωνίες για τις κυρώσεις, τις εγγυήσεις ασφαλείας, το πυρηνικό πρόγραμμα και τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας παραμένουν σημαντικά εμπόδια.
Το Ιράν δηλώνει ότι προτιμά την ειρήνη, αλλά διατηρεί την αποτρεπτική του στάση
Ο Γκαλιμπάφ υποστήριξε ότι προτεραιότητα της χώρας του είναι η ειρήνη, εφόσον γίνουν αποδεκτοί οι όροι της. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η Τεχεράνη θέλει να τερματίσει την παρατεταμένη κατάσταση «ούτε πόλεμος ούτε ειρήνη», ακόμη και μέσω της διατήρησης ισχυρής αποτρεπτικής ικανότητας, εάν δεν υπάρξει διπλωματική λύση.
Προειδοποίησε επίσης ότι σε περίπτωση νέας στρατιωτικής επίθεσης από τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ, το Ιράν θα απαντήσει. Οι δηλώσεις αυτές διατηρούν την πίεση προς την Ουάσιγκτον, ενώ ταυτόχρονα αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο διαπραγματεύσεων.
Γιατί η εξέλιξη αφορά ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία
Τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται ανάμεσα στον Περσικό Κόλπο και τον Κόλπο του Ομάν και αποτελούν κρίσιμη δίοδο για τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τις χώρες του Κόλπου προς τις διεθνείς αγορές.
Οποιοσδήποτε περιορισμός ή αβεβαιότητα στη διέλευση των πλοίων μπορεί να επηρεάσει τις ενεργειακές προμήθειες, το κόστος μεταφοράς και τις διεθνείς τιμές των καυσίμων. Γι' αυτό και το μέλλον της συγκεκριμένης θαλάσσιας οδού δεν αποτελεί αποκλειστικά διμερές ζήτημα μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Οι διπλωματικές προσπάθειες με τη συμμετοχή περιφερειακών διαμεσολαβητών, μεταξύ των οποίων το Πακιστάν και το Ομάν, συνεχίζονται, χωρίς να έχει ανακοινωθεί οριστική συμφωνία.
Το επόμενο βήμα ανήκει στην Ουάσιγκτον;
Η δήλωση του Γκαλιμπάφ επιχειρεί να παρουσιάσει τις επόμενες εξελίξεις ως ευθύνη των Ηνωμένων Πολιτειών. Ωστόσο, η απόσταση ανάμεσα στις απαιτήσεις της Τεχεράνης και στις θέσεις της Ουάσιγκτον παραμένει σημαντική.
Το βασικό ερώτημα δεν είναι μόνο εάν θα επιτευχθεί συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, αλλά και εάν θα διαμορφωθεί ένα νέο πλαίσιο λειτουργίας για τα Στενά του Ορμούζ. Μέχρι να υπάρξει επίσημη συμφωνία, οι δηλώσεις της ιρανικής ηγεσίας αποτυπώνουν τη διαπραγματευτική της θέση και όχι μια οριστική αλλαγή στο διεθνές καθεστώς της ναυσιπλοΐας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου