Η επανεκκίνηση των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου συνοδεύτηκε από νέα διπλωματική αντιπαράθεση στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Αθήνα εξέδωσε NAVTEX για τις εργασίες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου Abeille Marengo, ενώ η Άγκυρα απάντησε με αντι-NAVTEX, αμφισβητώντας την αρμοδιότητα της Ελλάδας σε τμήμα της θαλάσσιας περιοχής.
Η ελληνική NAVTEX για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου
Στις 6 Νοεμβρίου 2026 εκδόθηκε από τον σταθμό Ηρακλείου της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού η NAVTEX 1411/26, η οποία αφορά τις έρευνες του γαλλικού πλοίου Abeille Marengo στο πλαίσιο του έργου Great Sea Interconnector (GSI).
Η αναγγελία έχει ισχύ από τις 6 Νοεμβρίου 2026 έως τις 6 Μαρτίου 2027 και καλύπτει τις περιοχές όπου προβλέπεται να πραγματοποιηθούν οι σχετικές θαλάσσιες εργασίες.
Η έκδοση της NAVTEX ακολούθησε την ολοκλήρωση των διαδικασιών αδειοδότησης από τις ελληνικές Αρχές. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών, η σχετική άδεια εκδόθηκε από τον υπουργό Εξωτερικών, μετά τη θετική γνωμοδότηση της αρμόδιας διυπουργικής επιτροπής και κατόπιν αιτήματος της γαλλικής εταιρείας Nexans, η οποία ενεργεί για λογαριασμό της εταιρείας GSI.
Ακολούθησε η έκδοση της προβλεπόμενης αγγελίας προς ναυτιλλομένους για την εκτέλεση των εργασιών.
Η τουρκική αντι-NAVTEX και οι αξιώσεις της Άγκυρας
Λίγες ώρες μετά την ελληνική αναγγελία, η Τουρκία εξέδωσε την αντι-NAVTEX 1105/26, με την οποία αμφισβητεί μέρος της περιοχής που περιλαμβάνεται στην ελληνική NAVTEX.
Στο κείμενό της, η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ότι τμήμα της συγκεκριμένης θαλάσσιας περιοχής βρίσκεται εντός της υφαλοκρηπίδας που έχει δηλώσει στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών από τις 18 Μαρτίου 2020, με αριθμό αναφοράς A/74/757.
Παράλληλα, αναφέρει ότι οι τουρκικές Αρχές δεν έχουν δώσει άδεια για τις συγκεκριμένες ερευνητικές δραστηριότητες και ζητεί όλες οι έρευνες σε περιοχές που θεωρεί ότι υπάγονται στη δική της θαλάσσια δικαιοδοσία να συντονίζονται με τις αρμόδιες τουρκικές υπηρεσίες.
Η θέση αυτή δεν γίνεται αποδεκτή από την ελληνική πλευρά, η οποία έχει προχωρήσει στην αδειοδότηση των εργασιών βάσει της δικής της αντίληψης για τις θαλάσσιες ζώνες και τις αρμοδιότητές της στην περιοχή.
Τι θα κάνει το γαλλικό ερευνητικό πλοίο
Το Abeille Marengo είναι το πλοίο που έχει αναλάβει τις υποθαλάσσιες έρευνες για το έργο. Θα πραγματοποιήσει βυθομετρικές και γεωφυσικές μετρήσεις, ώστε να χαρτογραφηθεί με ακρίβεια ο πυθμένας και να επιλεγεί η ασφαλέστερη διαδρομή για την εγκατάσταση του καλωδίου.
Οι εργασίες αυτές είναι απαραίτητο προκαταρκτικό στάδιο ενός μεγάλου υποθαλάσσιου έργου. Στόχος είναι να εντοπιστούν οι γεωλογικές και μορφολογικές ιδιαιτερότητες του βυθού, οι κλίσεις και τα πιθανά τεχνικά εμπόδια.
Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι το συγκεκριμένο πλοίο δεν αναλαμβάνει την πόντιση του καλωδίου. Η αποστολή του αφορά τη χαρτογράφηση και τις έρευνες που προηγούνται της κατασκευαστικής φάσης.
Τι είναι το Great Sea Interconnector
Το Great Sea Interconnector είναι το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης που φιλοδοξεί να συνδέσει τα ηλεκτρικά δίκτυα Ελλάδας και Κύπρου μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου συνεχούς ρεύματος. Σε επόμενο στάδιο προβλέπεται και η επέκταση της διασύνδεσης προς το Ισραήλ.
Το έργο αναπτύσσεται από τον Ανεξάρτητο Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) και έχει εκτιμώμενο κόστος περίπου 1,9 δισ. ευρώ.
Η διασύνδεση έχει ιδιαίτερη σημασία για την Κύπρο, καθώς θα δημιουργήσει ηλεκτρική σύνδεση με το ευρωπαϊκό δίκτυο μέσω της Ελλάδας. Παράλληλα, αναμένεται να ενισχύσει τις δυνατότητες ανταλλαγής ηλεκτρικής ενέργειας και την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής.
Η διπλωματική διάσταση της αντιπαράθεσης
Η νέα ανταλλαγή NAVTEX εντάσσεται στη μακροχρόνια διαφωνία Ελλάδας και Τουρκίας σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Άγκυρα έχει επανειλημμένα προβάλει διεκδικήσεις στην περιοχή, ενώ η Αθήνα απορρίπτει τις σχετικές τουρκικές θέσεις.
Η έκδοση μιας NAVTEX αποτελεί μηχανισμό ενημέρωσης της ναυτιλίας για δραστηριότητες και κινδύνους στη θάλασσα. Η ανταλλαγή NAVTEX και αντι-NAVTEX αποτυπώνει τη διαφωνία των δύο πλευρών, αλλά δεν καθορίζει από μόνη της τα κυριαρχικά δικαιώματα ούτε επιλύει ζητήματα οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας ή ΑΟΖ.
Για τον λόγο αυτό, η συγκεκριμένη εξέλιξη έχει κυρίως διπλωματική και επιχειρησιακή σημασία: η Ελλάδα προχώρησε στην αδειοδότηση και στην έκδοση της αναγγελίας για τις έρευνες, ενώ η Τουρκία επανέφερε επίσημα τις δικές της διεκδικήσεις.
Το επόμενο κρίσιμο βήμα
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στην έναρξη και την εξέλιξη των ερευνών του Abeille Marengo, καθώς και στον τρόπο με τον οποίο θα αντιδράσουν οι δύο πλευρές εάν προκύψουν νέες αμφισβητήσεις κατά τη διάρκεια των εργασιών.
Η πορεία του Great Sea Interconnector δεν αφορά μόνο την ενεργειακή σύνδεση Ελλάδας και Κύπρου. Αναδεικνύει και τις δυσκολίες υλοποίησης μεγάλων υποδομών στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου οι τεχνικές και οικονομικές προκλήσεις συνυπάρχουν με τις εκκρεμείς γεωπολιτικές διαφορές.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου