Οι πόλεμοι δεν καταστρέφουν μόνο πόλεις και ανθρώπινες ζωές. Πίσω από τις εικόνες των συγκρούσεων υπάρχει και ένα λιγότερο ορατό θύμα: το φυσικό περιβάλλον, που μπορεί να υποστεί ζημιές οι οποίες διαρκούν πολύ περισσότερο από τις ίδιες τις εχθροπραξίες.
Μια ημέρα αφιερωμένη σε ένα συχνά ξεχασμένο θύμα του πολέμου
Η 6η Νοεμβρίου έχει καθιερωθεί από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών ως Διεθνής Ημέρα για την Πρόληψη της Εκμετάλλευσης του Περιβάλλοντος σε Πολέμους και Ένοπλες Συγκρούσεις. Είναι γνωστή και ως Παγκόσμια Ημέρα για την Προστασία του Περιβάλλοντος από τις πολεμικές συγκρούσεις.
Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ αποφάσισε την καθιέρωσή της στις 5 Νοεμβρίου 2001, με το ψήφισμα A/RES/56/4. Στόχος είναι να αναδειχθεί η ανάγκη προστασίας των φυσικών πόρων και των οικοσυστημάτων πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τις ένοπλες συγκρούσεις.
Πώς πληγώνεται το περιβάλλον από τον πόλεμο
Οι επιπτώσεις των πολεμικών επιχειρήσεων δεν περιορίζονται στις άμεσες καταστροφές. Πηγάδια και υδάτινες πηγές μπορεί να μολυνθούν, καλλιέργειες να καταστραφούν, δάση να καούν και εδάφη να επιβαρυνθούν από τοξικές ουσίες και πολεμικά κατάλοιπα.
Οι βομβαρδισμοί βιομηχανικών εγκαταστάσεων μπορούν να προκαλέσουν διαρροές επικίνδυνων χημικών ουσιών, ενώ οι πυρκαγιές και οι καταστροφές υποδομών επιβαρύνουν την ατμόσφαιρα και τα υδάτινα οικοσυστήματα.
Ιδιαίτερα μακροχρόνιες είναι οι συνέπειες από τις νάρκες και τα μη εκραγέντα πυρομαχικά. Μεγάλες εκτάσεις παραμένουν επικίνδυνες ή ακατάλληλες για καλλιέργεια, ακόμη και πολλά χρόνια μετά τη λήξη των συγκρούσεων.
Όταν οι φυσικοί πόροι γίνονται αιτία σύγκρουσης
Η σχέση πολέμου και περιβάλλοντος λειτουργεί και αντίστροφα. Η εκμετάλλευση φυσικών πόρων, όπως το πετρέλαιο, τα ορυκτά, η ξυλεία, το νερό και η εύφορη γη, μπορεί να συνδέεται με την έναρξη ή τη συνέχιση ένοπλων συγκρούσεων.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάζει το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ (UNEP), τουλάχιστον το 40% των εσωτερικών συγκρούσεων των τελευταίων 60 ετών συνδέθηκε με την εκμετάλλευση φυσικών πόρων. Επιπλέον, οι συγκρούσεις που σχετίζονται με τέτοιους πόρους εμφανίζουν διπλάσια πιθανότητα να επαναληφθούν.
Η προστασία του περιβάλλοντος είναι μέρος της ειρήνης
Η αποκατάσταση του περιβάλλοντος μετά από έναν πόλεμο δεν είναι μια δευτερεύουσα διαδικασία. Η πρόσβαση σε καθαρό νερό, ασφαλή εδάφη, καλλιεργήσιμη γη και φυσικούς πόρους είναι απαραίτητη για την επιβίωση και την επιστροφή των ανθρώπων στις εστίες τους.
Γι' αυτό ο ΟΗΕ υπογραμμίζει ότι η περιβαλλοντική προστασία πρέπει να εντάσσεται στην πρόληψη των συγκρούσεων, στις ειρηνευτικές αποστολές και στην οικοδόμηση της ειρήνης.
Η 6η Νοεμβρίου υπενθυμίζει ότι το κόστος ενός πολέμου δεν μετριέται μόνο σε ανθρώπινες απώλειες και υλικές ζημιές. Μετριέται και στην καταστροφή της φύσης, από την οποία εξαρτάται η ζωή των σημερινών και των επόμενων γενεών.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου