Όταν ένας άνθρωπος διαγνωστεί με καρκίνο, η καθημερινότητα αλλάζει για ολόκληρη την οικογένεια. Οι συγγενείς αναλαμβάνουν ραντεβού, μετακινήσεις, πρακτικές υποχρεώσεις και συναισθηματική υποστήριξη, συχνά αφήνοντας τις δικές τους ανάγκες σε δεύτερη μοίρα. Ποιος, όμως, φροντίζει εκείνους που φροντίζουν τον ασθενή; Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η αυτοφροντίδα δεν είναι πολυτέλεια, αλλά απαραίτητη προϋπόθεση για να μπορεί κάποιος να συνεχίσει να προσφέρει ουσιαστική βοήθεια.
Το βάρος που συχνά δεν φαίνεται
Ο ρόλος του φροντιστή δεν περιορίζεται στην παρουσία δίπλα στον ασθενή. Μπορεί να περιλαμβάνει τη διαχείριση φαρμάκων και ιατρικών ραντεβού, την προετοιμασία γευμάτων, τη βοήθεια στις καθημερινές δραστηριότητες, την επικοινωνία με τους γιατρούς και τη στήριξη σε δύσκολες συναισθηματικές στιγμές.
Αυτές οι ευθύνες μπορεί να συνυπάρχουν με την εργασία, τις οικογενειακές υποχρεώσεις και τις οικονομικές πιέσεις. Δεν είναι ασυνήθιστο ο φροντιστής να αισθάνεται εξάντληση, άγχος, μοναξιά, θλίψη ή ενοχές επειδή δεν μπορεί να ανταποκριθεί σε όλα.
Το αμερικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) επισημαίνει ότι η παρατεταμένη επιβάρυνση μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο, την όρεξη, τη σωματική και την ψυχική υγεία των φροντιστών.
Πέντε συμβουλές αυτοφροντίδας
1. Μην προσπαθείτε να τα κάνετε όλα μόνοι σας
Η αποδοχή βοήθειας δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπετε τον άνθρωπό σας. Αντίθετα, επιτρέπει να μοιραστούν οι ευθύνες και να γίνει η φροντίδα πιο βιώσιμη.
Ζητήστε από συγγενείς ή φίλους να αναλάβουν συγκεκριμένες εργασίες: μια μετακίνηση στο νοσοκομείο, την αγορά τροφίμων, την προετοιμασία ενός γεύματος ή λίγες ώρες συντροφιάς στον ασθενή. Είναι συχνά πιο εύκολο για τους άλλους να βοηθήσουν όταν γνωρίζουν ακριβώς τι χρειάζεται.
Αν οι ανάγκες είναι αυξημένες, συζητήστε με την ομάδα υγείας για πιθανές υπηρεσίες κοινωνικής υποστήριξης ή προσωρινής ανακούφισης του φροντιστή.
2. Βάλτε μικρά διαλείμματα στην καθημερινότητά σας
Δεν χρειάζεται να περιμένετε να εξαντληθείτε για να ξεκουραστείτε. Ακόμη και λίγα λεπτά μέσα στην ημέρα μπορούν να αποτελέσουν μια ευκαιρία αποφόρτισης.
Ένας σύντομος περίπατος, λίγη μουσική, ένα τηλεφώνημα σε έναν φίλο, ένα βιβλίο ή απλώς λίγη ησυχία μπορούν να σας βοηθήσουν να απομακρυνθείτε προσωρινά από τις απαιτήσεις της φροντίδας.
Το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των ΗΠΑ (NCI) προτείνει στους φροντιστές να διατηρούν, όσο είναι εφικτό, προσωπικές δραστηριότητες και επαφές που τους προσφέρουν ευχαρίστηση και ψυχική ανακούφιση.
3. Μην παραμελείτε τη δική σας σωματική υγεία
Η έλλειψη ύπνου, τα πρόχειρα γεύματα και η συνεχής αναβολή των προσωπικών ιατρικών ραντεβού μπορεί να επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο έναν ήδη κουρασμένο οργανισμό.
Προσπαθήστε να διατηρείτε όσο γίνεται σταθερό πρόγραμμα ύπνου, να τρώτε τακτικά και ισορροπημένα, να πίνετε αρκετό νερό και να εντάξετε ήπια σωματική δραστηριότητα στην ημέρα σας.
Μην αναβάλλετε τους δικούς σας προληπτικούς ελέγχους ή την παρακολούθηση προβλημάτων υγείας που ήδη αντιμετωπίζετε. Η φροντίδα του εαυτού σας δεν είναι λιγότερο σημαντική επειδή κάποιος άλλος χρειάζεται βοήθεια.
4. Μιλήστε για όσα αισθάνεστε
Ο φόβος, η αγωνία, η θλίψη και ο θυμός είναι συναισθήματα που μπορεί να εμφανιστούν κατά τη διάρκεια της φροντίδας ενός ανθρώπου με καρκίνο. Δεν χρειάζεται να τα κρύβετε ούτε να αισθάνεστε υποχρεωμένοι να εμφανίζεστε πάντα δυνατοί.
Μοιραστείτε όσα σας απασχολούν με έναν άνθρωπο που εμπιστεύεστε. Μπορείτε επίσης να αναζητήσετε ομάδες υποστήριξης φροντιστών, όπου θα συναντήσετε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν παρόμοιες δυσκολίες.
Αν το άγχος, η θλίψη, η αϋπνία ή η αίσθηση αδυναμίας επιμένουν και επηρεάζουν την καθημερινότητά σας, απευθυνθείτε σε επαγγελματία ψυχικής υγείας ή στον γιατρό σας. Δεν χρειάζεται να περιμένετε να φτάσετε στα όριά σας.
5. Οργανώστε τη φροντίδα και θέστε ρεαλιστικά όρια
Ένα απλό ημερολόγιο με τα ραντεβού, τις θεραπείες, τις καθημερινές ανάγκες και τις αρμοδιότητες κάθε μέλους της οικογένειας μπορεί να περιορίσει την αβεβαιότητα και την πίεση.
Συζητήστε με την ιατρική ομάδα για όσα δεν γνωρίζετε ή δεν αισθάνεστε έτοιμοι να αναλάβετε. Μην θεωρείτε δεδομένο ότι πρέπει να εκτελείτε μόνοι σας κάθε ιατρική ή πρακτική εργασία.
Είναι επίσης σημαντικό να αναγνωρίζετε τα όριά σας. Δεν μπορείτε να είστε διαθέσιμοι κάθε στιγμή ούτε να ελέγχετε την εξέλιξη της ασθένειας. Μπορείτε, όμως, να οργανώσετε καλύτερα τις δυνάμεις σας και να ζητήσετε την υποστήριξη που χρειάζεστε.
Η αυτοφροντίδα δεν είναι εγωισμός
Η φροντίδα ενός ανθρώπου με καρκίνο είναι μια απαιτητική διαδρομή, που μπορεί να διαρκέσει μήνες ή και χρόνια. Οι ανάγκες του ασθενούς παραμένουν στο επίκεντρο, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι ανάγκες εκείνου που τον φροντίζει πρέπει να εξαφανιστούν.
Το να ξεκουράζεστε, να ζητάτε βοήθεια, να διατηρείτε τις προσωπικές σας σχέσεις και να προστατεύετε την υγεία σας δεν μειώνει την αγάπη ή την αφοσίωσή σας. Αντίθετα, σας βοηθά να συνεχίσετε να βρίσκεστε δίπλα στον άνθρωπό σας χωρίς να καταστρέφετε τις δικές σας δυνάμεις.
Γιατί και οι φροντιστές χρειάζονται φροντίδα. Και αυτή η ανάγκη αξίζει να αναγνωρίζεται έγκαιρα, όχι μόνο όταν η εξάντληση έχει ήδη γίνει καθημερινότητα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου