Μια νέα εποχή ξεκινά για την καταγραφή της ακίνητης περιουσίας στην Ελλάδα. Το Μητρώο
Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, γνωστό ως ΜΙΔΑ, συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο ψηφιακό σύστημα στοιχεία που μέχρι σήμερα βρίσκονταν διάσπαρτα σε διαφορετικές υπηρεσίες.Στο επίκεντρο δεν βρίσκονται μόνο οι κατοικίες και τα διαμερίσματα. Ιδιαίτερη σημασία έχουν και τα αγροτεμάχια, καθώς οι διασταυρώσεις μπορούν να αποκαλύψουν διαφορές ανάμεσα στα στοιχεία της Εφορίας, του Κτηματολογίου και άλλων δημόσιων μητρώων.
Η ΑΑΔΕ έχει εντάξει το ΜΙΔΑ στον σχεδιασμό της για την ψηφιοποίηση των ελέγχων και των διασταυρώσεων, ενώ το ίδιο σύστημα θα συμβάλει και στον έλεγχο των επιλέξιμων εκτάσεων για αγροτικές ενισχύσεις.
Τι είναι το ΜΙΔΑ
Το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων δημιουργείται ως ένας ενιαίος ψηφιακός «φάκελος» για κάθε ακίνητο.
Στόχος είναι να συγκεντρωθούν σε ένα σημείο πληροφορίες που μέχρι σήμερα τηρούνταν σε διαφορετικά συστήματα, ώστε η εικόνα της ακίνητης περιουσίας να είναι πληρέστερη και οι υπηρεσίες να μπορούν να πραγματοποιούν αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις.
Για κάθε ακίνητο μπορούν να συσχετίζονται στοιχεία όπως ο ΑΤΑΚ της φορολογικής δήλωσης, ο ΚΑΕΚ του Κτηματολογίου, τα δικαιώματα, η επιφάνεια, η χρήση και στοιχεία ηλεκτροδότησης.
Πρώτα στο μικροσκόπιο τα χωράφια
Ιδιαίτερη δυσκολία παρουσιάζουν τα αγροτεμάχια.
Σε αρκετές περιοχές της χώρας υπάρχουν ακίνητα που έχουν περάσει από γενιά σε γενιά, παλιές παραχωρήσεις ή δικαιώματα που δεν αποτυπώνονται με τον ίδιο τρόπο σε όλα τα διαθέσιμα αρχεία.
Οι διαφορές αυτές δεν σημαίνουν αυτομάτως ότι κάποιος έχει αδήλωτη περιουσία. Μπορούν όμως να δημιουργήσουν ανάγκη ελέγχου και διόρθωσης των στοιχείων.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε περιοχές όπου υπάρχουν πολλά αγροτεμάχια με παλιούς ή ελλιπείς τίτλους.
Τι θα συγκρίνει το νέο σύστημα
Η λογική του ΜΙΔΑ είναι να πάψει να αντιμετωπίζεται κάθε δημόσια βάση δεδομένων ως ξεχωριστή «εικόνα» της περιουσίας ενός πολίτη.
Τα στοιχεία του Ε9 μπορούν να συγκρίνονται με εκείνα του Κτηματολογίου, ενώ σταδιακά το σύστημα εμπλουτίζεται και με πληροφορίες από άλλες πηγές.
Έτσι μπορεί να εντοπίζεται, για παράδειγμα, διαφορετική επιφάνεια, διαφορετική χρήση ή αναντιστοιχία ανάμεσα στην ταυτότητα ενός ακινήτου και στα στοιχεία που έχουν δηλωθεί.
Το μεγάλο θέμα είναι τα τετραγωνικά
Οι επιφάνειες των ακινήτων αποτελούν ένα από τα βασικά σημεία που χρειάζονται έλεγχο.
Ένα ακίνητο μπορεί να εμφανίζεται με διαφορετικά τετραγωνικά στο Ε9, στο Κτηματολόγιο, στα στοιχεία του δήμου ή στην Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου.
Το νέο σύστημα έχει ως στόχο να περιορίσει αυτές τις αποκλίσεις και να δημιουργήσει μια ενιαία, όσο το δυνατόν ακριβέστερη εικόνα.
Από το 2027, μάλιστα, ο ΕΝΦΙΑ θα συνδέεται με την πραγματική επιφάνεια του κτίσματος, όπως αυτή προκύπτει από τα διαθέσιμα στοιχεία. Το νέο πλαίσιο έχει προβλέψει μεταβατικές διατάξεις μέχρι την πλήρη παραγωγική λειτουργία του ΜΙΔΑ.
Δεν σημαίνει ότι κάθε διαφορά φέρνει αυτόματα πρόστιμο
Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα σημεία που πρέπει να γνωρίζουν οι ιδιοκτήτες.
Μια απόκλιση ανάμεσα σε δύο δημόσιες βάσεις δεδομένων δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη φορολογικής παράβασης.
Μπορεί να οφείλεται σε παλαιότερη καταχώριση, διαφορετικό τρόπο μέτρησης, αλλαγή χρήσης ή σε στοιχεία που δεν είχαν ενημερωθεί ταυτόχρονα σε όλες τις υπηρεσίες.
Το ζητούμενο είναι ο ιδιοκτήτης να ελέγξει την πραγματική κατάσταση και, όταν χρειάζεται, να προχωρήσει στις προβλεπόμενες διορθώσεις.
Τι πρέπει να ελέγξει ο ιδιοκτήτης
Ο έλεγχος της περιουσιακής εικόνας καλό είναι να ξεκινήσει πριν προκύψει κάποια ανάγκη μεταβίβασης ή άλλης συναλλαγής.
- Την ταυτότητα κάθε ακινήτου.
- Τη διεύθυνση ή τη θέση του.
- Το ποσοστό ιδιοκτησίας.
- Το είδος του εμπράγματου δικαιώματος.
- Τα τετραγωνικά μέτρα.
- Την πραγματική χρήση του ακινήτου.
- Την αντιστοίχιση ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ, όπου υπάρχει ΚΑΕΚ.
- Τα στοιχεία ηλεκτροδότησης, όπου αυτά απαιτούνται.
Η σωστή εικόνα έχει ιδιαίτερη σημασία όταν υπάρχουν πολλά ακίνητα, κληρονομιές ή παλαιότερες μεταβιβάσεις.
Τι αλλάζει για τις αγροτικές επιδοτήσεις
Το ΜΙΔΑ δεν αφορά μόνο τη φορολογία.
Η ΑΑΔΕ αναφέρει ότι η λειτουργία του Μητρώου θα συμβάλει και στις διασταυρώσεις που σχετίζονται με κρατικές και ευρωπαϊκές ενισχύσεις.
Τα στοιχεία των επιλέξιμων εκτάσεων θα μπορούν να διασταυρώνονται με το ιδιοκτησιακό καθεστώς και με το αν μια έκταση είναι ιδιόκτητη, μισθωμένη ή παραχωρημένη.
Παράλληλα, ο σχεδιασμός προβλέπει τη χρήση ψηφιακού γεωχωρικού χάρτη και δορυφορικών εικόνων για τον καλύτερο εντοπισμό των εκτάσεων που είναι επιλέξιμες για ενισχύσεις.
Και μετά έρχονται τα σπίτια
Μετά την καταγραφή και διασταύρωση των στοιχείων των αγροτεμαχίων, το ενδιαφέρον στρέφεται στο σύνολο της ακίνητης περιουσίας.
Κατοικίες, διαμερίσματα, επαγγελματικοί χώροι και λοιπές ιδιοκτησίες θα συνδέονται με περισσότερα στοιχεία, ώστε να υπάρχει πληρέστερη εικόνα όχι μόνο για το ποιος έχει ένα ακίνητο αλλά και για το πώς αυτό χρησιμοποιείται.
Η πραγματική χρήση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το ΜΙΔΑ προβλέπει την καταγραφή διαφορετικών κατηγοριών χρήσης, από οικιστικές και αγροτικές έως επαγγελματικές και άλλες.
Οι μισθώσεις περνούν επίσης στο νέο σύστημα
Το ΜΙΔΑ δεν θα καταγράφει μόνο την ιδιοκτησία αλλά και τη διαχείριση των ακινήτων.
Στο νέο πλαίσιο περιλαμβάνεται η δήλωση της χρήσης του ακινήτου, όπως μίσθωση, ιδιοκατοίκηση, κενό ακίνητο ή δωρεάν παραχώρηση.
Αυτό σημαίνει ότι η εικόνα ενός ακινήτου δεν θα περιορίζεται πλέον στο αν κάποιος το έχει στην περιουσιακή του δήλωση, αλλά θα περιλαμβάνει και στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται.
Τι σημαίνει για τον ΕΝΦΙΑ
Η δημιουργία του ΜΙΔΑ συνδέεται και με την εξέλιξη του τρόπου υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ.
Η νομοθεσία προβλέπει ότι από το 2027 το ΜΙΔΑ θα αποτελεί, μεταξύ άλλων, πηγή πληροφόρησης για την πιστοποίηση κύριας κατοικίας σε μικρούς οικισμούς, στο πλαίσιο της προβλεπόμενης απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ.
Παράλληλα, η πραγματική επιφάνεια των κτισμάτων αποκτά μεγαλύτερη σημασία στον προσδιορισμό του φόρου.
Οι ιδιοκτήτες θα έχουν χρόνο για διορθώσεις
Η λειτουργία του ΜΙΔΑ δεν σημαίνει ότι κάθε ιδιοκτήτης πρέπει να διορθώσει αυθημερόν όλα τα στοιχεία της περιουσίας του.
Το πλαίσιο προβλέπει διαδικασία ενημέρωσης και διορθώσεων, ενώ έχουν θεσπιστεί μεταβατικές ρυθμίσεις μέχρι την παραγωγική λειτουργία του συστήματος.
Παράλληλα, για ορισμένες δηλώσεις σχετικά με τη χρήση ακινήτων προβλέπονται συγκεκριμένες προθεσμίες και κυρώσεις σε περίπτωση παράλειψης ή λανθασμένης δήλωσης.
Γιατί η αλλαγή είναι σημαντική
Μέχρι σήμερα, ένα ακίνητο μπορούσε να έχει διαφορετική «ταυτότητα» ανάλογα με το ποια δημόσια υπηρεσία εξέταζε τα στοιχεία του.
Το ΜΙΔΑ επιχειρεί να αλλάξει αυτή την πραγματικότητα, συνδέοντας τις διαφορετικές πληροφορίες σε ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον.
Για το κράτος αυτό σημαίνει αποτελεσματικότερες διασταυρώσεις και καλύτερη εικόνα της ακίνητης περιουσίας. Για τον ιδιοκτήτη σημαίνει ότι οι παλιές αποκλίσεις ανάμεσα στα διαφορετικά μητρώα είναι πλέον πολύ δυσκολότερο να παραμένουν απαρατήρητες.
Τι πρέπει να κάνει τώρα ένας ιδιοκτήτης
Το πρώτο βήμα είναι απλό: να ελέγξει την πραγματική εικόνα της περιουσίας του.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα ακίνητα που έχουν αποκτηθεί με παλιές κληρονομιές, γονικές παροχές ή άτυπες παραχωρήσεις, καθώς και τα αγροτεμάχια για τα οποία μπορεί να υπάρχουν διαφορετικά στοιχεία σε Ε9 και Κτηματολόγιο.
Όπου υπάρχει διαφορά, δεν χρειάζεται πανικός. Χρειάζεται να διαπιστωθεί ποιο στοιχείο είναι πραγματικά σωστό και, ανάλογα με την περίπτωση, να γίνει η απαραίτητη διόρθωση.
Η εποχή της «ξεχωριστής» εικόνας του ακινήτου τελειώνει
Το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο το κράτος παρακολουθεί την ακίνητη περιουσία.
Τα χωράφια, οι κατοικίες και οι υπόλοιπες ιδιοκτησίες δεν θα αντιμετωπίζονται πλέον ως απομονωμένες καταχωρίσεις σε διαφορετικές υπηρεσίες.
Η νέα λογική είναι μία ενιαία ψηφιακή εικόνα για κάθε ακίνητο. Και γι' αυτό ο έλεγχος των στοιχείων που έχουν δηλωθεί μέχρι σήμερα γίνεται πλέον πολύ πιο σημαντικός για κάθε ιδιοκτήτη.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου