Η νέα οικονομική πίεση του Ντόναλντ Τραμπ κατά του Ιράν δεν περιορίζεται μόνο στην
Τεχεράνη. Στο στόχαστρο της Ουάσιγκτον μπαίνουν πλέον και χώρες που συνεχίζουν να διατηρούν σημαντικές εμπορικές και ενεργειακές σχέσεις με το Ιράν.Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τη νέα φάση των μέτρων «Economic D-Day», προειδοποιώντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιβάλουν αυστηρές δευτερογενείς κυρώσεις σε κράτη, εταιρείες και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που προσφέρουν «οικονομική σανίδα σωτηρίας» στην ιρανική οικονομία.
Τι είναι η «Economic D-Day» του Τραμπ
Η νέα αμερικανική στρατηγική αποτελεί συνέχεια της πολιτικής «μέγιστης πίεσης» απέναντι στο Ιράν, όμως αυτή τη φορά επεκτείνεται και σε τρίτες χώρες.
Η Ουάσιγκτον δηλώνει ότι θα στοχεύσει όχι μόνο τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν, αλλά και κάθε μορφή οικονομικής συνεργασίας που συμβάλλει στη χρηματοδότηση της ιρανικής οικονομίας.
Σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση, οι κυρώσεις μπορεί να αφορούν τράπεζες, επιχειρήσεις, λιμάνια, αεροδρόμια, ναυτιλιακές εταιρείες και οργανισμούς που διευκολύνουν εμπορικές συναλλαγές με την Τεχεράνη.
Οι εννέα χώρες που βρίσκονται στο επίκεντρο
Σύμφωνα με στοιχεία του Reuters, εννέα χώρες θεωρούνται σήμερα οι σημαντικότεροι εμπορικοί εταίροι του Ιράν και ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες με αμερικανικές κυρώσεις.
Οι χώρες αυτές είναι:
- Κίνα
- Τουρκία
- Ιράκ
- Ινδία
- Ομάν
- Πακιστάν
- Αρμενία
- Αζερμπαϊτζάν
- Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
Κάθε μία διατηρεί διαφορετικού τύπου οικονομικές σχέσεις με το Ιράν, από εισαγωγές ενέργειας μέχρι εμπόριο αγαθών και διαμετακομιστικές υπηρεσίες.
Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος «πονοκέφαλος» της Ουάσιγκτον
Η Κίνα παραμένει ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου.
Το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν κατευθύνεται στην κινεζική αγορά μέσω πολύπλοκων δικτύων μεταφοράς, χρηματοδότησης και ασφαλιστικών υπηρεσιών που έχουν δημιουργηθεί για να παρακάμπτουν τις αμερικανικές κυρώσεις.
Η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι χωρίς την κινεζική αγορά θα μειώνονταν σημαντικά τα έσοδα της Τεχεράνης.
Η Τουρκία διατηρεί ισχυρούς ενεργειακούς δεσμούς
Η Τουρκία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους του Ιράν λόγω της κοινής τους μεθορίου και της ενεργειακής συνεργασίας.
Το διμερές εμπόριο υπολογίζεται σε περίπου 5 έως 6 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, ενώ σημαντικό μέρος αφορά φυσικό αέριο και άλλες ενεργειακές εισαγωγές.
Η Άγκυρα έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι επιθυμεί τη συνέχιση της οικονομικής συνεργασίας με το Ιράν.
Το Ιράκ εξαρτάται από το ιρανικό φυσικό αέριο
Το Ιράκ παραμένει ιδιαίτερα εξαρτημένο από τις εισαγωγές φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας από το Ιράν.
Οι ενεργειακές αυτές σχέσεις θεωρούνται κρίσιμες για την ηλεκτροπαραγωγή της χώρας, γεγονός που καθιστά δύσκολη μια πλήρη διακοπή των συναλλαγών.
Η αμερικανική πίεση δημιουργεί νέα διλήμματα για τη Βαγδάτη.
Η Ινδία κρατά περιορισμένες αλλά σημαντικές σχέσεις
Οι εμπορικές σχέσεις της Ινδίας με το Ιράν έχουν μειωθεί τα τελευταία χρόνια λόγω προηγούμενων κυρώσεων.
Ωστόσο συνεχίζεται το εμπόριο κυρίως ανθρωπιστικών αγαθών, τροφίμων και φαρμακευτικών προϊόντων, ενώ παραμένει στρατηγικής σημασίας και η συνεργασία γύρω από το λιμάνι Τσαμπαχάρ.
Ο ρόλος του Ομάν και του Πακιστάν
Το Ομάν διατηρεί παραδοσιακά στενές οικονομικές και διπλωματικές σχέσεις με την Τεχεράνη και λειτουργεί συχνά ως διαμεσολαβητής μεταξύ Ιράν και Δύσης.
Το Πακιστάν επιδιώκει την επέκταση του διμερούς εμπορίου, με στόχο να αυξηθεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια, ιδιαίτερα στις παραμεθόριες περιοχές.
Αρμενία και Αζερμπαϊτζάν συνεχίζουν τη συνεργασία
Παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις στον Νότιο Καύκασο, τόσο η Αρμενία όσο και το Αζερμπαϊτζάν διατηρούν εμπορικές και ενεργειακές σχέσεις με το Ιράν.
Οι συναλλαγές είναι μικρότερες σε σχέση με άλλες χώρες, όμως παραμένουν σημαντικές για τις τοπικές οικονομίες.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αλλάζουν στάση
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα υπήρξαν επί χρόνια βασικός κόμβος διαμετακόμισης αγαθών προς το Ιράν.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις τελευταίες εξελίξεις, έχουν περιορίσει σημαντικά τις εμπορικές συναλλαγές με την Τεχεράνη μετά την κλιμάκωση της έντασης στην περιοχή.
Πώς μπορούν να λειτουργήσουν οι δευτερογενείς κυρώσεις
Οι δευτερογενείς κυρώσεις δεν επιβάλλονται στο Ιράν, αλλά σε τρίτες χώρες ή επιχειρήσεις που συνεργάζονται μαζί του.
Αυτό σημαίνει ότι μια εταιρεία ή μια τράπεζα μπορεί να χάσει την πρόσβαση στην αμερικανική αγορά ή στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα εφόσον συνεχίσει να συναλλάσσεται με το Ιράν.
Πρόκειται για ένα από τα ισχυρότερα εργαλεία οικονομικής πίεσης που χρησιμοποιούν οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Η αντίδραση του Ιράν
Η Τεχεράνη απέρριψε τις νέες αμερικανικές απειλές, χαρακτηρίζοντας την εκστρατεία «οικονομική τρομοκρατία» και υποστηρίζοντας ότι η πολιτική των κυρώσεων έχει αποτύχει επανειλημμένα.
Η ιρανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι θα συνεχίσει να αναζητά εμπορικές συνεργασίες με χώρες που δεν ακολουθούν την αμερικανική πολιτική κυρώσεων.
Πιθανές συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία
Οι νέες αμερικανικές απειλές αυξάνουν την αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας και στο παγκόσμιο εμπόριο.
Αναλυτές εκτιμούν ότι μια αυστηρή εφαρμογή των δευτερογενών κυρώσεων θα μπορούσε να επηρεάσει τις ροές πετρελαίου, τις τιμές της ενέργειας και τις εμπορικές σχέσεις των ΗΠΑ με σημαντικούς συμμάχους και εταίρους.
Μια νέα φάση οικονομικής πίεσης με διεθνείς επιπτώσεις
Η «Economic D-Day» σηματοδοτεί μια νέα κλιμάκωση της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στο Ιράν.
Η διαφορά αυτή τη φορά είναι ότι η πίεση δεν αφορά μόνο την Τεχεράνη, αλλά και χώρες που συνεχίζουν να αγοράζουν ιρανικό πετρέλαιο, να εισάγουν ενέργεια ή να διατηρούν εμπορικούς δεσμούς με το Ιράν.
Το αν οι απειλές του Τραμπ θα μετατραπούν σε πλήρη εφαρμογή κυρώσεων θα εξαρτηθεί από τις επόμενες αποφάσεις της Ουάσιγκτον και από την αντίδραση των χωρών που βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της νέας οικονομικής αντιπαράθεσης.
Πηγές: Reuters, AP.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου