Πριν ακόμη εμφανιστεί το διαδίκτυο, πριν από τα κινητά τηλέφωνα και δεκαετίες πριν
γεννηθούν τα social media, ένα ελληνικό παιδικό περιοδικό περιέγραφε έναν κόσμο που θυμίζει εντυπωσιακά τη σημερινή ψηφιακή εποχή. Η «Διάπλασις των Παίδων» μιλούσε για ηλεκτρονικά μηνύματα, προσωπικές συσκευές επικοινωνίας, φορετές τεχνολογίες και μικροσκοπικούς αισθητήρες, περίπου 60 χρόνια πριν γίνουν καθημερινότητα.Το αρχειακό υλικό προκαλεί σήμερα έκπληξη, όχι επειδή «προέβλεψε» με μαγικό τρόπο το μέλλον, αλλά επειδή κατέγραφε τεχνολογικές κατευθύνσεις που βρίσκονταν τότε στα πρώτα τους βήματα και εξελίχθηκαν στις τεχνολογίες που χρησιμοποιούμε σήμερα.
Ένα περιοδικό που μεγάλωσε γενιές Ελλήνων
Η «Διάπλασις των Παίδων» κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1879 και αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα ελληνικά περιοδικά για παιδιά και εφήβους.
Στις σελίδες της φιλοξενήθηκαν λογοτεχνία, επιστήμη, ιστορία και ενημέρωση για τις εξελίξεις της εποχής, ενώ το όνομά της συνδέθηκε στενά με τον Γρηγόριο Ξενόπουλο, ο οποίος υπήρξε διευθυντής του περιοδικού και έγραφε με το ψευδώνυμο «Φαίδων».
Στα τεύχη της δεκαετίας του 1960, ανάμεσα στις ιστορίες και τα αναγνώσματα, υπήρχε και μια ενότητα αφιερωμένη στο μέλλον της τεχνολογίας.
«Ταχυδρομεία του 2000»: Το email πριν από το email
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά κείμενα είχε τίτλο «Ταχυδρομεία του 2000» και προσπαθούσε να φανταστεί πώς θα είναι η αλληλογραφία στο μέλλον.
Το περιοδικό έγραφε ότι τα μηνύματα δεν θα μεταφέρονται πλέον με χαρτί, αλλά θα ταξιδεύουν ηλεκτρονικά «με την ταχύτητα του φωτός».
Περιέγραφε ακόμη μια συσκευή που θα υπάρχει σε κάθε σπίτι και θα επιτρέπει την αποστολή και λήψη αλληλογραφίας, όπως ακριβώς υπήρχε τότε το τηλέφωνο.
Η περιγραφή θυμίζει εντυπωσιακά το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, τους προσωπικούς υπολογιστές και, αργότερα, τα smartphones.
Ένας αριθμός αντί για διεύθυνση
Η «Διάπλασις» πήγε ακόμη πιο μακριά.
Αντί για ταχυδρομική διεύθυνση, ανέφερε ότι κάθε άνθρωπος θα διαθέτει έναν μοναδικό αριθμό, τον οποίο ο αποστολέας θα πληκτρολογεί για να φτάσει το μήνυμα στον παραλήπτη μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Σήμερα η περιγραφή θυμίζει αριθμούς κινητών τηλεφώνων, λογαριασμούς email και ψηφιακές ταυτότητες χρηστών.
Smartphones... πριν από τα smartphones
Το περιοδικό προέβλεπε επίσης ότι οι συσκευές επικοινωνίας θα γίνονται ολοένα μικρότερες και θα μεταφέρονται εύκολα από τον άνθρωπο.
Η ιδέα μιας προσωπικής συσκευής επικοινωνίας, που θα συνδέεται με δίκτυο και θα χρησιμοποιείται καθημερινά, μοιάζει σήμερα σχεδόν αυτονόητη.
Το εντυπωσιακό είναι ότι η περιγραφή γράφτηκε την εποχή που τα τηλέφωνα ήταν ακόμη σταθερές συσκευές μέσα στο σπίτι.
Wearables και αισθητήρες στο ανθρώπινο σώμα
Άλλο δημοσίευμα αναφερόταν σε μικροσκοπικούς πομπούς που θα μπορούσαν να τοποθετηθούν ακόμη και μέσα σε δόντια ή σε άλλα σημεία του σώματος.
Η περιγραφή παραπέμπει στις σημερινές φορετές τεχνολογίες, όπως smartwatches, αισθητήρες υγείας και συσκευές παρακολούθησης βιομετρικών δεδομένων.
Το περιοδικό φανταζόταν επίσης συσκευές που θα μεταδίδουν πληροφορίες ασύρματα σε μεγάλες αποστάσεις.
Θερμοκάμερες και μικροκάμερες πριν από δεκαετίες
Στις ίδιες σελίδες υπήρχαν αναφορές σε κάμερες που θα εισχωρούν σε πυρηνικούς αντιδραστήρες για επιθεώρηση, καθώς και σε θερμικές εικόνες του ανθρώπινου σώματος.
Σήμερα αυτές οι τεχνολογίες χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία, στην ιατρική, στις διασώσεις και στην πυρασφάλεια.
Αυτό δείχνει ότι αρκετές από τις «προβλέψεις» βασίζονταν σε πραγματικές επιστημονικές εξελίξεις της εποχής.
Προφητεία ή επιστημονική φαντασία;
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η «Διάπλασις των Παίδων» δεν μάντευε το μέλλον.
Πολλές από τις τεχνολογίες που περιέγραφε βρίσκονταν ήδη σε πειραματικό στάδιο σε εργαστήρια και ερευνητικά κέντρα της δεκαετίας του 1960.
Το περιοδικό μετέφερε αυτές τις ιδέες στο παιδικό κοινό με τρόπο απλό και κατανοητό, παρουσιάζοντας ένα πιθανό μέλλον που τελικά αποδείχθηκε σε μεγάλο βαθμό πραγματικότητα.
Όταν το μέλλον ήταν ήδη γραμμένο
Διαβάζοντας σήμερα αυτά τα κείμενα, είναι δύσκολο να μη χαμογελάσει κανείς με την ομοιότητα ανάμεσα στις περιγραφές και στις τεχνολογίες που χρησιμοποιούμε καθημερινά.
Η «Διάπλασις των Παίδων» δεν προέβλεψε κάθε λεπτομέρεια της ψηφιακής εποχής, αλλά κατέγραψε με εντυπωσιακή διορατικότητα την πορεία που θα ακολουθούσε η τεχνολογία τις επόμενες δεκαετίες.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου