Το πρωτογενές πλεόνασμα του 2026 αναμένεται να ξεπεράσει τα 10 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τις
τελευταίες εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου. Η υπεραπόδοση των φορολογικών εσόδων και η καλύτερη πορεία της οικονομίας δημιουργούν προσδοκίες για νέο δημοσιονομικό χώρο, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι ολόκληρο το ποσό μπορεί να μετατραπεί σε παροχές.Το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσο από αυτή την υπέρβαση θεωρείται μόνιμο έσοδο και πόσο επιτρέπεται να αξιοποιηθεί, με βάση τους νέους δημοσιονομικούς κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Γιατί το πλεόνασμα μπορεί να ξεπεράσει τα 10 δισ. ευρώ
Οι τελευταίες προβλέψεις ανεβάζουν τον πήχη του πρωτογενούς πλεονάσματος κοντά στο 4% του ΑΕΠ, πάνω από την επίσημη εκτίμηση του 3,2% που είχε κατατεθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Βασικός λόγος είναι η ισχυρή πορεία των φορολογικών εσόδων. Στο επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου τα φορολογικά έσοδα έφτασαν τα 42,9 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας υπέρβαση περίπου 1,55 δισ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο του προϋπολογισμού.
Η αύξηση αποδίδεται τόσο στην οικονομική ανάπτυξη όσο και στη μεγαλύτερη είσπραξη φόρων μέσω της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής.
Γιατί δεν μπορούν να δοθούν όλα σε παροχές
Το γεγονός ότι υπάρχει μεγαλύτερο πλεόνασμα δεν σημαίνει ότι το κράτος μπορεί να δαπανήσει ολόκληρο το ποσό.
Οι νέοι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες επιτρέπουν μόνο μέρος της υπεραπόδοσης να μετατραπεί σε νέο δημοσιονομικό χώρο, εφόσον πρόκειται για μόνιμα έσοδα και δεν παραβιάζεται το όριο των καθαρών πρωτογενών δαπανών.
Το υπόλοιπο πρέπει να κατευθύνεται κυρίως στη μείωση του δημόσιου χρέους ή να λειτουργεί ως δημοσιονομικό «μαξιλάρι».
Πόσος είναι ο πραγματικός δημοσιονομικός χώρος
Στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι ο διαθέσιμος χώρος για νέα μέτρα είναι σημαντικά μικρότερος από το συνολικό πλεόνασμα.
Σύμφωνα με κυβερνητικές εκτιμήσεις, οι μόνιμες παρεμβάσεις που μπορούν να χρηματοδοτηθούν ενδέχεται να ξεπεράσουν τα 2 δισ. ευρώ, όμως το τελικό ποσό θα εξαρτηθεί από την επιβεβαίωση των στοιχείων μέχρι το τέλος του έτους και από τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ποιες παροχές βρίσκονται στο τραπέζι
Ανάμεσα στα σενάρια που εξετάζονται περιλαμβάνονται:
- νέες φορολογικές ελαφρύνσεις για φυσικά πρόσωπα,
- μείωση ασφαλιστικών εισφορών,
- παρεμβάσεις για οικογένειες και εργαζόμενους,
- στοχευμένες ενισχύσεις σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί οριστικό πακέτο μέτρων, καθώς οι αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν μετά την οριστικοποίηση των δημοσιονομικών στοιχείων.
Τι λέει η κυβέρνηση
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, έχει δηλώσει ότι η υπεραπόδοση των εσόδων θα κατευθυνθεί με τρόπο που να στηρίζει πολίτες και οικονομία, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα.
Παράλληλα επισημαίνει ότι σημαντικό μέρος των επιπλέον εσόδων θα χρησιμοποιηθεί για την περαιτέρω αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, μέσω πρόωρων αποπληρωμών δανείων.
Πότε αναμένονται οι τελικές αποφάσεις
Το οικονομικό επιτελείο θα αξιολογήσει την πορεία των εσόδων μέχρι το τέλος του 2026 και θα ενσωματώσει τα τελικά στοιχεία στον κρατικό προϋπολογισμό.
Οι ανακοινώσεις για ενδεχόμενες μόνιμες παρεμβάσεις αναμένονται στο πλαίσιο των κυβερνητικών εξαγγελιών για την οικονομική πολιτική της επόμενης χρονιάς.
Τι σημαίνει αυτό για τους πολίτες
Η υπέρβαση του στόχου στο πρωτογενές πλεόνασμα αποτελεί θετική ένδειξη για τα δημόσια οικονομικά, όμως δεν μεταφράζεται αυτόματα σε γενικευμένες παροχές.
Το τελικό εύρος των μέτρων θα εξαρτηθεί από το πόσο μόνιμη θα αποδειχθεί η υπεραπόδοση των εσόδων και από τους δημοσιονομικούς κανόνες που ισχύουν για όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πηγές: Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Πρώτο Θέμα, Capital.gr.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου