Μια τεράστια ζώνη πλαστικών επιπλέει στον βόρειο Ειρηνικό Ωκεανό, ανάμεσα στην
Καλιφόρνια και τη Χαβάη. Η έκτασή της υπολογίζεται σε περίπου 1,6 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα, δηλαδή σχεδόν 200 φορές την έκταση της Κρήτης.Είναι γνωστή ως Great Pacific Garbage Patch και αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις θαλάσσιων πλαστικών στον πλανήτη.
Η ονομασία «νησί σκουπιδιών», ωστόσο, μπορεί να δημιουργήσει μια παραπλανητική εικόνα. Δεν πρόκειται για ένα συμπαγές νησί από πλαστικό πάνω στο οποίο θα μπορούσε κάποιος να περπατήσει. Πρόκειται για μια τεράστια περιοχή του ωκεανού όπου τα πλαστικά απορρίμματα έχουν συγκεντρωθεί σε διαφορετικές πυκνότητες και βάθη.
1,6 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα
Η έκταση της ζώνης που ορίζεται από την επιστημονική μελέτη φτάνει τα 1,6 εκατομμύρια km².
Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, η έκταση της Κρήτης είναι περίπου 8.300 km². Αυτό σημαίνει ότι η ζώνη του Ειρηνικού είναι περίπου 190 φορές μεγαλύτερη από το ελληνικό νησί.
Οι ερευνητές επισημαίνουν πάντως ότι τα όρια της ζώνης δεν είναι απόλυτα. Η συγκέντρωση των πλαστικών μειώνεται σταδιακά προς τις παρυφές της και η ακριβής έκταση εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο ορίζεται η περιοχή. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
Πόσο πλαστικό υπάρχει;
Με βάση την έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Scientific Reports, εκτιμάται ότι στην περιοχή επιπλέουν περίπου 79.000 τόνοι πλαστικού, με το εύρος της εκτίμησης να βρίσκεται μεταξύ 45.000 και 129.000 τόνων.
Οι ερευνητές υπολόγισαν επίσης περίπου 1,8 τρισεκατομμύρια κομμάτια πλαστικού διαφορετικών μεγεθών. :contentReference[oaicite:2]{index=2}
Το μέγεθος των απορριμμάτων ποικίλλει σημαντικά. Υπάρχουν μικροσκοπικά πλαστικά σωματίδια, αλλά και πολύ μεγαλύτερα αντικείμενα, όπως δίχτυα και άλλα αλιευτικά εργαλεία.
Δεν είναι μόνο μικροπλαστικά
Μια από τις ενδιαφέρουσες διαπιστώσεις της έρευνας είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος της μάζας του πλαστικού δεν αποτελείται από τα μικρότερα σωματίδια.
Περισσότερο από τα τρία τέταρτα της συνολικής μάζας αποτελείται από αντικείμενα μεγαλύτερα των 5 εκατοστών.
Στα μεγαλύτερα απορρίμματα περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων δίχτυα, σχοινιά, πλαστικά αντικείμενα και διάφορα υπολείμματα αλιευτικού εξοπλισμού. :contentReference[oaicite:3]{index=3}
Τα δίχτυα αλιείας αποτελούν μεγάλο μέρος της ρύπανσης
Τα εγκαταλειμμένα ή χαμένα αλιευτικά εργαλεία αποτελούν ιδιαίτερα σημαντικό μέρος του προβλήματος.
Στη συγκεκριμένη μελέτη, τουλάχιστον 46% της μάζας του πλαστικού εκτιμήθηκε ότι αποτελείται από αλιευτικά δίχτυα. Τα μεγάλα αυτά αντικείμενα μπορούν να παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα στον ωκεανό και να αποτελούν κίνδυνο για τη θαλάσσια ζωή. :contentReference[oaicite:4]{index=4}
Πώς δημιουργήθηκε αυτή η τεράστια συγκέντρωση;
Η Great Pacific Garbage Patch δεν δημιουργήθηκε επειδή κάποιος πέταξε τα σκουπίδια σε ένα συγκεκριμένο σημείο.
Η περιοχή βρίσκεται μέσα σε ένα μεγάλο σύστημα ωκεάνιων ρευμάτων, γνωστό ως Βόρειος Ειρηνικός Υποτροπικός Στρόβιλος.
Τα θαλάσσια ρεύματα μεταφέρουν πλαστικά και άλλα επιπλέοντα αντικείμενα από διαφορετικές περιοχές και σταδιακά τα συγκεντρώνουν σε μια ευρύτερη ζώνη του ωκεανού. :contentReference[oaicite:5]{index=5}
Το πλαστικό δεν φαίνεται από το διάστημα σαν ένα τεράστιο νησί
Η εικόνα ενός τεράστιου «νησιού σκουπιδιών» είναι εντυπωσιακή, αλλά δεν αποδίδει με ακρίβεια την πραγματικότητα.
Τα πλαστικά είναι διασκορπισμένα μέσα σε μια τεράστια θαλάσσια περιοχή και μεγάλο μέρος τους αποτελείται από μικρά κομμάτια που επιπλέουν στην επιφάνεια ή βρίσκονται λίγο κάτω από αυτήν.
Η πυκνότητα επίσης δεν είναι ίδια σε ολόκληρη την περιοχή. Υπάρχουν σημεία με πολύ μεγαλύτερη συγκέντρωση και άλλα όπου τα απορρίμματα είναι αραιότερα. :contentReference[oaicite:6]{index=6}
Ένα τρισεκατομμύριο κομμάτια πλαστικού
Ο αριθμός των αντικειμένων είναι ακόμη πιο εντυπωσιακός από τη συνολική μάζα.
Η έρευνα υπολόγισε περίπου 1,8 τρισεκατομμύρια κομμάτια πλαστικού μέσα στη συγκεκριμένη ζώνη.
Τα μικροπλαστικά αντιστοιχούν στο μεγαλύτερο μέρος του αριθμού των κομματιών, παρότι αποτελούν πολύ μικρότερο ποσοστό της συνολικής μάζας. :contentReference[oaicite:7]{index=7}
Γιατί είναι τόσο δύσκολο να καθαριστεί;
Το τεράστιο μέγεθος της περιοχής είναι μόνο ένα από τα προβλήματα.
Τα πλαστικά δεν βρίσκονται συγκεντρωμένα σε ένα σημείο. Διασκορπίζονται σε διαφορετικές αποστάσεις και βάθη, ενώ συνεχίζουν να μετακινούνται με τα ρεύματα, τον άνεμο και τα κύματα.
Παράλληλα, πολλά μεγαλύτερα αντικείμενα σταδιακά διασπώνται σε μικρότερα κομμάτια, δημιουργώντας ακόμη περισσότερα μικροπλαστικά.
Γι' αυτό η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν αφορά μόνο την απομάκρυνση των απορριμμάτων που υπάρχουν ήδη στον ωκεανό, αλλά και τον περιορισμό της νέας εισόδου πλαστικών στο θαλάσσιο περιβάλλον.
Η απειλή για τη θαλάσσια ζωή
Τα πλαστικά απορρίμματα μπορούν να επηρεάσουν τη θαλάσσια ζωή με διαφορετικούς τρόπους.
Μεγάλα αντικείμενα, όπως δίχτυα και σχοινιά, μπορούν να παγιδεύσουν θαλάσσια ζώα, ενώ μικρότερα κομμάτια μπορούν να καταποθούν από ψάρια, θαλασσοπούλια και άλλα είδη.
Καθώς τα μεγαλύτερα πλαστικά διασπώνται, δημιουργούνται ακόμη μικρότερα σωματίδια που είναι πολύ δυσκολότερο να εντοπιστούν και να απομακρυνθούν.
Η ρύπανση δεν έχει «εθνικότητα»
Ένα ακόμη χαρακτηριστικό της Great Pacific Garbage Patch είναι ότι τα απορρίμματα που συγκεντρώνονται εκεί προέρχονται από πολλές διαφορετικές περιοχές του πλανήτη.
Στην έρευνα εντοπίστηκαν αντικείμενα με αναγνωρίσιμες επιγραφές σε διαφορετικές γλώσσες, μεταξύ των οποίων ιαπωνικά και κινεζικά. Σε ορισμένα αντικείμενα μπόρεσε να προσδιοριστεί και η χώρα κατασκευής τους. :contentReference[oaicite:8]{index=8}
Το γεγονός αυτό δείχνει ότι η πλαστική ρύπανση των ωκεανών δεν είναι πρόβλημα μίας μόνο χώρας. Τα θαλάσσια ρεύματα μπορούν να μεταφέρουν τα απορρίμματα σε τεράστιες αποστάσεις.
Ένα «νησί» που στην πραγματικότητα δεν είναι νησί
Η έκφραση «νησί σκουπιδιών» έχει επικρατήσει επειδή αποτυπώνει με εντυπωσιακό τρόπο το μέγεθος του προβλήματος. Επιστημονικά όμως, η Great Pacific Garbage Patch είναι καλύτερα να περιγράφεται ως ζώνη συσσώρευσης θαλάσσιων πλαστικών.
Δεν υπάρχει μια συμπαγής επιφάνεια από σκουπίδια που καλύπτει 1,6 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Υπάρχει ένας τεράστιος ωκεάνιος χώρος στον οποίο τα πλαστικά έχουν συγκεντρωθεί σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες από ό,τι στον περιβάλλοντα ωκεανό.
Σχεδόν 200 φορές η Κρήτη
Η σύγκριση με την Ελλάδα βοηθά να γίνει αντιληπτό ένα μέγεθος που διαφορετικά είναι δύσκολο να συλλάβει κανείς.
Τα περίπου 1,6 εκατομμύρια km² της ζώνης αντιστοιχούν σε περίπου 190 φορές την έκταση της Κρήτης.
Και μέσα σε αυτή την τεράστια θαλάσσια περιοχή υπολογίζεται ότι βρίσκονται δεκάδες χιλιάδες τόνοι πλαστικού, μεγάλο μέρος των οποίων αποτελείται από αντικείμενα που μπορούν να παραμείνουν για χρόνια στο θαλάσσιο περιβάλλον. :contentReference[oaicite:9]{index=9}
Δεν πρόκειται λοιπόν για ένα «νησί» που μπορεί κανείς να δει από μακριά. Είναι κάτι πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί: μια τεράστια, κινούμενη ζώνη πλαστικής ρύπανσης μέσα στον ίδιο τον ωκεανό.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου