Ρεκόρ κρουσμάτων από Haemophilus influenzae στην Ευρώπη – Πιο ευάλωτα τα βρέφη και οι άνω των 65
Στο υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη της ευρωπαϊκής επιτήρησης, το 1996, έφτασαν το 2024 τα επιβεβαιωμένα περιστατικά διεισδυτικής νόσου από Haemophilus influenzae στην
Ευρωπαϊκή Ένωση και στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο.Σύμφωνα με τη νέα ετήσια επιδημιολογική έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC), 30 χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ ανέφεραν συνολικά 5.856 επιβεβαιωμένα κρούσματα το 2024, έναντι 5.520 το 2023 και 4.002 το 2022. Ο αριθμός είναι επίσης σημαντικά υψηλότερος από τα επίπεδα της περιόδου της πανδημίας COVID-19.
Ποιο είναι το βακτήριο
Ο Haemophilus influenzae είναι βακτήριο που μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για διεισδυτική νόσο. Μπορεί να συνδεθεί με πνευμονία, σηψαιμία, μηνιγγίτιδα και επιγλωττίτιδα, μεταξύ άλλων εκδηλώσεων.
Υπάρχουν διαφορετικοί τύποι του βακτηρίου. Ο τύπος b, γνωστός ως Hib, ήταν ιστορικά σημαντική αιτία σοβαρής νόσου στα μικρά παιδιά. Ο εμβολιασμός έχει μειώσει δραστικά τις λοιμώξεις από Hib, με αποτέλεσμα σήμερα μεγάλο μέρος των περιστατικών στην Ευρώπη να οφείλεται σε μη εγκυστωμένα στελέχη και άλλους ορότυπους.
Ποιοι είναι περισσότερο ευάλωτοι
Τα στοιχεία του ECDC δείχνουν μια χαρακτηριστική «διπλή κορυφή» ως προς την ηλικία.
- Βρέφη κάτω του ενός έτους: 6,81 κρούσματα ανά 100.000 πληθυσμού.
- Άτομα 65 ετών και άνω: 3,59 κρούσματα ανά 100.000 πληθυσμού.
Ανάμεσα στις ενδιάμεσες ηλικίες, τα ποσοστά ήταν σημαντικά χαμηλότερα και αυξάνονταν ξανά στις μεγαλύτερες ηλικίες. Τα άτομα 65 ετών και άνω αντιπροσώπευαν το 58,8% όλων των καταγεγραμμένων κρουσμάτων.
Η υψηλή αναλογία των μεγαλύτερων ηλικιών συνδέεται με την αυξημένη ευαισθησία σε σοβαρές λοιμώξεις, ενώ στα βρέφη η ηλικία αποτελεί από μόνη της σημαντικό παράγοντα κινδύνου.
Πνευμονία η συχνότερη εκδήλωση
Από τα 5.856 επιβεβαιωμένα περιστατικά, υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία για την κλινική εικόνα σε 4.283 περιπτώσεις.
Η πνευμονία ήταν η συχνότερη εκδήλωση, με 1.555 περιστατικά, ενώ ακολούθησαν η σηψαιμία με 887 περιστατικά και η μηνιγγίτιδα με 459.
Οι θάνατοι αφορούσαν κυρίως μεγαλύτερους σε ηλικία ασθενείς
Μεταξύ των περιστατικών για τα οποία ήταν γνωστή η έκβαση, καταγράφηκαν 269 θάνατοι. Το συνολικό ποσοστό θνητότητας μεταξύ αυτών των περιστατικών ήταν 8,4%.
Η ηλικιακή ομάδα των 65 ετών και άνω είχε τη μεγαλύτερη επιβάρυνση: καταγράφηκαν 218 θάνατοι μεταξύ 1.904 περιστατικών με γνωστή έκβαση, ποσοστό θνητότητας 11,4%.
Το ECDC επισημαίνει, ωστόσο, ότι τα δεδομένα έκβασης δεν ήταν διαθέσιμα για όλες τις περιπτώσεις, επομένως τα ποσοστά πρέπει να ερμηνεύονται με αυτή την επιφύλαξη.
Τι δείχνουν τα στοιχεία για τον εμβολιασμό
Παρά την αύξηση των συνολικών περιστατικών, ο εμβολιασμός εξακολουθεί να έχει καθοριστική σημασία για την πρόληψη της σοβαρής νόσου από Hib.
Το 2024 η διάμεση κάλυψη με την τρίτη δόση του εμβολίου Hib στις χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ εκτιμήθηκε στο 94%.
Ο ορότυπος b αντιπροσώπευε μόλις το 6% των περιστατικών με γνωστό ορότυπο, γεγονός που, σύμφωνα με το ECDC, αντανακλά σε μεγάλο βαθμό τη μακροχρόνια αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων εμβολιασμού.
Το ECDC επισημαίνει παράλληλα ότι η αυξανόμενη παρουσία μη εγκυστωμένων στελεχών και άλλων οροτύπων χρειάζεται συνεχή επιτήρηση.
Και η Ελλάδα;
Η εικόνα της Ελλάδας είναι πολύ διαφορετική από εκείνη αρκετών άλλων ευρωπαϊκών χωρών.
Το 2024 καταγράφηκαν στην Ελλάδα 7 επιβεβαιωμένα περιστατικά διεισδυτικής νόσου από Haemophilus influenzae, έναντι 17 το 2023 και 9 το 2022. Η αναφερόμενη επίπτωση ήταν 0,1 περιστατικά ανά 100.000 κατοίκους.
Επομένως, το ευρωπαϊκό ρεκόρ δεν σημαίνει ότι υπάρχει αντίστοιχη έξαρση στην Ελλάδα. Τα διαθέσιμα στοιχεία του ECDC για το 2024 δείχνουν πολύ χαμηλότερο αριθμό καταγεγραμμένων περιστατικών στη χώρα.
Γιατί αυξάνονται τα περιστατικά στην Ευρώπη;
Το ECDC συνδέει μέρος της αύξησης με την επιστροφή, μετά την πανδημία, των συνήθων προτύπων μετάδοσης των αναπνευστικών λοιμώξεων.
Παράλληλα, η επιδημιολογία της νόσου έχει αλλάξει μετά την ευρεία εφαρμογή του εμβολιασμού κατά του Hib. Τα μη εγκυστωμένα στελέχη αποτελούν πλέον την πλειονότητα των περιστατικών με γνωστό ορότυπο.
Το ECDC επισημαίνει επίσης ότι η βελτίωση της διάγνωσης και της πρόσβασης σε εξετάσεις, καθώς και οι δημογραφικές αλλαγές, μπορεί να επηρεάζουν την καταγραφή των περιστατικών.
Τι σημαίνει το νέο ρεκόρ
Το νέο ευρωπαϊκό ρεκόρ αποτελεί λόγο για ενισχυμένη επιτήρηση, όχι για πανικό. Η ιδιαίτερη ευαλωτότητα των βρεφών και των ατόμων άνω των 65 ετών επιβεβαιώνεται από τα επιδημιολογικά δεδομένα.
Ταυτόχρονα, η πολύ υψηλή κάλυψη εμβολιασμού κατά του Hib έχει περιορίσει σημαντικά τις σοβαρές λοιμώξεις από τον συγκεκριμένο ορότυπο, ιδιαίτερα στα παιδιά.
Η νέα εικόνα δείχνει ότι η παρακολούθηση όλων των στελεχών του Haemophilus influenzae παραμένει σημαντική, καθώς η νόσος δεν αφορά πλέον αποκλειστικά τον Hib ούτε μόνο την παιδική ηλικία.
Πηγές:
- European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) – Annual Epidemiological Report for 2024: Haemophilus influenzae disease.
- ECDC – Surveillance and disease data for invasive Haemophilus influenzae disease.
- ECDC – Disease information about invasive Haemophilus influenzae disease.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου