Το φθινόπωρο του 1862, η Ελλάδα βρέθηκε μπροστά σε μια πολιτική ανατροπή που έβαλε τέλος σε σχεδόν τρεις δεκαετίες βασιλείας. Ο Όθωνας, ο πρώτος βασιλιάς του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, έχασε τον θρόνο του έπειτα από μια εξέγερση που εξαπλώθηκε σε διάφορες περιοχές της χώρας και έφτασε στην Αθήνα.
Στις 12 Οκτωβρίου, ο ίδιος και η βασίλισσα Αμαλία επιβιβάστηκαν σε λέμβο από το ελληνικό πολεμικό πλοίο «Αμαλία» και αναχώρησαν από την Ελλάδα. Η αποχώρηση εκείνη δεν ήταν ένα μεμονωμένο επεισόδιο, αλλά η κατάληξη μιας μακράς περιόδου πολιτικής δυσαρέσκειας και συγκρούσεων γύρω από τον τρόπο διακυβέρνησης.
Πώς έφτασε η χώρα στην ανατροπή του βασιλιά και τι ακολούθησε την αποχώρησή του;
Η δυσαρέσκεια απέναντι στον Όθωνα
Ο Όθωνας έφτασε στην Ελλάδα το 1833, σε ηλικία μόλις 17 ετών, και ανέλαβε τον θρόνο με την υποστήριξη των Μεγάλων Δυνάμεων. Η αρχική προσδοκία για σταθερότητα και οργάνωση του νέου κράτους σταδιακά συνάντησε έντονες πολιτικές αντιδράσεις.
Η επιβολή της απόλυτης μοναρχίας και η περιορισμένη συμμετοχή των Ελλήνων στη διακυβέρνηση οδήγησαν στην Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843, η οποία ανάγκασε τον βασιλιά να παραχωρήσει Σύνταγμα. Ωστόσο, οι συγκρούσεις ανάμεσα στο Στέμμα, τις πολιτικές δυνάμεις και τις κοινωνικές ομάδες δεν σταμάτησαν.
Κατά τα τελευταία χρόνια της βασιλείας του, η αντιπολίτευση ενισχύθηκε. Η πολιτική κρίση, οι αντιδράσεις απέναντι στις κυβερνητικές επιλογές και η αδυναμία να εξασφαλιστεί ευρύτερη πολιτική συναίνεση αποδυνάμωσαν περαιτέρω τη θέση του.
Η εξέγερση του Οκτωβρίου 1862
Το 1862 είχαν ήδη εκδηλωθεί επαναστατικές κινήσεις σε διάφορες περιοχές. Η εξέγερση στο Ναύπλιο τον Φεβρουάριο δεν επικράτησε, αλλά ανέδειξε το εύρος της δυσαρέσκειας. Τον Οκτώβριο, το κίνημα εξαπλώθηκε και η φρουρά της Αθήνας στασίασε.
Στις 10 Οκτωβρίου 1862 εκδόθηκε ψήφισμα με το οποίο κηρυσσόταν η έκπτωση του Όθωνα. Την επόμενη ημέρα συγκροτήθηκε προσωρινή κυβέρνηση, με τη συμμετοχή πολιτικών όπως ο Δημήτριος Βούλγαρης, ο Κωνσταντίνος Κανάρης και ο Μπενιζέλος Ρούφος. Στόχος ήταν να οργανωθεί η επόμενη πολιτική ημέρα και να συγκληθεί εθνική συνέλευση.
Η αναχώρηση από την Ελλάδα
Το μεσημέρι της 12ης Οκτωβρίου, ο Όθωνας και η Αμαλία αναχώρησαν από το ελληνικό πολεμικό πλοίο «Αμαλία», όπου βρίσκονταν, με προορισμό τη βρετανική φρεγάτα «Σκύλλα». Από εκεί μεταφέρθηκαν εκτός Ελλάδας.
Η αναχώρηση πραγματοποιήθηκε με τις προβλεπόμενες στρατιωτικές τιμές, αλλά σήμανε το οριστικό τέλος της βασιλείας του. Ο Όθωνας δεν επέστρεψε ποτέ στην Ελλάδα. Έζησε τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής του στη Βαυαρία και πέθανε στο Μόναχο το 1867.
Τι ακολούθησε
Η απομάκρυνση του Όθωνα δεν έλυσε αυτομάτως τα πολιτικά προβλήματα της χώρας. Η προσωρινή κυβέρνηση προχώρησε στη διαδικασία συγκρότησης εθνικής συνέλευσης και αναζήτησης νέου μονάρχη.
Το 1863 επιλέχθηκε ο Δανός πρίγκιπας Γουλιέλμος, ο οποίος ανέλαβε τον ελληνικό θρόνο ως Γεώργιος Α΄. Η άφιξή του στην Αθήνα πραγματοποιήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 1863, εγκαινιάζοντας μια νέα περίοδο για την ελληνική μοναρχία.
Ένα τέλος που είχε προετοιμαστεί επί χρόνια
Η έξωση του Όθωνα δεν προκλήθηκε από ένα μόνο γεγονός. Ήταν το αποτέλεσμα συσσωρευμένων πολιτικών συγκρούσεων, της κρίσης εμπιστοσύνης προς το Στέμμα και της αδυναμίας να διατηρηθεί μια σταθερή σχέση ανάμεσα στη μοναρχία και τις πολιτικές δυνάμεις της χώρας.
Η 12η Οκτωβρίου 1862 σηματοδότησε το τέλος της πρώτης βασιλείας της νεότερης Ελλάδας. Παράλληλα, υπενθύμισε ότι η σταθερότητα ενός πολιτεύματος δεν εξαρτάται μόνο από τους θεσμούς του, αλλά και από τη νομιμοποίηση και την αποδοχή του από την κοινωνία.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου