Πόσο εύκολα μπορεί η καθημερινή χρήση μιας εφαρμογής να μετατραπεί σε προβληματική συνήθεια; Ελληνική μελέτη εξετάζει τη σχέση του TikTok με την ψυχική υγεία και τον ύπνο, καταγράφοντας αξιοσημείωτες διαφορές ανάμεσα στις ηλικιακές ομάδες.
Η έρευνα επιστημόνων του Πανεπιστημίου Αθηνών εξετάζει τη σχέση της προβληματικής χρήσης του TikTok με την ψυχική υγεία και την ποιότητα του ύπνου. Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν σημαντικές συσχετίσεις, χωρίς όμως να αποδεικνύουν ότι η χρήση της εφαρμογής αποτελεί από μόνη της την αιτία των συμπτωμάτων.
Τι έδειξε η ελληνική μελέτη
Η μελέτη με τίτλο «Associations Between Problematic TikTok Use, Anxiety, Depression and Sleep Quality: Sex and Generation Differences» δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Psychiatry International.
Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα αποτελέσματα, το 33,3% του συνολικού δείγματος κατατάχθηκε στην ομάδα υψηλού κινδύνου για εθισμό στο TikTok. Στους συμμετέχοντες της Gen Z, το ποσοστό έφτασε το 49,3%.
Η εικόνα ήταν διαφορετική στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες. Στους millennials, τα αντίστοιχα συμπτώματα καταγράφηκαν στο 20% των συμμετεχόντων, ενώ στην Generation X το ποσοστό ήταν 6,5%.
Τα ευρήματα αφορούν τους συμμετέχοντες της έρευνας και δεν πρέπει να ερμηνεύονται ως ποσοστά που αντιπροσωπεύουν αυτομάτως όλους τους νέους στην Ελλάδα.
Πόσο χρόνο περνούν στην εφαρμογή
Οι συμμετέχοντες της Gen Z ανέφεραν κατά μέσο όρο 2,3 ώρες χρήσης του TikTok ημερησίως. Στους millennials ο μέσος χρόνος ήταν 1,3 ώρες και στην Generation X 0,8 ώρες.
Στο σύνολο του δείγματος, η μέση ημερήσια χρήση έφτανε τις 1,8 ώρες. Οι νεότεροι συμμετέχοντες περνούσαν επίσης περισσότερο χρόνο στα κοινωνικά δίκτυα συνολικά, με μέσο όρο περίπου τέσσερις ώρες την ημέρα.
Η σχέση με το άγχος, την κατάθλιψη και την υπνηλία
Οι ερευνητές εντόπισαν συχνότερα συμπτώματα ψυχικής επιβάρυνσης μεταξύ των συμμετεχόντων που παρουσίαζαν περισσότερα σημάδια προβληματικής χρήσης του TikTok.
Στην ομάδα με συμπτώματα εθισμού, το 57,6% εμφάνιζε επίσης συμπτώματα έντονου άγχους, έναντι 23,8% στην ομάδα χωρίς αντίστοιχα συμπτώματα εθισμού.
Συμπτώματα κατάθλιψης καταγράφηκαν στο 43% της πρώτης ομάδας, έναντι 15,8% της δεύτερης. Για την υπνηλία, τα ποσοστά ήταν 78,2% και 43% αντίστοιχα.
Οι διαφορές αυτές δείχνουν ότι η προβληματική χρήση και τα συγκεκριμένα συμπτώματα εμφανίζονται συχνότερα μαζί. Δεν αποδεικνύουν, ωστόσο, ποιο προηγείται ή αν υπάρχει μία και μοναδική αιτία. Η ψυχική υγεία, ο ύπνος και οι συνήθειες χρήσης των ψηφιακών μέσων μπορούν να επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες.
Τι σημαίνει ο όρος «εθισμός» στη συγκεκριμένη έρευνα
Το ποσοστό του 49,3% δεν σημαίνει ότι σχεδόν ένας στους δύο νέους έχει λάβει κλινική διάγνωση εθισμού. Η έρευνα αξιολόγησε ενδείξεις προβληματικής χρήσης μέσω ειδικής κλίμακας ερωτήσεων.
Η διάκριση είναι σημαντική: η έντονη ενασχόληση με μια εφαρμογή δεν ισοδυναμεί πάντοτε με κλινική διαταραχή. Μεγαλύτερη σημασία έχει αν η χρήση δυσκολεύει την καθημερινότητα, διαταράσσει τον ύπνο, επηρεάζει τις σχέσεις ή εμποδίζει τις υποχρεώσεις.
Γιατί χρειάζεται προσοχή στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων
Η μελέτη αναδεικνύει ένα ζήτημα που αξίζει περαιτέρω διερεύνηση, ιδιαίτερα για τις νεότερες ηλικίες. Παράλληλα, τα ευρήματα δεν δικαιολογούν το συμπέρασμα ότι το TikTok προκαλεί από μόνο του άγχος ή κατάθλιψη σε όλους όσοι το χρησιμοποιούν.
Η αξιολόγηση της προβληματικής χρήσης χρειάζεται να λαμβάνει υπόψη τη διάρκεια, τον τρόπο και τις συνέπειες της ενασχόλησης, καθώς και το ευρύτερο περιβάλλον του κάθε ατόμου. Το βασικό ερώτημα δεν είναι μόνο πόση ώρα περνά κάποιος στην οθόνη, αλλά και αν μπορεί να ελέγξει τη χρήση της χωρίς να επηρεάζεται η καθημερινή του ζωή.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου