Ο πελάτης πληρώνει κανονικά, παίρνει ένα χαρτί που μοιάζει με απόδειξη και φεύγει. Στα ηλεκτρονικά δεδομένα, όμως, η συναλλαγή μπορεί να εμφανίζεται ακυρωμένη, με μικρότερη αξία ή να μην έχει καταγραφεί με τον προβλεπόμενο τρόπο. Έτσι, μέρος του πραγματικού τζίρου μένει εκτός φορολογικής εικόνας, ενώ η επιχείρηση εμφανίζει χαμηλότερα έσοδα.
Πώς «εξαφανίζονται» οι πωλήσεις
Η παραποίηση δεν αφορά πάντα την ίδια την ταμειακή μηχανή. Μπορεί να εμπλέκονται εμπορικά προγράμματα, συστήματα παραγγελιοληψίας ή λογισμικό που παρεμβαίνει στη λειτουργία των φορολογικών μηχανισμών.
Μεταξύ των πρακτικών που έχουν περιγραφεί σε ελέγχους και δημοσιεύματα περιλαμβάνονται οι εικονικές ακυρώσεις παραγγελιών, οι αδικαιολόγητες εκπτώσεις, οι συναλλαγές που εμφανίζονται ως «κεράσματα» και η έκδοση παραστατικών που δεν αντιστοιχούν στα δεδομένα που διαβιβάζονται στην ΑΑΔΕ.
Σε άλλες περιπτώσεις, ο πελάτης λαμβάνει εκτυπωμένο χαρτί που μοιάζει με νόμιμη απόδειξη, χωρίς η συναλλαγή να έχει καταγραφεί και διαβιβαστεί κανονικά. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι μικρότερος δηλωμένος τζίρος, λιγότερος φόρος εισοδήματος και μη απόδοση του ΦΠΑ που αντιστοιχεί στις πραγματικές πωλήσεις.
Τι βλέπει η ΑΑΔΕ
Η φορολογική διοίκηση δεν βασίζεται μόνο στην απόδειξη που κρατά ο πελάτης. Αξιοποιεί τα ηλεκτρονικά αρχεία των φορολογικών μηχανισμών και τα διασταυρώνει με τα δεδομένα που διαβιβάζονται μέσω eSend, τα στοιχεία της πλατφόρμας myDATA και τις φορολογικές δηλώσεις.
Παράλληλα, τα στοιχεία των ηλεκτρονικών πληρωμών μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό διαφορών ανάμεσα στις εισπράξεις και στις δηλωμένες πωλήσεις. Οι ελεγκτές εξετάζουν επίσης ασυνήθιστα μεγάλο αριθμό ακυρώσεων, εκπτώσεις που δεν δικαιολογούνται από τη δραστηριότητα μιας επιχείρησης και αποκλίσεις μεταξύ παραγγελιών και φορολογικών παραστατικών.
Μια ασυμφωνία αποτελεί ένδειξη που χρειάζεται διερεύνηση, όχι αυτομάτως απόδειξη φοροδιαφυγής. Για να διαπιστωθεί η παράβαση, πρέπει να εξεταστούν τα πραγματικά δεδομένα και οι συνθήκες της συγκεκριμένης υπόθεσης.
Η υπόθεση Pizza Fan και όσα ερευνώνται
Η υπόθεση της Pizza Fan έφερε ξανά το ζήτημα στην επικαιρότητα. Σύμφωνα με δημοσιεύματα της 23ης Οκτωβρίου 2026, οι αρχές ερευνούν καταγγελλόμενη χρήση λογισμικού για την απόκρυψη πωλήσεων, μεταξύ άλλων μέσω παραγγελιών που εμφανίζονταν ως «κεράσματα».
Τα ίδια δημοσιεύματα αναφέρουν εκτίμηση για μη απόδοση ΦΠΑ τουλάχιστον 25 εκατομμυρίων ευρώ από το 2022. Πρόκειται για ποσό που αποδίδεται στην υπό διερεύνηση υπόθεση και όχι για τελεσίδικη δικαστική διαπίστωση. Η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη και οι αναφορές δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως απόδειξη οριστικής ευθύνης οποιουδήποτε προσώπου ή επιχείρησης.
Πόσο βαριά είναι τα πρόστιμα
Το πλαίσιο για την παραποίηση φορολογικών ηλεκτρονικών μηχανισμών προβλέπει πρόστιμο που υπολογίζεται σε ποσοστό 15% επί του μέσου όρου των δηλωμένων εσόδων των τριών τελευταίων φορολογικών ετών, για κάθε ελεγχόμενο έτος στο οποίο διαπιστώνεται η παράβαση.
Το πρόστιμο δεν μπορεί κατά κανόνα να είναι χαμηλότερο από 10.000 ευρώ ανά ελεγχόμενο έτος για επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία ή 30.000 ευρώ για επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν λείπουν φορολογικές δηλώσεις που έπρεπε να έχουν υποβληθεί, ισχύουν υψηλότερα κατώτατα ποσά.
Οι κυρώσεις μπορούν να αφορούν και κατασκευαστές, προμηθευτές λογισμικού, μεταπωλητές ή τεχνικούς, εφόσον διαπιστωθεί η προβλεπόμενη από τον νόμο εμπλοκή τους. Για συγκεκριμένες παραβάσεις προβλέπεται πρόστιμο 100.000 ευρώ, ενώ οι αναστολές λειτουργίας μπορούν, ανάλογα με τον υπαίτιο και τη διάταξη που εφαρμόζεται, να κυμαίνονται από δύο έως δώδεκα μήνες για την επιχείρηση που χρησιμοποιεί τον μηχανισμό και να φτάνουν έως τους 24 μήνες σε περιπτώσεις άλλων υπευθύνων.
Τα πρόστιμα αυτά αφορούν συγκεκριμένες παραβάσεις παραποίησης και δεν πρέπει να συγχέονται με τις διαφορετικές κυρώσεις που ισχύουν για τη μη έκδοση απόδειξης ή για άλλες φορολογικές παραβάσεις.
Πώς μπορεί να ελέγξει την απόδειξη ο καταναλωτής
Η ΑΑΔΕ διαθέτει την επίσημη εφαρμογή Appodixi, μέσω της οποίας ο πολίτης μπορεί να σαρώσει τον κωδικό QR μιας απόδειξης και να ελέγξει τα στοιχεία που εμφανίζονται στο σύστημα.
Εάν διαπιστώσει ότι η αξία διαφέρει από εκείνη που εμφανίζεται στην εφαρμογή ή ότι υπάρχει πρόβλημα με τη διαβίβαση, μπορεί να υποβάλει αναφορά, ανώνυμα ή επώνυμα, ώστε να εξεταστεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Η απουσία μιας απόδειξης από το σύστημα δεν σημαίνει πάντοτε ότι έχει γίνει παραποίηση: μπορεί να υπάρχει καθυστέρηση διαβίβασης. Γι’ αυτό χρειάζεται να λαμβάνεται υπόψη η ενημέρωση της εφαρμογής και ο χρόνος που έχει περάσει από την έκδοση.
Ποιοι πληρώνουν τελικά τον λογαριασμό
Όταν αποκρύπτονται συστηματικά πωλήσεις, το Δημόσιο στερείται έσοδα, ενώ οι συνεπείς επιχειρήσεις μπορεί να βρίσκονται σε μειονεκτική θέση απέναντι σε ανταγωνιστές που μειώνουν τεχνητά τις φορολογικές τους υποχρεώσεις.
Ο καταναλωτής μπορεί επίσης να παραπλανηθεί, πιστεύοντας ότι έλαβε έγκυρη απόδειξη. Η ψηφιακή διασύνδεση και οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις δυσκολεύουν την απόκρυψη του τζίρου, αλλά δεν εξαλείφουν αυτομάτως κάθε παρατυπία.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι να συνδυάζονται οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ, η αξιοποίηση των ηλεκτρονικών δεδομένων και η δυνατότητα των πολιτών να αναφέρουν πιθανές αποκλίσεις. Η τελική διαπίστωση ευθύνης, ωστόσο, πρέπει να βασίζεται στα αποδεικτικά στοιχεία κάθε υπόθεσης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου