Η Άγκυρα ετοιμάζει νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα», με αναφορές στα χωρικά ύδατα, την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και τις βραχονησίδες. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η πρόταση σχεδιάζεται να κατατεθεί στην τουρκική Εθνοσυνέλευση πριν από το τέλος του 2026.
Οι πληροφορίες επαναφέρουν στο προσκήνιο κρίσιμα ζητήματα στις σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας. Ωστόσο, το τελικό κείμενο του νομοσχεδίου δεν έχει δημοσιοποιηθεί, επομένως οι αναφερόμενες προβλέψεις πρέπει να αντιμετωπίζονται ως πληροφορίες για υπό διαμόρφωση ρυθμίσεις και όχι ως ήδη θεσπισμένος νόμος.
Τι φέρεται να προβλέπει το νομοσχέδιο
Σύμφωνα με το τουρκικό τηλεοπτικό δίκτυο Habertürk και δημοσιεύματα ελληνικών μέσων ενημέρωσης, το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) προετοιμάζει ένα ευρύτερο νομοθετικό πλαίσιο για τις θαλάσσιες περιοχές στις οποίες η Τουρκία προβάλλει δικαιώματα και συμφέροντα.
Η σύνταξη των διατάξεων αναμένεται, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, να προχωρήσει τον Νοέμβριο, με στόχο την κατάθεση του νομοσχεδίου στο Κοινοβούλιο πριν από το τέλος του έτους.
Ο δηλωμένος στόχος της τουρκικής πλευράς είναι η προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων και των εθνικών συμφερόντων της στις θάλασσες. Το περιεχόμενο, όμως, θα μπορεί να αξιολογηθεί με ασφάλεια μόνο όταν γίνει γνωστό το επίσημο κείμενο.
Χωρικά ύδατα: Έξι μίλια στο Αιγαίο
Στις προβλέψεις που μεταδίδονται περιλαμβάνεται η αναφορά ότι τα τουρκικά χωρικά ύδατα θα ορίζονται στα έξι ναυτικά μίλια στο Αιγαίο, ενώ στη Μαύρη Θάλασσα και στη Μεσόγειο θα προβλέπεται εύρος δώδεκα ναυτικών μιλίων.
Η αναφορά στα έξι μίλια έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω της διαχρονικής διαφωνίας Ελλάδας και Τουρκίας για την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο. Η Ελλάδα διατηρεί το δικαίωμα επέκτασης έως τα δώδεκα ναυτικά μίλια, σύμφωνα με το άρθρο 3 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Η αναφορά σε έξι μίλια σε ένα τουρκικό νομοθέτημα δεν θα αρκούσε από μόνη της για να καταργήσει ή να περιορίσει δικαιώματα που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο.
ΑΟΖ και δραστηριότητες στη θάλασσα
Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, το νομοσχέδιο θα προβλέπει ότι οικονομικές, επιστημονικές και περιβαλλοντικές δραστηριότητες εντός της τουρκικής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) θα υπόκεινται σε έγκριση από τις αρμόδιες τουρκικές αρχές.
Ανάλογες ρυθμίσεις φέρεται να σχεδιάζονται για δραστηριότητες στον βυθό και στο υπέδαφος. Οι διατάξεις αυτές συνδέονται με τη διεκδίκηση δικαιωμάτων σε θαλάσσιες περιοχές και με τη διαχείριση των φυσικών πόρων τους.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι πώς θα ορίζονται οι συγκεκριμένες περιοχές και κατά πόσο οι σχετικές διατάξεις θα επιχειρούν να καλύψουν θαλάσσιες ζώνες των οποίων η οριοθέτηση αποτελεί αντικείμενο διαφωνίας με γειτονικά κράτη.
Το ζήτημα των βραχονησίδων και των «γκρίζων ζωνών»
Ιδιαίτερη προσοχή συγκεντρώνει η πληροφορία ότι στο νομοσχέδιο θα περιλαμβάνεται νομικός ορισμός για τις βραχονησίδες, με αναφορά στις περιοχές που η τουρκική πλευρά χαρακτηρίζει «γκρίζες ζώνες».
Η Ελλάδα απορρίπτει την αμφισβήτηση της κυριαρχίας της επί νησιών και νησίδων της. Η ύπαρξη μιας σχετικής διάταξης σε εσωτερικό τουρκικό νόμο δεν θα αρκούσε από μόνη της για να μεταβάλει το καθεστώς κυριαρχίας ελληνικού εδάφους ή να δεσμεύσει την Ελλάδα.
Επιπλέον, το διεθνές δίκαιο της θάλασσας διακρίνει το καθεστώς των νησιών από εκείνο των βράχων που δεν μπορούν να συντηρήσουν ανθρώπινη κατοίκηση ή δική τους οικονομική ζωή. Σύμφωνα με το άρθρο 121 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, τέτοιοι βράχοι δεν διαθέτουν δική τους ΑΟΖ ή υφαλοκρηπίδα. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι κάθε βραχονησίδα στερείται αυτομάτως χωρικών υδάτων ή ότι το ζήτημα της κυριαρχίας της κρίνεται με τον ίδιο κανόνα.
Τι σημαίνει για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις
Η νομοθετική πρωτοβουλία εντάσσεται στο ευρύτερο τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», το οποίο συνδέεται με τις διεκδικήσεις της Άγκυρας για θαλάσσιες ζώνες, υφαλοκρηπίδα και θαλάσσιους πόρους στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η ελληνική πλευρά έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει ότι μονομερείς ενέργειες δεν μπορούν να δημιουργήσουν νόμιμα τετελεσμένα σε θαλάσσιες περιοχές που υπάγονται σε δικαιώματα άλλων κρατών ή στη διεθνή δικαιοδοσία. Σε ανακοίνωσή του τον Αύγουστο του 2026, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών απέρριψε τις τουρκικές αποφάσεις για θαλάσσια πάρκα που εκτείνονται πέρα από τα τουρκικά χωρικά ύδατα, υποστηρίζοντας ότι δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα σε διεθνή ύδατα ή στην ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Παράλληλα, η ακριβής επίδραση του υπό προετοιμασία νομοσχεδίου θα εξαρτηθεί από τις διατυπώσεις του, το εύρος των εξουσιών που θα προβλέπει και τον τρόπο με τον οποίο θα επιχειρηθεί να εφαρμοστεί.
Τι γνωρίζουμε μέχρι στιγμής
Οι πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν στις 25 Οκτωβρίου 2026 αναφέρουν ότι η Τουρκία επιδιώκει να ολοκληρώσει την προετοιμασία του νομοσχεδίου και να το καταθέσει στην Εθνοσυνέλευση πριν από το τέλος του έτους. Οι βασικές θεματικές που αναφέρονται είναι τα χωρικά ύδατα, οι θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας, οι δραστηριότητες στην ΑΟΖ και ο νομικός ορισμός των βραχονησίδων.
Μέχρι να δημοσιοποιηθεί το επίσημο κείμενο, δεν μπορεί να θεωρείται επιβεβαιωμένο ότι όλες οι αναφερόμενες ρυθμίσεις θα περιληφθούν τελικά στην πρόταση ή ότι θα ψηφιστούν με την ίδια μορφή. Η διάκριση αυτή είναι ουσιώδης για την αξιολόγηση των πιθανών επιπτώσεων στο Αιγαίο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου