Η διακοπή του καπνίσματος είναι ένα από τα σημαντικότερα βήματα που μπορεί να κάνει κάποιος για την υγεία του, ακόμη κι αν καπνίζει επί δεκαετίες. Ο οργανισμός αρχίζει να ωφελείται από τις πρώτες κιόλας ώρες, ενώ η κυκλοφορία του αίματος, η αναπνοή και ο κίνδυνος σοβαρών ασθενειών μπορούν να βελτιωθούν με την πάροδο του χρόνου.
Υπάρχει, όμως, μια σημαντική διάκριση: άλλο είναι η βελτίωση της λειτουργίας του οργανισμού και άλλο η πλήρης αποκατάσταση μιας βλάβης. Ορισμένες επιπτώσεις υποχωρούν, ενώ άλλες, ιδιαίτερα όταν έχει προκληθεί μόνιμη καταστροφή του πνευμονικού ιστού, δεν μπορούν να αντιστραφούν πλήρως.
ΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΤΣΙΓΑΡΟ;
Η αποκατάσταση δεν γίνεται μέσα σε μία ημέρα. Διαφορετικά συστήματα του οργανισμού ακολουθούν διαφορετικούς ρυθμούς βελτίωσης.
- Σε περίπου 20 λεπτά: ο καρδιακός ρυθμός και η αρτηριακή πίεση αρχίζουν να μειώνονται.
- Σε περίπου 12 ώρες: το μονοξείδιο του άνθρακα στο αίμα υποχωρεί προς τα φυσιολογικά επίπεδα.
- Σε 2–12 εβδομάδες: βελτιώνεται η κυκλοφορία του αίματος και μπορεί να αυξηθεί η πνευμονική λειτουργία.
- Σε 1–9 μήνες: ο βήχας και η δύσπνοια συχνά μειώνονται.
- Σε περίπου 1 χρόνο: ο κίνδυνος στεφανιαίας νόσου είναι σημαντικά χαμηλότερος σε σύγκριση με κάποιον που συνεχίζει να καπνίζει.
Τα χρονικά διαστήματα είναι ενδεικτικά. Η πορεία διαφέρει ανάλογα με το ιστορικό καπνίσματος, την ηλικία και την κατάσταση της υγείας κάθε ανθρώπου.
ΠΟΙΕΣ ΒΛΑΒΕΣ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΒΕΛΤΙΩΘΟΥΝ;
Μετά τη διακοπή, μειώνεται η συνεχής έκθεση στις τοξικές ουσίες του καπνού. Η κυκλοφορία μπορεί να βελτιωθεί, ο ερεθισμός των αεραγωγών να υποχωρήσει και η αναπνοή να γίνει ευκολότερη. Σε πολλούς ανθρώπους μειώνονται επίσης ο βήχας, τα φλέματα και η δύσπνοια.
Παράλληλα, η διακοπή μειώνει σταδιακά τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, εγκεφαλικού επεισοδίου και αρκετών μορφών καρκίνου. Το όφελος συνεχίζεται για χρόνια, ακόμη και όταν το κάπνισμα έχει διαρκέσει μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η μείωση του κινδύνου, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι αυτός μηδενίζεται αμέσως ή ότι γίνεται ίδιος για όλους με εκείνον ενός ανθρώπου που δεν κάπνισε ποτέ.
ΠΟΙΕΣ ΒΛΑΒΕΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΙΜΕΣ;
Το χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), στην οποία περιλαμβάνεται το εμφύσημα. Στο εμφύσημα καταστρέφονται οι μικροσκοπικοί αεροφόροι σάκοι των πνευμόνων, με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται η ανταλλαγή οξυγόνου.
Όταν έχει δημιουργηθεί μόνιμη δομική βλάβη στον πνευμονικό ιστό ή στους αεραγωγούς, η διακοπή του καπνίσματος δεν μπορεί να την εξαφανίσει. Μπορεί, όμως, να επιβραδύνει την επιδείνωση της ΧΑΠ, να περιορίσει συμπτώματα και να μειώσει τον κίνδυνο επιπλοκών.
Αυτός είναι και ο λόγος που η έγκαιρη διακοπή έχει ιδιαίτερη σημασία: όσο νωρίτερα σταματήσει η έκθεση στον καπνό, τόσο περισσότερες πιθανότητες υπάρχουν να προληφθεί περαιτέρω βλάβη.
ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΚΙΝΔΥΝΟ ΚΑΡΚΙΝΟΥ;
Ο κίνδυνος καρκίνου μειώνεται σταδιακά μετά τη διακοπή, αλλά η μείωση χρειάζεται χρόνο. Σύμφωνα με την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία, περίπου δέκα χρόνια μετά τη διακοπή, ο κίνδυνος θανάτου από καρκίνο του πνεύμονα είναι περίπου ο μισός σε σύγκριση με εκείνον ενός ανθρώπου που συνεχίζει να καπνίζει.
Το συγκεκριμένο ποσοστό είναι σύγκριση με όσους εξακολουθούν να καπνίζουν· δεν αποτελεί εγγύηση ότι ο κίνδυνος έχει επιστρέψει στα επίπεδα ενός ανθρώπου που δεν κάπνισε ποτέ. Το προηγούμενο ιστορικό καπνίσματος εξακολουθεί να έχει σημασία.
ΑΞΙΖΕΙ Η ΔΙΑΚΟΠΗ ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΠΟΛΛΑ ΧΡΟΝΙΑ;
Ναι. Η διακοπή ωφελεί σε κάθε ηλικία και ανεξάρτητα από το πόσα χρόνια έχει καπνίσει κάποιος. Ακόμη και όταν υπάρχει ήδη καρδιολογική ή πνευμονολογική νόσος, η απομάκρυνση του καπνού μπορεί να περιορίσει περαιτέρω κινδύνους και να βοηθήσει στη διαχείριση της κατάστασης.
Επίμονος βήχας, δύσπνοια, συριγμός ή συχνές λοιμώξεις του αναπνευστικού δεν πρέπει να αποδίδονται αυτόματα στο παλιό κάπνισμα. Χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση, καθώς μπορεί να υποδηλώνουν πάθηση που απαιτεί διάγνωση και θεραπεία.
ΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Ο οργανισμός έχει σημαντική δυνατότητα βελτίωσης μετά τη διακοπή του καπνίσματος, αλλά δεν μπορεί να επαναφέρει κάθε ιστό στην αρχική του κατάσταση. Το σημαντικό είναι ότι η διακοπή μειώνει τους μελλοντικούς κινδύνους και μπορεί να επιβραδύνει την εξέλιξη χρόνιων παθήσεων. Δεν είναι ποτέ αργά για να έχει νόημα αυτή η επιλογή.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου