Τα μύδια, τα στρείδια και οι γαρίδες είναι γνωστά ως πηγές πρωτεΐνης. Η θρεπτική τους αξία, όμως, δεν περιορίζεται εκεί. Νέα μεγάλη διεθνής μελέτη εξετάζει δεκάδες θρεπτικά συστατικά σε υδρόβια ασπόνδυλα και αναδεικνύει τη συμβολή τους στην κάλυψη διατροφικών αναγκών παγκοσμίως.
Τι εξέτασε η νέα μελέτη
Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Nature, αξιολόγησε τη θρεπτική αξία υδρόβιων ασπόνδυλων, όπως τα μαλάκια και τα καρκινοειδή. Οι ερευνητές συνδύασαν δεδομένα για τη σύσταση των τροφίμων με στοιχεία από την αλιεία και τις υδατοκαλλιέργειες. Παράλληλα, ανέπτυξαν μοντέλα εκτίμησης της θρεπτικής σύνθεσης για περισσότερα από 50.000 είδη.
Η ανάλυση κάλυψε 30 θρεπτικά συστατικά, μεταξύ των οποίων βιταμίνες, μέταλλα, πρωτεΐνες και ωμέγα-3 λιπαρά οξέα.
Ποια θρεπτικά συστατικά ξεχωρίζουν;
Βιταμίνη Β12
Η βιταμίνη Β12 είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική λειτουργία του νευρικού συστήματος και τον σχηματισμό των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Πολλά θαλασσινά, ιδιαίτερα ορισμένα μαλάκια, αποτελούν σημαντικές διατροφικές πηγές της.
Σελήνιο
Το σελήνιο συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία του θυρεοειδούς και στην προστασία των κυττάρων από το οξειδωτικό στρες. Η περιεκτικότητα των θαλασσινών σε σελήνιο διαφέρει ανάλογα με το είδος και τις συνθήκες διαβίωσής του.
Σίδηρος και ψευδάργυρος
Ο σίδηρος συμμετέχει στη μεταφορά οξυγόνου στο αίμα, ενώ ο ψευδάργυρος συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και στην επούλωση. Τα δίθυρα μαλάκια, όπως τα μύδια και τα στρείδια, μπορούν να προσφέρουν σημαντικές ποσότητες αυτών των μετάλλων.
Ιώδιο και ωμέγα-3 λιπαρά οξέα
Το ιώδιο είναι απαραίτητο για την παραγωγή των θυρεοειδικών ορμονών. Ορισμένα υδρόβια ασπόνδυλα παρέχουν επίσης ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, αν και οι ποσότητες διαφέρουν σημαντικά ανάμεσα στα είδη.
Τι έδειξαν οι αριθμοί σε παγκόσμιο επίπεδο;
Σύμφωνα με τη μελέτη, η συνολική παραγωγή υδρόβιων ασπόνδυλων από αλιεία και υδατοκαλλιέργειες το 2019 περιείχε ποσότητες βιταμίνης Β12 και σεληνίου που αντιστοιχούσαν στις ετήσιες ανάγκες περισσότερων από πέντε δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Για τον χαλκό, τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, το ιώδιο και τον ψευδάργυρο, η αντίστοιχη ποσότητα κάλυπτε τις ετήσιες ανάγκες περισσότερων από ένα δισεκατομμύριο ανθρώπων.
Οι αριθμοί αυτοί περιγράφουν τη δυνητική θρεπτική συνεισφορά της παγκόσμιας παραγωγής. Δεν σημαίνουν ότι τόσοι άνθρωποι καταναλώνουν πράγματι τις συγκεκριμένες ποσότητες ή ότι τα θρεπτικά συστατικά κατανέμονται ισότιμα στον πληθυσμό.
Είναι όλα τα θαλασσινά εξίσου θρεπτικά;
Όχι. Η θρεπτική σύνθεση διαφέρει ανάλογα με το είδος, το περιβάλλον, την εποχή, την επεξεργασία και τον τρόπο παρασκευής. Τα δίθυρα μαλάκια, όπως τα μύδια και τα στρείδια, ξεχωρίζουν για ορισμένα μέταλλα και τη βιταμίνη Β12, ενώ οι γαρίδες προσφέρουν πρωτεΐνη και διάφορα μικροθρεπτικά συστατικά.
Επομένως, δεν είναι επιστημονικά σωστό να θεωρούμε ότι κάθε θαλασσινό περιέχει τις ίδιες ποσότητες όλων των θρεπτικών συστατικών ή ότι ένα μόνο τρόφιμο μπορεί να καλύψει όλες τις διατροφικές ανάγκες.
Τι σημαίνει αυτό για τη διατροφή μας;
Η μελέτη ενισχύει την άποψη ότι τα υδρόβια ασπόνδυλα μπορούν να αποτελούν μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής και να συμβάλλουν στην πρόσληψη βασικών βιταμινών και μετάλλων. Η πραγματική διατροφική τους συμβολή, ωστόσο, εξαρτάται από την πρόσβαση, την τιμή, τις συνήθειες κατανάλωσης, την ασφάλεια των τροφίμων και τη βιωσιμότητα της παραγωγής.
Τα οστρακοειδή πρέπει να προέρχονται από ελεγχόμενες πηγές και να μαγειρεύονται κατάλληλα, καθώς η κατανάλωσή τους ωμών ή ανεπαρκώς μαγειρεμένων μπορεί να ενέχει κινδύνους από παθογόνους μικροοργανισμούς. Άτομα με αλλεργία στα οστρακοειδή χρειάζεται να τα αποφεύγουν σύμφωνα με τις ιατρικές οδηγίες τους.
Το γνωρίζατε;
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η θρεπτική αξία των υδρόβιων ασπονδύλων έχει υποτιμηθεί σε πολλές συζητήσεις για τη διατροφή και την επισιτιστική ασφάλεια. Η αξιοποίησή τους μπορεί να έχει σημαντικά οφέλη, εφόσον λαμβάνονται υπόψη η βιωσιμότητα των πληθυσμών τους, η ασφάλεια και η δίκαιη πρόσβαση στα τρόφιμα.
Το βασικό συμπέρασμα δεν είναι ότι τα μύδια, τα στρείδια ή οι γαρίδες αποτελούν από μόνα τους μια «υπερτροφή». Είναι ότι, ως μέρος μιας ποικίλης διατροφής, μπορούν να προσφέρουν πολύτιμα θρεπτικά συστατικά που συχνά δεν λαμβάνονται επαρκώς από τον πληθυσμό.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου