Μπορεί να δείχνουν ότι μας αγνοούν επιδεικτικά, όμως οι γάτες προσέχουν πολύ περισσότερα από όσα νομίζουμε όταν τους μιλάμε. Οι επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι μπορούν να διακρίνουν το όνομά τους από άλλες λέξεις, ενώ έχουν την ικανότητα να συνδέουν ορισμένα ονόματα με συγκεκριμένα πρόσωπα και ζώα.
Το πρώτο που αναγνωρίζουν είναι το όνομά τους
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Scientific Reports έδειξε ότι οι οικόσιτες γάτες μπορούν να διακρίνουν το δικό τους όνομα από άλλες λέξεις.
Οι ερευνητές παρουσίασαν στις γάτες διαφορετικές λέξεις και στη συνέχεια το όνομά τους. Όταν άκουγαν το δικό τους όνομα, πολλές γάτες παρουσίαζαν μια μικρή αλλά μετρήσιμη αντίδραση, όπως κίνηση του κεφαλιού ή των αυτιών.
Το ενδιαφέρον είναι ότι η ικανότητα αυτή δεν περιοριζόταν στη φωνή του ιδιοκτήτη. Οι γάτες μπορούσαν να διακρίνουν το όνομά τους ακόμη και όταν το έλεγε ένα άγνωστο άτομο.
Δεν σημαίνει όμως ότι καταλαβαίνουν τις λέξεις όπως εμείς
Το γεγονός ότι μια γάτα αναγνωρίζει μια λέξη δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κατανοεί τη γλώσσα με τον ανθρώπινο τρόπο.
Μπορεί να έχει μάθει ότι ένας συγκεκριμένος ήχος συνδέεται σταθερά με κάτι: το φαγητό, το παιχνίδι, την πόρτα, τη μεταφορά στον κτηνίατρο ή μια άλλη καθημερινή εμπειρία.
Επομένως, όταν λέμε ότι μια γάτα «καταλαβαίνει» μια λέξη, επιστημονικά είναι ασφαλέστερο να μιλάμε για αναγνώριση και σύνδεση ενός ήχου με ένα πρόσωπο, αντικείμενο ή γεγονός.
Μπορούν να μάθουν και ονόματα άλλων γατών
Η ικανότητα αυτή φαίνεται να είναι ακόμη πιο ενδιαφέρουσα.
Σε μελέτη του 2022, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι γάτες που ζούσαν σε σπίτια μπορούσαν να συνδέουν το όνομα μιας άλλης γάτας με το πρόσωπό της. Όταν άκουγαν ένα όνομα και έβλεπαν στην οθόνη τη φωτογραφία διαφορετικής γάτας, παρέμεναν περισσότερο προσηλωμένες στην εικόνα.
Αυτό υποδηλώνει ότι είχαν σχηματίσει μια σύνδεση ανάμεσα στο όνομα και το συγκεκριμένο ζώο, χωρίς να έχουν υποβληθεί σε ειδική εκπαίδευση.
Και τα ονόματα των ανθρώπων;
Οι ίδιοι ερευνητές εξέτασαν και αν οι γάτες μπορούν να συνδέσουν ανθρώπινα ονόματα με τα αντίστοιχα πρόσωπα.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι αυτό είναι πιθανό, ιδιαίτερα σε γάτες που ζουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα με οικογένειες με περισσότερα μέλη. Ωστόσο, οι ερευνητές σημειώνουν ότι χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για να αποσαφηνιστεί ακριβώς πώς αποκτούν αυτή τη γνώση.
Ποιες καθημερινές λέξεις μπορεί να μάθει μια γάτα;
Με βάση όσα γνωρίζουμε για τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνουν οι γάτες, είναι πιθανό να αναγνωρίζουν λέξεις που επαναλαμβάνονται συστηματικά και συνδέονται με συγκεκριμένες εμπειρίες.
- Το όνομά τους, ειδικά όταν χρησιμοποιείται συχνά και με σταθερό τρόπο.
- Λέξεις που συνδέονται με το φαγητό, όπως «φαγητό» ή το όνομα μιας συγκεκριμένης λιχουδιάς.
- «Έλα», εφόσον χρησιμοποιείται συστηματικά μαζί με ανταμοιβή ή θετική αλληλεπίδραση.
- «Όχι», όταν χρησιμοποιείται σταθερά σε συγκεκριμένες καταστάσεις.
- «Παιχνίδι» ή άλλες λέξεις που ακολουθούνται συστηματικά από παιχνίδι.
- Ονόματα ανθρώπων και άλλων ζώων με τα οποία ζουν καθημερινά.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλες οι γάτες θα μάθουν τις ίδιες λέξεις ή ότι θα αντιδρούν κάθε φορά που τις ακούν.
Το ύφος της φωνής παίζει επίσης ρόλο
Η γάτα δεν προσέχει μόνο τους ήχους των λέξεων. Είναι ευαίσθητη και στη φωνή, στον τόνο και στο πλαίσιο μέσα στο οποίο μιλά ο άνθρωπος.
Γι’ αυτό μια λέξη μπορεί να έχει διαφορετική σημασία για τη γάτα ανάλογα με το τι ακολουθεί. Το «φαγητό» που ακούγεται πριν γεμίσει το μπολ αποκτά πολύ διαφορετική αξία από την ίδια λέξη που ακούγεται τυχαία μέσα σε μια συζήτηση.
Μπορούμε να της μάθουμε περισσότερες λέξεις;
Ναι, αλλά ο καλύτερος τρόπος δεν είναι να επαναλαμβάνουμε μια λέξη δεκάδες φορές χωρίς σύνδεση με κάτι συγκεκριμένο.
Πιο αποτελεσματικό είναι να χρησιμοποιούμε την ίδια λέξη, με τον ίδιο περίπου τρόπο, την ίδια στιγμή και σε σταθερό πλαίσιο.
Για παράδειγμα, αν θέλουμε να μάθει τη λέξη «φαγητό», μπορούμε να την χρησιμοποιούμε λίγο πριν από το γεύμα. Αν θέλουμε να μάθει το «έλα», μπορούμε να το λέμε όταν την καλούμε και να ακολουθεί κάτι θετικό, όπως χάδι, παιχνίδι ή λιχουδιά.
Με τον χρόνο, η γάτα μπορεί να δημιουργήσει τη σύνδεση ανάμεσα στον ήχο και στο γεγονός που ακολουθεί.
Και γιατί μερικές φορές μας αγνοεί;
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της γατίσιας συμπεριφοράς.
Το ότι μια γάτα αναγνωρίζει μια λέξη δεν σημαίνει ότι θεωρεί υποχρεωτικό να αντιδράσει. Η επιστημονική μελέτη για την αναγνώριση του ονόματος κατέγραψε ακόμη και πολύ διακριτικές αντιδράσεις, όπως μικρές κινήσεις των αυτιών ή του κεφαλιού.
Με άλλα λόγια, μπορεί να σας έχει ακούσει και να έχει καταλάβει πολύ καλά ότι μιλάτε σε εκείνη. Απλώς μπορεί να αποφασίσει ότι δεν υπάρχει λόγος να σηκωθεί από τον καναπέ.
Οι γάτες μαθαίνουν συνεχώς από την καθημερινότητα
Μια νεότερη μελέτη έδειξε ότι οι γάτες μπορούν να σχηματίζουν πολύ γρήγορα συνδέσεις ανάμεσα σε μια ανθρώπινη λέξη και μια εικόνα, ακόμη και χωρίς μακρά εκπαίδευση. Τα ευρήματα ενισχύουν την εικόνα μιας γάτας που παρατηρεί και μαθαίνει από τις καθημερινές αλληλεπιδράσεις της με τους ανθρώπους.
Έτσι, η γάτα που φαίνεται να «μην ακούει τίποτα» μπορεί στην πραγματικότητα να έχει δημιουργήσει ένα μικρό λεξιλόγιο από ήχους που έχουν σημασία μέσα στη δική της ζωή.
Το συμπέρασμα
Οι γάτες δεν κατανοούν την ανθρώπινη γλώσσα όπως ένας άνθρωπος, όμως η έρευνα δείχνει ότι μπορούν να διακρίνουν το όνομά τους, να συνδέουν ονόματα με συγκεκριμένες γάτες και πιθανώς με ανθρώπους, και να δημιουργούν νέες συνδέσεις ανάμεσα σε λέξεις και καθημερινές εμπειρίες.
Οπότε, την επόμενη φορά που θα πείτε το όνομα της γάτας σας και εκείνη θα κουνήσει ανεπαίσθητα το αυτί της χωρίς να σας κοιτάξει, υπάρχει σοβαρή πιθανότητα ότι σας άκουσε μια χαρά.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου