Φούσκωμα, αέρια, κοιλιακός πόνος ή αλλαγές στις κενώσεις είναι ενοχλήσεις που αντιμετωπίζουν αρκετοί άνθρωποι στην καθημερινότητά τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αιτία μπορεί να βρίσκεται σε συγκεκριμένα συστατικά των τροφίμων που δυσκολεύεται να διαχειριστεί το πεπτικό σύστημα.
Δύο κατηγορίες που συχνά εξετάζονται σε ανθρώπους με ευαισθησία του εντέρου είναι η λακτόζη και ορισμένοι ζυμώσιμοι υδατάνθρακες FODMAP. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει όλοι να τα αποκλείσουν από τη διατροφή τους.
1. Λακτόζη
Η λακτόζη είναι το φυσικό σάκχαρο του γάλακτος. Για να διασπαστεί, ο οργανισμός χρειάζεται το ένζυμο λακτάση.
Όταν κάποιος έχει χαμηλή παραγωγή λακτάσης, η λακτόζη μπορεί να φτάσει στο παχύ έντερο χωρίς να έχει διασπαστεί πλήρως. Εκεί ζυμώνεται από τα βακτήρια του εντέρου και μπορεί να προκαλέσει φούσκωμα, αέρια, κοιλιακό πόνο ή διάρροια.
Η ένταση των συμπτωμάτων εξαρτάται από την ποσότητα λακτόζης που καταναλώνεται και από το πόσο καλά την ανέχεται κάθε άνθρωπος. Πολλοί άνθρωποι με δυσανεξία μπορούν να καταναλώσουν μικρές ποσότητες χωρίς σημαντικά προβλήματα.
2. FODMAP
Ο όρος FODMAP περιγράφει μια ομάδα υδατανθράκων που απορροφώνται δύσκολα από το λεπτό έντερο και μπορούν να ζυμωθούν στο παχύ έντερο.
Σε ορισμένους ανθρώπους, ιδιαίτερα σε όσους έχουν σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, τα FODMAP μπορεί να αυξήσουν το φούσκωμα, τα αέρια, τον κοιλιακό πόνο ή τις διαταραχές των κενώσεων.
FODMAP υπάρχουν σε πολλές διαφορετικές τροφές. Μεταξύ άλλων, περιλαμβάνονται ορισμένα φρούτα, λαχανικά, όσπρια, γαλακτοκομικά προϊόντα και προϊόντα που περιέχουν συγκεκριμένους τύπους υδατανθράκων.
Δεν σημαίνει ότι πρέπει να «κόψουμε» όλα τα FODMAP
Εδώ βρίσκεται μια σημαντική παγίδα. Μια δίαιτα χαμηλή σε FODMAP δεν είναι μια γενική δίαιτα «για υγιές έντερο» ούτε σημαίνει ότι πρέπει κάποιος να αποκλείσει μόνιμα μια μεγάλη κατηγορία τροφίμων.
Η προσέγγιση χρησιμοποιείται κυρίως σε ανθρώπους με συγκεκριμένα συμπτώματα, ιδιαίτερα στο σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, και συνήθως περιλαμβάνει φάση περιορισμού και στη συνέχεια σταδιακή επανεισαγωγή των τροφών ώστε να εντοπιστούν οι προσωπικοί διατροφικοί εκλυτικοί παράγοντες.
Και η γλουτένη;
Η γλουτένη συχνά μπαίνει στην ίδια συζήτηση, αλλά δεν πρέπει να συγχέεται με τη δυσανεξία στη λακτόζη ή τα FODMAP.
Η κοιλιοκάκη είναι αυτοάνοση νόσος και απαιτεί αυστηρή, δια βίου αποφυγή της γλουτένης. Υπάρχουν επίσης άνθρωποι με άλλες μορφές ευαισθησίας στο σιτάρι ή στη γλουτένη. Όμως η αυθαίρετη αφαίρεση της γλουτένης από τη διατροφή χωρίς διάγνωση δεν είναι απαραίτητα ωφέλιμη.
Μάλιστα, σε ορισμένα προϊόντα που περιέχουν σιτάρι, τα συμπτώματα μπορεί να σχετίζονται με τους φρουκτάνες, έναν τύπο FODMAP, και όχι απαραίτητα με τη γλουτένη.
Πώς να καταλάβετε τι σας ενοχλεί
Αν τα πεπτικά συμπτώματα εμφανίζονται συχνά, είναι χρήσιμο να καταγράφετε για μερικές ημέρες τι τρώτε και ποια συμπτώματα εμφανίζονται. Αυτό μπορεί να βοηθήσει τον γιατρό ή τον διαιτολόγο να εντοπίσει πιθανούς συσχετισμούς.
Η τυχαία αφαίρεση πολλών τροφίμων ταυτόχρονα, αντίθετα, μπορεί να κάνει δύσκολο να καταλάβουμε ποιο πραγματικά προκαλεί το πρόβλημα και μπορεί να οδηγήσει σε περιττούς διατροφικούς περιορισμούς.
Πότε χρειάζεται ιατρικός έλεγχος
Το συχνό φούσκωμα ή οι αλλαγές στις κενώσεις δεν πρέπει πάντα να αποδίδονται απλώς σε «ευαισθησία του εντέρου». Αν τα συμπτώματα είναι επίμονα, έντονα ή συνοδεύονται από ανεξήγητη απώλεια βάρους, αίμα στα κόπρανα, αναιμία, πυρετό ή άλλα ανησυχητικά συμπτώματα, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να μην ξεκινήσει κάποιος δίαιτα χωρίς γλουτένη πριν από τον έλεγχο για κοιλιοκάκη, καθώς η αποφυγή της γλουτένης μπορεί να επηρεάσει τα αποτελέσματα των σχετικών εξετάσεων.
Το συμπέρασμα
Δεν υπάρχει ένα «μαγικό» ζευγάρι συστατικών που πρέπει όλοι να κόψουμε για να ηρεμήσει το έντερο. Η λακτόζη και ορισμένοι FODMAP μπορούν πράγματι να προκαλέσουν συμπτώματα σε ευαίσθητους ανθρώπους, αλλά η ανοχή διαφέρει σημαντικά από άτομο σε άτομο.
Η καλύτερη προσέγγιση είναι να εντοπίζονται οι προσωπικοί εκλυτικοί παράγοντες χωρίς αχρείαστους αποκλεισμούς τροφών και, όταν τα συμπτώματα επιμένουν, να αναζητείται η κατάλληλη ιατρική ή διαιτολογική καθοδήγηση.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου