Αντίθετο από το αναμενόμενο αποτέλεσμα φαίνεται να έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής ο
νέος δασμός των 3 ευρώ στα μικροδέματα από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.Από την 1η Ιουλίου 2026 η Ευρωπαϊκή Ένωση εφαρμόζει προσωρινό τελωνειακό δασμό 3 ευρώ σε αγαθά που εισάγονται σε μικροδέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ από χώρες εκτός ΕΕ, ένα μέτρο που επηρεάζει ιδιαίτερα τις αγορές από δημοφιλείς κινεζικές πλατφόρμες όπως η Temu και η Shein.
Στόχος της αλλαγής ήταν να περιοριστεί η μαζική εισροή πολύ φθηνών προϊόντων και να αποκατασταθούν πιο ισότιμοι όροι ανταγωνισμού για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Ωστόσο, οι πρώτες ενδείξεις από την ελληνική αγορά δείχνουν κάτι διαφορετικό: οι παραγγελίες μειώθηκαν, αλλά το μέσο καλάθι φαίνεται να μεγάλωσε.
Λιγότερα δέματα, μεγαλύτερες παραγγελίες
Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις ανθρώπων της αγοράς, μετά την εφαρμογή του νέου μέτρου παρατηρήθηκε αισθητή επιβράδυνση στη διακίνηση μικροδεμάτων από την Κίνα.
Ήδη από τις πρώτες ημέρες του Ιουλίου, πηγές του κλάδου των ταχυμεταφορών έκαναν λόγο για σημαντική μείωση των εισερχόμενων δεμάτων από την Κίνα, με ορισμένες αρχικές εκτιμήσεις να φτάνουν έως και το 50% σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες.
Όμως η εικόνα δεν σταματά εκεί.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το «Βήμα», η μείωση του αριθμού των παραγγελιών φαίνεται να αντισταθμίστηκε εν μέρει από αύξηση του όγκου κάθε παραγγελίας.
Ο καταναλωτής άλλαξε τη συμπεριφορά του
Η λογική είναι σχετικά απλή.
Όταν ο καταναλωτής γνωρίζει ότι μια μικρή παραγγελία επιβαρύνεται με επιπλέον κόστος, έχει μεγαλύτερο κίνητρο να συγκεντρώσει περισσότερα προϊόντα σε μία αγορά αντί να πραγματοποιεί πολλές μικρές παραγγελίες.
Έτσι, αντί για μία παραγγελία με δύο προϊόντα, μπορεί να περιμένει μέχρι να χρειαστεί περισσότερα προϊόντα και να τα παραγγείλει όλα μαζί.
Το αποτέλεσμα είναι λιγότερες αποστολές αλλά μεγαλύτερη αξία ανά παραγγελία.
Αυτό ακριβώς περιγράφουν εκπρόσωποι της ελληνικής αγοράς ως μία από τις πρώτες αντιδράσεις των καταναλωτών στο νέο μέτρο.
Πώς λειτουργεί στην πραγματικότητα ο δασμός των 3 ευρώ
Υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια που συχνά προκαλεί σύγχυση.
Τα 3 ευρώ δεν σημαίνουν απαραίτητα 3 ευρώ για ολόκληρο το δέμα.
Ο προσωρινός δασμός υπολογίζεται ανά κατηγορία εμπορεύματος μέσα στο δέμα.
Για παράδειγμα, εάν ένα μικροδέμα περιέχει προϊόντα που ανήκουν σε τρεις διαφορετικές τελωνειακές κατηγορίες, μπορεί να επιβληθούν συνολικά 9 ευρώ δασμού.
Αντίθετα, πέντε προϊόντα που ανήκουν στην ίδια κατηγορία μπορούν να επιβαρυνθούν με έναν δασμό 3 ευρώ.
Γιατί η ΕΕ επέβαλε το μέτρο
Η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρεί ότι η τεράστια εισροή μικροδεμάτων από τρίτες χώρες δημιουργεί σημαντικές στρεβλώσεις στην αγορά.
Εκατομμύρια μικρές αποστολές εισέρχονται καθημερινά στην ευρωπαϊκή αγορά, πολλές από τις οποίες περιέχουν εξαιρετικά φθηνά προϊόντα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι το προηγούμενο καθεστώς δημιουργούσε πλεονέκτημα για πωλητές εκτός ΕΕ σε σχέση με τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται εντός της Ένωσης και υπόκεινται σε διαφορετικές υποχρεώσεις.
Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές αρχές ανησυχούν για προϊόντα που μπορεί να μην πληρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφάλειας ή να δηλώνονται με ανακριβείς αξίες.
Η Κίνα κυριαρχεί στα μικροδέματα
Το μέγεθος του προβλήματος γίνεται αντιληπτό από τα στοιχεία για ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το 2024 εισήλθαν στην ΕΕ περίπου 4,6 δισεκατομμύρια δέματα χαμηλής αξίας, δηλαδή περίπου 12 εκατομμύρια την ημέρα.
Πάνω από το 91% των δεμάτων αξίας κάτω των 150 ευρώ προέρχονταν από την Κίνα, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής.
Η εκρηκτική ανάπτυξη πλατφορμών όπως η Temu και η Shein αποτελεί βασικό μέρος αυτής της τάσης.
Το μέτρο χτυπά κυρίως τις πολύ μικρές αγορές
Η επιβάρυνση των 3 ευρώ έχει μεγαλύτερη σημασία όταν η αξία της παραγγελίας είναι πολύ χαμηλή.
Για παράδειγμα, σε μια αγορά προϊόντων συνολικής αξίας 5 ευρώ, τα 3 ευρώ αποτελούν ιδιαίτερα σημαντική πρόσθετη επιβάρυνση.
Αντίθετα, σε μια παραγγελία αξίας 50 ή 70 ευρώ, η ίδια επιβάρυνση έχει σαφώς μικρότερη αναλογική επίδραση.
Αυτό δημιουργεί ένα φυσικό κίνητρο στον καταναλωτή να περιορίσει τις πολύ μικρές αγορές και να συγκεντρώνει περισσότερα προϊόντα σε μία παραγγελία.
Εκεί βρίσκεται και το «μπούμερανγκ»
Το μέτρο σχεδιάστηκε ώστε να περιορίσει τον όγκο των μικροδεμάτων.
Και πράγματι, οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν ότι ο αριθμός τους μειώθηκε.
Όμως αν ο ίδιος καταναλωτής αγοράζει τελικά περισσότερα προϊόντα κάθε φορά που παραγγέλνει, η συνολική αξία των αγορών μπορεί να μην μειωθεί στον ίδιο βαθμό.
Με άλλα λόγια, λιγότερα δέματα δεν σημαίνει απαραίτητα λιγότερες αγορές.
Αυτό είναι το στοιχείο που κάνει την πρώτη αποτίμηση του μέτρου ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα.
«Μεγαλώνει το τελικό καλάθι»
Παράγοντες της ελληνικής αγοράς περιγράφουν ακριβώς αυτή τη μεταβολή στη συμπεριφορά.
Όπως αναφέρει το «Βήμα», παρατηρήθηκε αύξηση του μέσου μεγέθους των παραγγελιών, καθώς οι καταναλωτές φαίνεται να προσθέτουν περισσότερα προϊόντα στο καλάθι τους πριν ολοκληρώσουν την αγορά.
Έτσι, ο δασμός λειτουργεί ως αντικίνητρο για τις πολύ μικρές αγορές, αλλά όχι απαραίτητα ως αντικίνητρο για την κατανάλωση μέσω των συγκεκριμένων πλατφορμών.
Τι σημαίνει αυτό για το ελληνικό εμπόριο
Οι ελληνικές εμπορικές επιχειρήσεις έχουν υποστηρίξει την επιβολή μέτρων που περιορίζουν το πλεονέκτημα των πλατφορμών τρίτων χωρών.
Η άποψη είναι ότι οι επιχειρήσεις εντός ΕΕ επιβαρύνονται με φορολογικές, τελωνειακές και κανονιστικές υποχρεώσεις που δεν αντιμετωπίζονταν με τον ίδιο τρόπο από τα εκατομμύρια μικροδέματα που έφταναν απευθείας στους καταναλωτές.
Η ΕΣΕΕ είχε εκτιμήσει ότι η επιβράδυνση της διακίνησης μικροδεμάτων θα μπορούσε να συμβάλει στην αποκατάσταση πιο δίκαιων συνθηκών ανταγωνισμού.
Το ερώτημα τώρα είναι αν αυτή η επίδραση θα διατηρηθεί ή αν οι καταναλωτές και οι πλατφόρμες θα προσαρμοστούν πλήρως στο νέο καθεστώς.
Οι πλατφόρμες έχουν ήδη προσαρμοστεί
Οι μεγάλες πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου δεν έμειναν αδρανείς μπροστά στις νέες ευρωπαϊκές απαιτήσεις.
Η Temu και άλλες πλατφόρμες έχουν προσαρμόσει τον τρόπο με τον οποίο εμφανίζονται οι επιβαρύνσεις στον καταναλωτή, ενώ η Shein αναφέρει ότι οι σχετικές χρεώσεις ενσωματώνονται ή προπληρώνονται σύμφωνα με το μοντέλο λειτουργίας της. Αυτό σημαίνει ότι η αγορά βρίσκεται ήδη σε φάση προσαρμογής.
Το επόμενο μεγάλο βήμα της ΕΕ
Ο δασμός των 3 ευρώ είναι προσωρινό μέτρο.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αποφασίσει ευρύτερη μεταρρύθμιση του τελωνειακού καθεστώτος για τα μικροδέματα και προχωρά προς την κατάργηση της παλιάς απαλλαγής για εμπορεύματα αξίας κάτω των 150 ευρώ.
Παράλληλα, η ΕΕ προετοιμάζει νέο τέλος διαχείρισης για μικρές αποστολές, με στόχο να καλυφθεί μέρος του κόστους των τελωνειακών ελέγχων και της εποπτείας.
Το νέο πλαίσιο αναμένεται να αλλάξει ακόμη περισσότερο τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου τρίτων χωρών στην ευρωπαϊκή αγορά.
Θα ακριβύνουν τελικά οι αγορές από Temu και Shein;
Η απάντηση είναι ναι, τουλάχιστον ως προς το τελωνειακό κόστος, όμως το πόσο θα μετακυλιστεί στον τελικό καταναλωτή εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο οι πλατφόρμες θα προσαρμόσουν τις τιμές, τα μεταφορικά και τις προσφορές τους.
Οι πλατφόρμες έχουν ισχυρό κίνητρο να διατηρήσουν τις τιμές τους ανταγωνιστικές, ακόμη και αν χρειαστεί να απορροφήσουν μέρος του κόστους.
Αυτό μπορεί να περιορίσει την πραγματική επίδραση των 3 ευρώ στην τελική τιμή που βλέπει ο καταναλωτής.
Το μεγάλο ερώτημα είναι η συνολική αξία των αγορών
Εάν οι καταναλωτές συνεχίσουν να πραγματοποιούν λιγότερες αλλά μεγαλύτερες παραγγελίες, τότε ο αριθμός των δεμάτων από μόνος του δεν θα είναι αρκετός για να αξιολογηθεί η επιτυχία του μέτρου.
Θα πρέπει να εξεταστούν ταυτόχρονα:
• ο αριθμός των δεμάτων,
• η συνολική αξία των εισαγωγών,
• η μέση αξία κάθε παραγγελίας,
• η συχνότητα αγορών ανά καταναλωτή,
• και η μεταβολή του μεριδίου των κινεζικών πλατφορμών στην ελληνική αγορά.
Μόνο τότε θα μπορεί να φανεί αν ο δασμός πέτυχε πραγματικά τον στόχο του.
Γιατί οι πρώτες εβδομάδες δεν αρκούν
Τα διαθέσιμα στοιχεία αφορούν ακόμη ένα σχετικά μικρό χρονικό διάστημα από την έναρξη εφαρμογής του μέτρου.
Οι καταναλωτές χρειάζονται χρόνο για να προσαρμοστούν, ενώ οι πλατφόρμες αλλάζουν συνεχώς τις πολιτικές τιμολόγησης, τα μεταφορικά και τις προσφορές τους.
Γι' αυτό και οι πρώτες εκτιμήσεις θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ένδειξη τάσης και όχι ως οριστική αποτίμηση.
Ένα μέτρο που θα κριθεί στην πράξη
Ο νέος δασμός των 3 ευρώ σχεδιάστηκε για να περιορίσει την ανεξέλεγκτη εισροή μικροδεμάτων χαμηλής αξίας και να μειώσει το πλεονέκτημα των πλατφορμών τρίτων χωρών.
Οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν ότι πέτυχε να περιορίσει τον αριθμό των πολύ μικρών αποστολών.
Ταυτόχρονα όμως, οι καταναλωτές φαίνεται να προσαρμόζονται συγκεντρώνοντας περισσότερα προϊόντα σε κάθε αγορά.
Έτσι δημιουργείται ένα παράδοξο: το μέτρο μπορεί να μειώνει τον αριθμό των δεμάτων χωρίς να μειώνει αναλογικά τη συνολική αξία των παραγγελιών.
Γιατί έχει σημασία
Η υπόθεση των 3 ευρώ δείχνει κάτι σημαντικό για το ηλεκτρονικό εμπόριο: οι καταναλωτές δεν αλλάζουν εύκολα συνήθειες όταν απλώς αυξάνεται το κόστος μιας συναλλαγής.
Συχνά προσαρμόζουν τον τρόπο με τον οποίο αγοράζουν.
Στην προκειμένη περίπτωση, οι πρώτες ενδείξεις στην Ελλάδα δείχνουν ότι μέρος των καταναλωτών περιόρισε τις μικρές παραγγελίες και άρχισε να συγκεντρώνει περισσότερα προϊόντα σε μεγαλύτερα καλάθια.
Αυτό σημαίνει ότι η μείωση του αριθμού των δεμάτων δεν αρκεί από μόνη της για να θεωρηθεί επιτυχημένο το μέτρο.
Το πραγματικό τεστ θα είναι αν τους επόμενους μήνες μειωθεί και η συνολική αξία των αγορών από τις πλατφόρμες τρίτων χωρών ή αν απλώς αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο αυτές οι αγορές πραγματοποιούνται.
Το γνωρίζατε;
Ο δασμός των 3 ευρώ δεν επιβάλλεται απλώς «ανά δέμα». Υπολογίζεται ανά τελωνειακή κατηγορία προϊόντος.
Έτσι, ένα δέμα με προϊόντα από τρεις διαφορετικές κατηγορίες μπορεί να επιβαρυνθεί με συνολικό δασμό 9 ευρώ, ενώ πολλά προϊόντα της ίδιας κατηγορίας μπορούν να υπαχθούν σε μία χρέωση των 3 ευρώ.
Ακριβώς αυτή η δομή του μέτρου φαίνεται να ενθαρρύνει ορισμένους καταναλωτές να συγκεντρώνουν περισσότερα προϊόντα σε μία παραγγελία, δημιουργώντας το παράδοξο των λιγότερων αλλά μεγαλύτερων παραγγελιών.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου