Τι περνά από το μυαλό μιας γάτας όταν κάθεται ακίνητη και κοιτάζει το κενό; Θυμάται τον άνθρωπό της όταν λείπει; Σχεδιάζει την επόμενη «επίθεση» στα πόδια μας ή απλώς παρακολουθεί όσα συμβαίνουν γύρω της;
Οι επιστήμονες δεν μπορούν να γνωρίζουν τις σκέψεις της όπως θα τις περιέγραφε ένας άνθρωπος. Μπορούν, όμως, να μελετούν τη μνήμη, τις αισθήσεις και τη συμπεριφορά της, αποκαλύπτοντας τι είναι πιθανό να απασχολεί το μυαλό της.
1. «Πού βρίσκεται το φαγητό μου;»
Η τροφή αποτελεί βασικό κίνητρο για τη γάτα. Παρατηρεί τις ώρες των γευμάτων, αναγνωρίζει ήχους που συνδέονται με το φαγητό και μπορεί να μαθαίνει καθημερινές συνήθειες του ανθρώπου της.
Όταν εμφανίζεται στην κουζίνα λίγο πριν από την ώρα του γεύματος, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει αίσθηση του χρόνου όπως εμείς. Μπορεί να έχει συνδέσει συγκεκριμένα ερεθίσματα με αυτό που πρόκειται να ακολουθήσει.
2. «Τι συμβαίνει έξω από το παράθυρο;»
Οι γάτες είναι ιδιαίτερα προσεκτικές στις κινήσεις και στους ήχους. Ένα πουλί, ένα έντομο ή μια ξαφνική σκιά μπορεί να τραβήξει αμέσως την προσοχή τους.
Η παρατήρηση αποτελεί σημαντικό μέρος της εξερεύνησης του περιβάλλοντος και συνδέεται με τα φυσικά κυνηγετικά τους ένστικτα.
3. «Σε ξέρω. Αναγνωρίζω τη φωνή σου»
Οι γάτες μπορούν να διακρίνουν τη φωνή του ανθρώπου τους από φωνές αγνώστων και να αντιδρούν διαφορετικά όταν ακούν το όνομά τους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι καταλαβαίνουν κάθε λέξη. Μπορούν, όμως, να συνδέουν ήχους, τόνο φωνής και συγκεκριμένες λέξεις με ανθρώπους ή γεγονότα.
4. «Εδώ νιώθω ασφαλής»
Οι γάτες μαθαίνουν ποια μέρη του σπιτιού είναι ασφαλή, πού μπορούν να ξεκουραστούν χωρίς ενόχληση και ποια σημεία τούς επιτρέπουν να παρατηρούν τον χώρο.
Γι' αυτό μπορεί να επιστρέφουν ξανά και ξανά στο ίδιο κουτί, στο ίδιο ράφι ή στην αγαπημένη τους γωνιά. Η οικειότητα και η δυνατότητα να ελέγχουν το περιβάλλον τους έχουν μεγάλη σημασία.
5. «Πότε θα παίξουμε;»
Το παιχνίδι δεν είναι απλώς διασκέδαση. Για τη γάτα αποτελεί ευκαιρία να εξασκήσει κινήσεις που συνδέονται με το κυνήγι: να παρακολουθήσει, να πλησιάσει, να κυνηγήσει και να πιάσει ένα αντικείμενο.
Ένα παιχνίδι που κινείται σαν μικρό θήραμα μπορεί να είναι πολύ πιο ενδιαφέρον από ένα αντικείμενο που μένει ακίνητο στο πάτωμα.
6. «Θέλω να είμαι κοντά σου, αλλά με τους δικούς μου όρους»
Οι γάτες μπορούν να αναπτύξουν ισχυρούς δεσμούς με τους ανθρώπους τους. Ωστόσο, κάθε γάτα έχει διαφορετικές ανάγκες για επαφή και χάδια.
Μια γάτα που κάθεται δίπλα σου χωρίς να ζητά χάδια μπορεί απλώς να απολαμβάνει την παρουσία σου. Η εγγύτητα δεν χρειάζεται πάντα να συνοδεύεται από σωματική επαφή.
7. «Αυτός ο ήχος ή αυτή η μυρωδιά σημαίνει κάτι»
Η γάτα αντιλαμβάνεται τον κόσμο με ιδιαίτερα ανεπτυγμένες αισθήσεις. Οι μυρωδιές, οι ήχοι και οι μικρές αλλαγές στον χώρο της δίνουν πληροφορίες που εμείς συχνά δεν αντιλαμβανόμαστε.
Ένα αντικείμενο που μετακινήθηκε ή μια καινούργια μυρωδιά μπορεί να την κάνει να σταματήσει και να ερευνήσει προσεκτικά. Δεν γνωρίζουμε ακριβώς πώς ερμηνεύει κάθε ερέθισμα, αλλά ξέρουμε ότι οι αισθήσεις παίζουν καθοριστικό ρόλο στη συμπεριφορά της.
8. «Το έχω ξαναδεί αυτό»
Οι γάτες διαθέτουν μνήμη και μπορούν να μαθαίνουν μέσα από την εμπειρία. Θυμούνται γνώριμα πρόσωπα, χώρους, διαδρομές και συνδέσεις ανάμεσα σε γεγονότα.
Μπορούν, για παράδειγμα, να μάθουν ότι ένας συγκεκριμένος ήχος ακολουθείται από φαγητό ή ότι μια μεταφορά στο κλουβί συνδέεται με επίσκεψη στον κτηνίατρο. Το πόσο μακριά φτάνει η μνήμη τους εξαρτάται από το είδος της εμπειρίας και τις συνθήκες.
9. «Κάτι άλλαξε. Πρέπει να το ελέγξω»
Οι γάτες συχνά παρατηρούν αλλαγές στο περιβάλλον τους και μπορεί να αντιδρούν όταν μετακινούνται έπιπλα, αλλάζει η καθημερινή ρουτίνα ή εμφανίζεται ένας άγνωστος άνθρωπος.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε αλλαγή τις αγχώνει. Δείχνει, όμως, γιατί η προβλεψιμότητα και η δυνατότητα να απομακρύνονται από ό,τι τις ενοχλεί μπορούν να τις βοηθήσουν να αισθάνονται πιο άνετα.
10. «Χρειάζομαι ησυχία»
Όπως οι άνθρωποι, έτσι και οι γάτες χρειάζονται περιόδους ξεκούρασης. Κοιμούνται πολλές ώρες μέσα στην ημέρα, συχνά σε σύντομα διαστήματα, και προσαρμόζουν τη δραστηριότητά τους στις συνθήκες του περιβάλλοντος.
Μια γάτα που αποσύρεται σε ένα ήσυχο σημείο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι θυμωμένη ή ότι απορρίπτει τον άνθρωπό της. Μπορεί απλώς να χρειάζεται ύπνο ή λιγότερα ερεθίσματα.
Μπορούμε τελικά να διαβάσουμε το μυαλό μιας γάτας;
Όχι με βεβαιότητα. Οι επιστημονικές έρευνες αποκαλύπτουν σημαντικές πλευρές της μνήμης, της μάθησης και της κοινωνικής συμπεριφοράς των γατών, αλλά δεν μας επιτρέπουν να μεταφράζουμε κάθε κίνηση σε μια συγκεκριμένη ανθρώπινη σκέψη.
Για να καταλάβουμε τι μπορεί να χρειάζεται μια γάτα, παρατηρούμε τη στάση του σώματος, τα αυτιά, την ουρά, τις φωνές και το πλαίσιο μέσα στο οποίο συμπεριφέρεται. Κανένα μεμονωμένο σημάδι δεν αρκεί από μόνο του.
Και ίσως αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον στοιχείο: δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε ακριβώς τι σκέφτεται για να μάθουμε να την καταλαβαίνουμε καλύτερα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου