Υπάρχουν τόποι που τους επισκεπτόμαστε επειδή είναι όμορφοι. Και υπάρχουν άλλοι που,
αφού εμφανιστούν στη μεγάλη οθόνη, αποκτούν μια δεύτερη ζωή στη συλλογική φαντασία.Η Σκόπελος ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία.
Το ελληνικό νησί των Σποράδων περιλαμβάνεται σε διεθνές αφιέρωμα του The Wom Travel για τα μεσογειακά νησιά που απέκτησαν ιδιαίτερη «κινηματογραφική ακτινοβολία», χάρη στις ταινίες που γυρίστηκαν εκεί και στα τοπία που έγιναν αναπόσπαστο κομμάτι της κινηματογραφικής αφήγησης.
Στην περίπτωση της Σκοπέλου, η ταινία που άλλαξε τη διεθνή εικόνα του νησιού ήταν φυσικά το Mamma Mia!.
Ένα νησί που εκατομμύρια άνθρωποι «έχουν ήδη δει»
Η Σκόπελος έχει ένα παράξενο πλεονέκτημα.
Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται ότι γνωρίζουν το νησί ακόμη και αν δεν έχουν ταξιδέψει ποτέ εκεί.
Ο λόγος είναι ότι οι εικόνες του έχουν ταξιδέψει πολύ περισσότερο από τους ίδιους τους επισκέπτες.
Το 2008, το Mamma Mia! χρησιμοποίησε τη Σκόπελο ως βασική τοποθεσία γυρισμάτων, παρουσιάζοντάς την ως το φανταστικό ελληνικό νησί «Kalokairi».
Οι παραλίες, οι βραχώδεις ακτές, τα πευκοδάση και τα μικρά ξωκλήσια έγιναν μέρος μιας ιστορίας που παρακολούθησαν εκατομμύρια θεατές σε ολόκληρο τον κόσμο.
Το νησί του Mamma Mia!
Η Σκόπελος δεν χρησιμοποιήθηκε απλώς ως ένα όμορφο φόντο.
Το φυσικό της τοπίο αποτέλεσε βασικό μέρος της αισθητικής της ταινίας.
Τα γαλάζια νερά, τα πεύκα που κατεβαίνουν μέχρι τη θάλασσα και οι απόκρημνες ακτές δημιούργησαν την εικόνα ενός σχεδόν ονειρικού ελληνικού νησιού.
Και αυτό ακριβώς ήταν που έκανε το κινηματογραφικό σκηνικό τόσο αποτελεσματικό: δεν χρειάστηκε να κατασκευαστεί.
Το τοπίο υπήρχε ήδη.
Η παραλία Καστάνη που έγινε κινηματογραφική εικόνα
Ανάμεσα στα πιο αναγνωρίσιμα σημεία είναι η παραλία Καστάνη.
Εκεί γυρίστηκαν χαρακτηριστικές μουσικές σκηνές της ταινίας, με τη θάλασσα και το πράσινο τοπίο να λειτουργούν σχεδόν σαν ένας ακόμη πρωταγωνιστής.
Η Καστάνη συνδυάζει το βαθύ πράσινο των πεύκων με τα γαλαζοπράσινα νερά και τη βραχώδη ακτογραμμή, δημιουργώντας ακριβώς την εικόνα που αναζητούσε η κινηματογραφική παραγωγή.
Η τοποθεσία εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημεία που συνδέουν περισσότερο τη Σκόπελο με την ταινία.
Το εκκλησάκι πάνω στον βράχο
Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι το μικρό εκκλησάκι του Αγίου Ιωάννη στο Καστρί.
Βρίσκεται στην κορυφή ενός εντυπωσιακού βράχου και έγινε γνωστό σε ολόκληρο τον κόσμο μέσα από τη σκηνή του γάμου.
Για να φτάσει κανείς στο εκκλησάκι πρέπει να ανέβει τα σκαλοπάτια που είναι λαξευμένα πάνω στον βράχο.
Η εικόνα από ψηλά προς το Αιγαίο είναι από εκείνες που εξηγούν καλύτερα από οποιαδήποτε διαφημιστική καμπάνια γιατί ένα κινηματογραφικό συνεργείο επέλεξε τη συγκεκριμένη τοποθεσία.
Και όμως, η Σκόπελος δεν έγινε «θεματικό πάρκο» του Mamma Mia!
Αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της ιστορίας.
Η διεθνής επιτυχία της ταινίας θα μπορούσε να είχε αλλάξει δραματικά τον χαρακτήρα του νησιού.
Αντίθετα, η Σκόπελος εξακολουθεί να διατηρεί μεγάλο μέρος της παραδοσιακής της φυσιογνωμίας.
Η Χώρα, με τα λευκά σπίτια, τα χρωματιστά παράθυρα και τα στενά δρομάκια, εξακολουθεί να απλώνεται αμφιθεατρικά πάνω από το Αιγαίο.
Το διεθνές αφιέρωμα μάλιστα τονίζει ακριβώς αυτή την αντίθεση: η Σκόπελος απέκτησε παγκόσμια αναγνωρισιμότητα χωρίς να χάσει τον αυθεντικό της χαρακτήρα.
Ένα από τα πιο πράσινα νησιά του Αιγαίου
Η εικόνα της Σκοπέλου διαφέρει σημαντικά από το στερεότυπο που συχνά έχουμε για ένα ελληνικό νησί.
Εδώ το λευκό των σπιτιών δεν κυριαρχεί μόνο του.
Το πράσινο των πευκοδασών είναι εξίσου σημαντικό.
Τα δέντρα φτάνουν σε πολλά σημεία σχεδόν μέχρι τη θάλασσα, δημιουργώντας έναν εντυπωσιακό συνδυασμό πράσινου και γαλάζιου.
Αυτός ο συνδυασμός είναι ένας από τους λόγους που η Σκόπελος δείχνει τόσο διαφορετική στην οθόνη από πολλούς άλλους ελληνικούς νησιωτικούς προορισμούς.
Το Αιγαίο ως φυσικό κινηματογραφικό σκηνικό
Η Σκόπελος δεν είναι η μόνη ελληνική τοποθεσία που έχει χρησιμοποιηθεί από τον κινηματογράφο.
Η Ελλάδα έχει φιλοξενήσει πολλές μεγάλες παραγωγές.
Το Le Grand Bleu γυρίστηκε σε σημαντικό βαθμό στην Αμοργό και την Ίο, το Captain Corelli's Mandolin στην Κεφαλονιά, ενώ το For Your Eyes Only αξιοποίησε τοπία της Κέρκυρας.
Ακόμη και η Κρήτη έχει συνδεθεί με μία από τις πιο εμβληματικές ελληνικές κινηματογραφικές παραγωγές, τον Ζορμπά τον Έλληνα.
Η Σκόπελος όμως έχει κάτι ιδιαίτερο: η κινηματογραφική της ταυτότητα συνδέθηκε με μια παγκόσμια επιτυχία που παρέμεινε εξαιρετικά δημοφιλής και μετά την αρχική κυκλοφορία της.
Γιατί το Mamma Mia! εξακολουθεί να φέρνει επισκέπτες
Η επίδραση μιας ταινίας στον τουρισμό δεν τελειώνει όταν οι κινηματογράφοι αδειάσουν.
Οι θεατές μπορούν να αναζητήσουν αργότερα τα πραγματικά μέρη που είδαν στην οθόνη.
Έτσι δημιουργείται αυτό που διεθνώς αποκαλείται film tourism ή κινηματογραφικός τουρισμός.
Ο ταξιδιώτης δεν αναζητά μόνο μια παραλία ή ένα ξενοδοχείο.
Αναζητά το σημείο όπου γυρίστηκε μια συγκεκριμένη σκηνή.
Θέλει να σταθεί στο ίδιο σημείο, να δει το ίδιο τοπίο και να αναγνωρίσει στην πραγματικότητα μια εικόνα που είχε προηγουμένως δει μέσα από την οθόνη.
Η κινηματογραφική μνήμη γίνεται ταξιδιωτική εμπειρία
Αυτός είναι ο λόγος που ένας προορισμός που εμφανίζεται σε μια επιτυχημένη ταινία μπορεί να αποκτήσει ένα επιπλέον επίπεδο αναγνωρισιμότητας.
Ο επισκέπτης δεν ταξιδεύει μόνο σε έναν τόπο.
Ταξιδεύει σε μια ιστορία που ήδη γνωρίζει.
Στη Σκόπελο αυτή η σύνδεση είναι ιδιαίτερα ισχυρή, επειδή το νησί δεν χρησιμοποιήθηκε μόνο για μία σύντομη σκηνή. Η φυσική του ομορφιά εμφανίζεται ξανά και ξανά στην ταινία.
Πέρα από τις κινηματογραφικές τοποθεσίες
Το ενδιαφέρον της Σκοπέλου όμως δεν εξαντλείται στο Mamma Mia!.
Το νησί προσφέρει πεζοπορικές διαδρομές, παραδοσιακούς οικισμούς, πευκοδάση, παραλίες και μικρούς όρμους.
Ο Πάνορμος και ο Στάφυλος είναι δύο από τα σημεία που ξεχωρίζουν για το φυσικό τους τοπίο, ενώ το εσωτερικό του νησιού χαρακτηρίζεται από αμπέλια, οπωρώνες και πυκνή βλάστηση.
Αυτό σημαίνει ότι ο επισκέπτης μπορεί να γνωρίσει τη Σκόπελο χωρίς να περιοριστεί στο «Mamma Mia! tour».
Το μεγάλο στοίχημα: δημοσιότητα χωρίς απώλεια ταυτότητας
Για έναν τουριστικό προορισμό, η διεθνής δημοσιότητα είναι δίκοπο μαχαίρι.
Από τη μία πλευρά μπορεί να φέρει νέους επισκέπτες, μεγαλύτερη αναγνωρισιμότητα και οικονομικά οφέλη.
Από την άλλη, η υπερβολική τουριστική ανάπτυξη μπορεί να αλλάξει ακριβώς αυτό που έκανε έναν τόπο ελκυστικό εξαρχής.
Η περίπτωση της Σκοπέλου έχει ενδιαφέρον ακριβώς επειδή μέχρι σήμερα εξακολουθεί να προβάλλεται διεθνώς ως ένας προορισμός που συνδυάζει κινηματογραφική αναγνωρισιμότητα και αυθεντικότητα.
Ένα νησί που έγινε σκηνικό χωρίς να χάσει τη ζωή του
Η Σκόπελος δεν χρειάστηκε να κατασκευάσει μια κινηματογραφική εικόνα.
Η ίδια η πραγματικότητα του νησιού ήταν αρκετή.
Τα πεύκα, οι βράχοι, οι παραλίες, τα λευκά σπίτια και το Αιγαίο δημιούργησαν ένα σκηνικό που λειτούργησε τόσο καλά ώστε η πραγματική Σκόπελος να ταυτιστεί για εκατομμύρια ανθρώπους με τη φανταστική «Kalokairi» του Mamma Mia!.
Και ίσως αυτό είναι το μεγαλύτερο κομπλιμέντο που μπορεί να δεχθεί ένας τόπος:
να μοιάζει με κινηματογραφικό σκηνικό ενώ είναι απλώς ο εαυτός του.
Γιατί έχει σημασία
Η περίπτωση της Σκοπέλου δείχνει πόσο ισχυρή μπορεί να γίνει η σχέση ανάμεσα στον κινηματογράφο και τον τουρισμό.
Μια ταινία μπορεί να μετατρέψει ένα ήδη όμορφο μέρος σε παγκόσμιο σύμβολο και να δημιουργήσει μια νέα μορφή τουριστικής εμπειρίας: τον ταξιδιώτη που θέλει να επισκεφθεί έναν τόπο επειδή τον έχει ήδη «ζήσει» μέσα από μια ταινία.
Για την Ελλάδα, αυτό αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα. Η χώρα διαθέτει εκατοντάδες τοπία που μπορούν να λειτουργήσουν ως φυσικά κινηματογραφικά σκηνικά.
Η πρόκληση όμως δεν είναι μόνο να προσελκύσει περισσότερους επισκέπτες.
Είναι να μπορεί να τους υποδεχθεί χωρίς να χάσει την αυθεντικότητα που τους έκανε να θέλουν να έρθουν.
Το γνωρίζατε;
Το Mamma Mia! γυρίστηκε το 2007 και κυκλοφόρησε το 2008, με τη Σκόπελο να αποτελεί την κύρια τοποθεσία γυρισμάτων για το φανταστικό νησί «Kalokairi». Η επίσημη τουριστική πλατφόρμα της Ελλάδας επιβεβαιώνει ότι η παραγωγή πραγματοποιήθηκε στη Σκόπελο και τη Σκιάθο, καθώς και στις ακτές του ανατολικού Πηλίου.
Σήμερα, σχεδόν δύο δεκαετίες μετά την κυκλοφορία της ταινίας, η Σκόπελος εξακολουθεί να χρησιμοποιεί αυτή την κινηματογραφική κληρονομιά ως μέρος της διεθνούς ταυτότητάς της.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου