Σοβαρά ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο προετοιμάστηκαν οι μαθητές της Τουρκίας πριν από τη διεθνή αξιολόγηση PISA 2025 έχουν προκαλέσει δημοσιεύματα και καταγγελίες που φέρνουν στο προσκήνιο σχολικά έγγραφα και προγράμματα ειδικής εξάσκησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η προετοιμασία φέρεται να διήρκεσε έως και έξι εβδομάδες, με στόχο μαθητές που είχαν επιλεγεί να συμμετάσχουν στην εξέταση.
Η υπόθεση έχει προκαλέσει πολιτική αντιπαράθεση στην Τουρκία, καθώς η κυβέρνηση παρουσίασε τη σημαντική βελτίωση των επιδόσεων ως επιτυχία του εκπαιδευτικού συστήματος. Η αντιπολίτευση, ωστόσο, ζητά εξηγήσεις για το κατά πόσο τα αποτελέσματα αποτυπώνουν τις πραγματικές γνώσεις των μαθητών ή επηρεάστηκαν από ειδικές πρακτικές προετοιμασίας.
Η εντυπωσιακή άνοδος των επιδόσεων
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν για την PISA 2025, η Τουρκία παρουσίασε βελτίωση και στα τρία βασικά αντικείμενα αξιολόγησης σε σύγκριση με το 2022.
- Στις φυσικές επιστήμες συγκέντρωσε 494 μονάδες, σημειώνοντας άνοδο 18 μονάδων.
- Στην κατανόηση κειμένου έφτασε τις 472 μονάδες, με αύξηση 16 μονάδων.
- Στα μαθηματικά συγκέντρωσε 462 μονάδες, καταγράφοντας άνοδο 8 μονάδων.
Η βελτίωση ήταν αξιοσημείωτη σε μια περίοδο κατά την οποία οι μέσες επιδόσεις των χωρών του ΟΟΣΑ υποχώρησαν στα περισσότερα από τα ίδια αντικείμενα. Η Τουρκία ανέβηκε επίσης στις σχετικές κατατάξεις μεταξύ των χωρών-μελών του ΟΟΣΑ.
Η PISA αξιολογεί τις γνώσεις και κυρίως την ικανότητα εφαρμογής τους σε πραγματικές καταστάσεις από μαθητές ηλικίας περίπου 15 ετών. Δεν εξετάζει απλώς την απομνημόνευση της σχολικής ύλης.
Τα έγγραφα για την εξάβδομη προετοιμασία
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Nordic Monitor, το οποίο επικαλείται σχολικά έγγραφα και έρευνα του καθηγητή Ντεβρίμ Ακγκιουντούζ από το Πανεπιστήμιο Aydın της Κωνσταντινούπολης, σε ορισμένα σχολεία εφαρμόστηκαν ειδικά προγράμματα για τους μαθητές που είχαν επιλεγεί να συμμετάσχουν στην αξιολόγηση.
Τα σχέδια δράσης περιλάμβαναν εξάσκηση σε παλαιότερα θέματα της PISA, δοκιμαστικές εξετάσεις, ειδικές ασκήσεις και δραστηριότητες στην εκπαιδευτική πλατφόρμα e-İzleme. Σε ορισμένες περιπτώσεις η προετοιμασία φέρεται να έφτασε τις έξι εβδομάδες.
Αναφέρονται, μεταξύ άλλων, σχολικές μονάδες στην Άδανα, στο Μπιτλίς και στην περιοχή Τατβάν. Σε ένα από τα έγγραφα γίνεται ειδική αναφορά σε 42 μαθητές που είχαν επιλεγεί για την PISA, με προβλέψεις για επίλυση παλαιότερων θεμάτων και οργανωμένες δραστηριότητες.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν οι μαθητές ενημερώθηκαν για τη διαδικασία της εξέτασης, κάτι που είναι θεμιτό, αλλά αν η προετοιμασία ξεπέρασε την απλή εξοικείωση και μετατράπηκε σε στοχευμένη εκπαίδευση για τη συγκεκριμένη αξιολόγηση.
Τι απαντά η τουρκική κυβέρνηση
Ο υπουργός Παιδείας της Τουρκίας, Γιουσούφ Τεκίν, απέρριψε τις κατηγορίες περί κυβερνητικής παρέμβασης. Υποστήριξε ότι η επιλογή των σχολείων και των μαθητών έγινε από τον ΟΟΣΑ και όχι από το τουρκικό υπουργείο.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το υπουργείο έλαβε πληροφορίες για τα σχολεία που θα συμμετείχαν προκειμένου να εξασφαλίσει τις απαραίτητες τεχνικές υποδομές, όπως λειτουργικά εργαστήρια υπολογιστών, σύνδεση στο διαδίκτυο και ηλεκτροδότηση. Ισχυρίστηκε επίσης ότι δεν είχε πρόσβαση στα ονόματα των μαθητών που επιλέχθηκαν.
Ο υπουργός απέδωσε τη βελτίωση των επιδόσεων σε μακροχρόνιες αλλαγές στην εκπαίδευση, όπως η ενίσχυση των σχολικών υποδομών, η αύξηση των εκπαιδευτικών και οι μεταρρυθμίσεις στο πρόγραμμα σπουδών.
Η αξιολόγηση του ΟΟΣΑ και το ζήτημα της αντιπροσωπευτικότητας
Ο ΟΟΣΑ αναφέρει στην έκθεσή του ότι τα δεδομένα της Τουρκίας πληρούσαν τα προβλεπόμενα ποιοτικά κριτήρια και ήταν κατάλληλα για δημοσίευση. Η διαπίστωση αυτή αφορά την τεχνική ποιότητα των δεδομένων και τις διαδικασίες της αξιολόγησης.
Δεν αποτελεί, ωστόσο, ειδική πιστοποίηση ότι δεν υπήρξε καμία μορφή προετοιμασίας πέρα από την προβλεπόμενη εξοικείωση με την εξέταση. Πρόκειται για δύο διαφορετικά ζητήματα: άλλο η τεχνική εγκυρότητα της δειγματοληψίας και των δεδομένων και άλλο το τι συνέβη στα σχολεία πριν από την εξέταση.
Ένα ακόμη στοιχείο που έχει προκαλέσει συζητήσεις είναι ότι οι 7.702 μαθητές που συμμετείχαν αντιπροσώπευαν εκτιμώμενο πληθυσμό περίπου 920.900 μαθητών, δηλαδή περίπου το 72% του συνολικού πληθυσμού των 15χρονων στην Τουρκία. Το ποσοστό αυτό ήταν από τα χαμηλότερα μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ.
Η συγκεκριμένη κάλυψη δεν αποδεικνύει από μόνη της παρατυπία. Αναδεικνύει, όμως, τη σημασία των κανόνων επιλεξιμότητας και των εξαιρέσεων, καθώς και της κατανόησης του ποιο τμήμα του μαθητικού πληθυσμού εκπροσωπούν τελικά τα αποτελέσματα.
Οι εκπαιδευτικές ανισότητες παραμένουν
Παρά τη βελτίωση του μέσου όρου, τα στοιχεία του ΟΟΣΑ καταγράφουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των σχολείων και των κοινωνικοοικονομικών ομάδων στην Τουρκία.
Στις φυσικές επιστήμες, η διαφορά ανάμεσα στους μαθητές του πιο ευνοημένου και του λιγότερο ευνοημένου κοινωνικοοικονομικά τμήματος του πληθυσμού φτάνει τις 81 μονάδες. Παράλληλα, οι διαφορές μεταξύ σχολείων εξηγούν μεγάλο μέρος της συνολικής απόκλισης στις επιδόσεις.
Αυτό σημαίνει ότι η βελτίωση του εθνικού μέσου όρου δεν περιγράφει από μόνη της την κατάσταση σε κάθε σχολείο ούτε εξαλείφει τις ανισότητες στην πρόσβαση σε ποιοτική εκπαίδευση.
Τι πρέπει να κρατήσουμε
Οι καταγγελίες για ειδική προετοιμασία επιλεγμένων μαθητών πριν από την PISA 2025 δημιουργούν εύλογα ερωτήματα για το κατά πόσο η αξιολόγηση αποτύπωσε την πραγματική εικόνα του τουρκικού εκπαιδευτικού συστήματος.
Μέχρι στιγμής, όμως, δεν έχει αποδειχθεί ότι τα αποτελέσματα παραποιήθηκαν ή ότι υπήρξε κεντρική κυβερνητική εντολή για αλλοίωσή τους. Η κυβέρνηση αρνείται παρέμβαση, ενώ ο ΟΟΣΑ δηλώνει ότι τα δεδομένα πληρούσαν τα τεχνικά πρότυπα ποιότητας.
Η ουσία της υπόθεσης βρίσκεται στη διάκριση ανάμεσα στην κανονική εξοικείωση των μαθητών με μια εξέταση και στην εντατική, στοχευμένη προετοιμασία που μπορεί να επηρεάσει την αξιοπιστία μιας διεθνούς σύγκρισης. Αυτό είναι το ερώτημα που χρειάζεται σαφείς απαντήσεις και ανεξάρτητη διερεύνηση.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου