Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026

Σύνοδος στη Σενζέν: Τι κέρδισαν Τραμπ, Πούτιν και Σι

Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Σι Τζινπίνγκ και ο Βλαντίμιρ Πούτιν στην τριμερή συνάντηση στη Σενζέν στις 19 Νοεμβρίου 2026
Οι ηγέτες των ΗΠΑ, της Κίνας και της Ρωσίας συναντήθηκαν στη Σενζέν, σε μια ιστορική τριμερή συνάντηση που προκάλεσε ανησυχία για τον ρόλο της Ευρώπης στις διεθνείς αποφάσεις.

Μια εικόνα με ισχυρό συμβολισμό, τρεις ηγέτες των μεγαλύτερων πυρηνικών δυνάμεων και μια Ευρώπη που παρακολουθεί από απόσταση. Η συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ, του Βλαντίμιρ Πούτιν και του Σι Τζινπίνγκ στη Σενζέν της Κίνας, στις 19 Νοεμβρίου 2026, προκάλεσε αναπόφευκτα συγκρίσεις με τη Διάσκεψη της Γιάλτας του 1945. Τότε, οι ηγέτες των ΗΠΑ, της Βρετανίας και της Σοβιετικής Ένωσης συζήτησαν τη μεταπολεμική τάξη πραγμάτων. Σήμερα, το ερώτημα είναι αν τρεις μεγάλες δυνάμεις μπορούν να διαμορφώσουν αποφάσεις για την παγκόσμια ασφάλεια χωρίς τη συμμετοχή όσων επηρεάζονται άμεσα από αυτές.

Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με μια κοινή διακήρυξη για την ειρήνη, την ενεργειακή ασφάλεια, τη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ και τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων. Δεν ανακοινώθηκε, ωστόσο, κάποια συγκεκριμένη συμφωνία για τον πόλεμο στην Ουκρανία ή για τον περιορισμό των πυρηνικών οπλοστασίων.

Τι επιδίωκε ο καθένας από τους τρεις ηγέτες

Παρά την κοινή φωτογραφία και τις δηλώσεις περί ιστορικής συνάντησης, οι τρεις ηγέτες δεν προσήλθαν στη Σενζέν με τα ίδια συμφέροντα.

Για τον Ντόναλντ Τραμπ, η συνάντηση αποτελούσε ευκαιρία να εμφανιστεί ως ο ηγέτης που μπορεί να συνομιλεί απευθείας με τις δύο άλλες μεγάλες πυρηνικές δυνάμεις και να προωθεί συμφωνίες για την παγκόσμια ασφάλεια. Είχε θέσει ως στόχο την έναρξη διαλόγου για τον περιορισμό των πυρηνικών οπλοστασίων και ήθελε να συζητήσει την κρίση στη Μέση Ανατολή και τον πόλεμο με το Ιράν.

Για τον Βλαντίμιρ Πούτιν, η παρουσία δίπλα στους προέδρους των ΗΠΑ και της Κίνας είχε ιδιαίτερη διπλωματική αξία. Η Ρωσία εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με εκτεταμένες δυτικές κυρώσεις λόγω της εισβολής στην Ουκρανία. Η συμμετοχή του σε μια συνάντηση αυτού του επιπέδου ενίσχυσε την εικόνα της Ρωσίας ως δύναμης που εξακολουθεί να έχει κεντρικό ρόλο στις διεθνείς εξελίξεις.

Ο Πούτιν επιδίωκε επίσης να διατηρήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας διευθέτησης του πολέμου στην Ουκρανία με όρους που θα εξυπηρετούν τη Μόσχα. Η ρωσική πλευρά ήθελε το ουκρανικό ζήτημα να βρίσκεται στο επίκεντρο των συνομιλιών.

Για τον Σι Τζινπίνγκ, η φιλοξενία της συνάντησης ενίσχυσε τον ρόλο της Κίνας ως διπλωματικού κέντρου διεθνούς εμβέλειας. Το Πεκίνο επιδιώκει να διατηρεί σταθερές σχέσεις με την Ουάσιγκτον, χωρίς να εγκαταλείπει τη στρατηγική συνεργασία του με τη Μόσχα. Παράλληλα, δεν επιθυμεί να δεσμευτεί σε μια συμφωνία πυρηνικού περιορισμού με όρους που θα αντιμετώπιζαν την Κίνα ως ισότιμη με τις ΗΠΑ και τη Ρωσία, των οποίων τα πυρηνικά οπλοστάσια είναι πολύ μεγαλύτερα.

Η κοινή διακήρυξη: Τι συμφώνησαν

Το κείμενο που δημοσιεύθηκε μετά τη συνάντηση περιλαμβάνει τέσσερις βασικούς άξονες συνεργασίας:

  • Μεταρρύθμιση του ΟΗΕ: Οι τρεις χώρες, ως μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, δήλωσαν ότι επιθυμούν αλλαγές ώστε ο οργανισμός να ανταποκρίνεται αποτελεσματικότερα στις διεθνείς προκλήσεις.
  • Ενεργειακή ασφάλεια: Συμφώνησαν στην ανάγκη αύξησης της παραγωγής και της προσφοράς διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων και στη σημασία της σταθερότητας των ενεργειακών ροών.
  • Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο: Υπογράμμισαν τη σημασία της κρατικής συναίνεσης και της ασυλίας κρατικών αξιωματούχων, προσθέτοντας ότι το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και παρόμοιοι θεσμοί δεν πρέπει να καταχρώνται τη δικαιοδοσία τους.
  • Πυρηνικοί κίνδυνοι: Επανέλαβαν ότι ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί. Δήλωσαν ότι θα πραγματοποιήσουν διάλογο για τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων και την αποτροπή της διάδοσης πυρηνικών όπλων.

Πρόκειται για κοινές πολιτικές δεσμεύσεις και όχι για ολοκληρωμένες συμφωνίες με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, αριθμητικούς στόχους ή μηχανισμούς εφαρμογής. Ειδικά στον πυρηνικό τομέα, δεν ανακοινώθηκε νέα συνθήκη περιορισμού των οπλοστασίων.

Η Ουκρανία απουσιάζει από το κοινό κείμενο

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της διακήρυξης είναι ότι δεν περιλαμβάνει καμία ρητή αναφορά στον πόλεμο της Ουκρανίας. Δεν αναφέρει επίσης τον πόλεμο με το Ιράν, παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ είχε δηλώσει πως ήθελε να συζητήσει και τα δύο ζητήματα.

Οι επίσημες ανακοινώσεις από την κινεζική πλευρά αναφέρουν ότι οι τρεις ηγέτες αντάλλαξαν απόψεις για την ουκρανική κρίση, τη Μέση Ανατολή και άλλα περιφερειακά ζητήματα. Ωστόσο, δεν ανακοινώθηκε κάποια κοινή πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου ούτε συγκεκριμένο πλαίσιο συμφωνίας.

Για την Ουκρανία, το πρόβλημα δεν είναι μόνο το περιεχόμενο των συνομιλιών, αλλά και το ενδεχόμενο αποφάσεις για το μέλλον της να συζητούνται χωρίς την ίδια στο τραπέζι.

Η Ευρώπη ανησυχεί για μια νέα Γιάλτα

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις παρακολουθούν με ανησυχία την ενίσχυση της απευθείας διπλωματικής επικοινωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας, ιδιαίτερα όταν αυτή αφορά ζητήματα ευρωπαϊκής ασφάλειας και το μέλλον της Ουκρανίας.

Την ίδια ημέρα με τη συνάντηση στη Σενζέν, Ευρωπαίοι ηγέτες συναντήθηκαν στο Βερολίνο με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, προκειμένου να επιβεβαιώσουν τη στήριξή τους προς την Ουκρανία. Στις συνομιλίες συμμετείχαν η Γερμανία, η Γαλλία, η Βρετανία, η Πολωνία, η Ιταλία και εκπρόσωποι του ΝΑΤΟ.

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς απέρριψε την ιδέα μιας νέας Γιάλτας, τονίζοντας ότι η Ευρώπη δεν πρόκειται να δεχθεί να αποφασίσουν άλλοι για το μέλλον της. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας έχει επίσης προειδοποιήσει για τον κίνδυνο μιας νέας αναδιανομής σφαιρών επιρροής από τις μεγάλες δυνάμεις.

Η ανησυχία δεν περιορίζεται στην Ουκρανία. Οι ευρωπαϊκές χώρες φοβούνται ότι μια συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας θα μπορούσε να επηρεάσει τη μελλοντική αρχιτεκτονική ασφάλειας της ηπείρου, τη σχέση της Ρωσίας με το ΝΑΤΟ και τις ισορροπίες στην Ανατολική Ευρώπη.

Γιατί η σύγκριση με τη Γιάλτα δεν είναι απόλυτα ακριβής

Η Διάσκεψη της Γιάλτας πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο του 1945, όταν οι συμμαχικές δυνάμεις βρίσκονταν κοντά στη νίκη επί της ναζιστικής Γερμανίας. Ο Φράνκλιν Ρούζβελτ, ο Ουίνστον Τσόρτσιλ και ο Ιωσήφ Στάλιν συζήτησαν τη μεταπολεμική διευθέτηση, τα σύνορα και τη διαμόρφωση της διεθνούς τάξης.

Η συνάντηση στη Σενζέν έχει διαφορετικές συνθήκες και διαφορετικούς συσχετισμούς. Οι τρεις χώρες δεν αποτελούν ενιαία συμμαχία, έχουν σοβαρές μεταξύ τους διαφωνίες και δεν έχουν παρουσιάσει ένα κοινό σχέδιο για τη διαίρεση του κόσμου σε σφαίρες επιρροής.

Η αναλογία με τη Γιάλτα αποτυπώνει κυρίως τον φόβο ότι οι μεγάλες δυνάμεις μπορεί να διαπραγματεύονται για την ασφάλεια και τα συμφέροντα μικρότερων κρατών χωρίς τη συμμετοχή τους. Δεν αποτελεί απόδειξη ότι κάτι τέτοιο έχει ήδη συμφωνηθεί.

Τι πρέπει να κρατήσουμε

Η συνάντηση στη Σενζέν ήταν ιστορική ως προς τη συμμετοχή των τριών ηγετών, αλλά τα άμεσα αποτελέσματά της ήταν περιορισμένα. Η κοινή διακήρυξη έθεσε γενικές κατευθύνσεις για τον ΟΗΕ, την ενέργεια, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και τον πυρηνικό κίνδυνο, χωρίς να δώσει συγκεκριμένες λύσεις στα μεγάλα ανοιχτά ζητήματα.

Ο Τραμπ κέρδισε μια σημαντική διπλωματική εικόνα, ο Πούτιν επέστρεψε στο επίκεντρο της διεθνούς σκηνής και ο Σι φιλοξένησε μια συνάντηση που ενίσχυσε τη θέση του Πεκίνου. Η Ευρώπη, από την άλλη, βρέθηκε αντιμέτωπη με το ερώτημα πόσο μπορεί να επηρεάζει τις αποφάσεις που αφορούν τη δική της ασφάλεια.

Το αν η Σενζέν θα αποτελέσει την αρχή μιας νέας διεθνούς συνεννόησης ή θα μείνει κυρίως μια ισχυρή διπλωματική εικόνα θα κριθεί από τις επόμενες κινήσεις των τριών χωρών. Προς το παρόν, δεν υπάρχει συμφωνία αντίστοιχη με εκείνη που διαμορφώθηκε στη Γιάλτα.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Αρχειοθήκη ιστολογίου