Πώς κατοικείται σήμερα η Αθήνα; Πώς συνυπάρχουν άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών, καταγωγών και διαδρομών μέσα στα ίδια κτίρια; Και τι απομένει από την καθημερινή ζωή μιας γειτονιάς όταν τα σπίτια μετατρέπονται σε επενδυτικά προϊόντα και οι πόλεις αλλάζουν με ταχύτητα; Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που θέτει το νέο ντοκιμαντέρ του Τάσου Λάγγη, «Η Δημόσια Ιδιωτική Οικία: 9 στροφές για την Αθήνα».
Η πολυκατοικία ως αρχείο ανθρώπινων ζωών
Η ταινία προσεγγίζει την Αθήνα όχι μέσα από τα γνωστά μνημεία και τις τουριστικές εικόνες της, αλλά μέσα από την καθημερινότητα των κατοίκων της. Στο κέντρο της βρίσκεται η πολυκατοικία, όχι απλώς ως αρχιτεκτονική κατασκευή, αλλά ως ένας ζωντανός χώρος όπου συναντώνται διαφορετικές κοινωνικές ομάδες, συνήθειες, ιστορίες και ανάγκες.
Πρωταγωνιστικό ρόλο έχουν τέσσερις γυναίκες που συγκατοικούν σε μια γειτονιά με έντονη κοινωνική και εθνοτική διαστρωμάτωση. Η αφήγηση παρακολουθεί όσα συμβαίνουν πίσω από τις πόρτες, στα μπαλκόνια και στους κοινόχρηστους χώρους, εκεί όπου η ιδιωτική ζωή συναντά καθημερινά τη δημόσια.
Στη σκηνοθετική προσέγγιση του Τάσου Λάγγη, η κάμερα δεν παραμένει μόνο στα χέρια του δημιουργού. Δίνεται και σε τέσσερα νέα παιδιά που ζουν μαζί σε ένα ρετιρέ της οδού Αχαρνών και καταγράφουν τη δική τους καθημερινότητα, με τους φίλους, τα κατοικίδια και τα αντικείμενα που αποτελούν μέρος της ζωής τους.
Εννέα στροφές για μια πόλη που αλλάζει
Η δομή της ταινίας θυμίζει μουσικό κομμάτι ή ποίημα σε εννέα στροφές. Μέσα από αυτή τη μορφή, ο σκηνοθέτης συνδέει την αρχιτεκτονική, την ανθρωπολογία, την τέχνη, τη γεωγραφία και τη ζωολογία, αναζητώντας διαφορετικούς τρόπους να κατανοήσουμε την πόλη και τη συμβίωση μέσα σε αυτήν.
Η Αθήνα διασταυρώνεται επίσης με το Βερολίνο, μέσα από πρόσωπα και ιστορίες που φωτίζουν τις αλλαγές της σύγχρονης αστικής ζωής. Στην αφήγηση συμμετέχουν, εκτός από τους κατοίκους, ερευνητές, ακαδημαϊκοί και στοιχεία της αστικής πανίδας, όπως τα πουλιά που έχουν προσαρμοστεί στο περιβάλλον της πόλης.
Η ταινία αντλεί έμπνευση από δύο εκδόσεις αφιερωμένες στην αθηναϊκή πολυκατοικία: το βιβλίο «37 ιστορίες αθηναϊκών πολυκατοικιών», έκδοση του Ιδρύματος Ωνάση, και το «The Public Private House: Modern Athens and Its Polykatoikia» του Richard Woditsch, από το οποίο προέρχεται και ο τίτλος της.
Η στεγαστική κρίση και η καθημερινή συνύπαρξη
Στο σκηνοθετικό του σημείωμα, ο Τάσος Λάγγης συνδέει την εικόνα της σημερινής Αθήνας με τη στεγαστική και οικονομική κρίση, την αύξηση των ενοικίων, την τουριστικοποίηση και τον εξευγενισμό των γειτονιών.
Μέσα σε αυτές τις αλλαγές, η πολυκατοικία παρουσιάζεται ως ένας χώρος που εξακολουθεί να επιτρέπει τη συνύπαρξη διαφορετικών ανθρώπων και χρήσεων. Τα διαμερίσματα, τα μικρά καταστήματα, τα μπαλκόνια και οι κοινόχρηστοι χώροι συνθέτουν ένα δίκτυο καθημερινών σχέσεων, το οποίο συχνά δεν γίνεται αντιληπτό όταν βλέπουμε την πόλη μόνο μέσα από τις μεγάλες πολεοδομικές αλλαγές της.
Το ντοκιμαντέρ δεν περιορίζεται, επομένως, στην καταγραφή της αρχιτεκτονικής. Αναζητά τι σημαίνει σπίτι, φροντίδα και αίσθηση του ανήκειν σε μια πόλη που μεταμορφώνεται.
Η προβολή στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση
Μετά την παγκόσμια πρεμιέρα της στο 28ο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, τον Μάρτιο του 2026, η ταινία έρχεται στην Αθήνα για την πρώτη της προβολή στην πόλη στην οποία είναι αφιερωμένη.
Η προβολή θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 1 Δεκεμβρίου 2026, στις 20:00, στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση. Η διάρκεια της ταινίας είναι 115 λεπτά και θα ακολουθήσει συζήτηση διάρκειας 30 λεπτών με τον σκηνοθέτη Τάσο Λάγγη, την οποία θα συντονίσει ο Σταύρος Σπυρέλλης, κύριος ερευνητής στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ).
Η ταινία περιλαμβάνει ελληνικά, γερμανικά και αγγλικά, με ελληνικούς υπότιτλους. Η είσοδος είναι ελεύθερη, αλλά απαιτείται προκράτηση θέσης μέσω της ιστοσελίδας της Στέγης.
Τι πρέπει να κρατήσουμε
«Η Δημόσια Ιδιωτική Οικία: 9 στροφές για την Αθήνα» επιχειρεί να διαβάσει την πόλη μέσα από τις ζωές που φιλοξενούν τα κτίριά της. Η πολυκατοικία γίνεται ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στην ιδιωτικότητα και τη δημόσια ζωή, στην προσωπική ιστορία και τη συλλογική εμπειρία.
Σε μια περίοδο που η κατοικία και η φυσιογνωμία των αθηναϊκών γειτονιών μεταβάλλονται, το ντοκιμαντέρ θέτει ένα ερώτημα που ξεπερνά την αρχιτεκτονική: πώς μπορούμε να συνεχίσουμε να ζούμε μαζί σε μια πόλη που αλλάζει;
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου