Ένας από τους μεγαλύτερους αρχαιολογικούς θησαυρούς που ανακαλύφθηκαν ποτέ
εξακολουθεί να περιβάλλεται από μυστήριο. Ο περίφημος Χρυσός της Βακτριανής, μια συλλογή με περισσότερα από 22.000 χρυσά και πολύτιμα αντικείμενα από το Αφγανιστάν, έχει «εξαφανιστεί» δύο φορές μέσα σε λίγες δεκαετίες, προκειμένου να προστατευθεί από πολέμους, λεηλασίες και πολιτική αστάθεια.Παρότι κατά καιρούς κυκλοφόρησαν φήμες ότι είχε κλαπεί ή καταστραφεί, ο θησαυρός σώθηκε χάρη στη μυστική φύλαξή του και παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα σημαντικότερα σύμβολα της πολιτιστικής κληρονομιάς του Αφγανιστάν.
Η ανακάλυψη στον «Λόφο του Χρυσού»
Το 1978, σοβιετοαφγανική αρχαιολογική αποστολή με επικεφαλής τον αρχαιολόγο Βίκτορ Σαριανίδη πραγματοποίησε ανασκαφές στο Τίλια Τεπέ, γνωστό και ως «Λόφος του Χρυσού», στο βόρειο Αφγανιστάν. Εκεί αποκαλύφθηκαν έξι βασιλικοί τάφοι γεμάτοι κοσμήματα, νομίσματα, όπλα και τελετουργικά αντικείμενα εξαιρετικής τέχνης.
Τα ευρήματα συνδύαζαν ελληνικές, περσικές, ινδικές, κινεζικές και νομαδικές επιρροές, αποτυπώνοντας τον πολυπολιτισμικό χαρακτήρα της αρχαίας Βακτριανής, μιας περιοχής που βρισκόταν πάνω στον Δρόμο του Μεταξιού και είχε κατακτηθεί από τον Μέγα Αλέξανδρο το 329 π.Χ.
Η πρώτη εξαφάνιση
Λίγο μετά την ανακάλυψη, το Αφγανιστάν βυθίστηκε σε πολεμικές συγκρούσεις. Το 1988, λίγο πριν από την αποχώρηση των σοβιετικών στρατευμάτων, ο τότε πρόεδρος Μοχάμαντ Νατζιμπουλάχ έδωσε εντολή να μεταφερθεί ο θησαυρός σε άκρως απόρρητα θησαυροφυλάκια της Κεντρικής Τράπεζας. Η τοποθεσία κρατήθηκε μυστική ακόμη και από κυβερνητικά στελέχη.
Για περισσότερο από μία δεκαετία επικρατούσε η πεποίθηση ότι τα πολύτιμα αντικείμενα είχαν χαθεί οριστικά ή είχαν λιώσει για να πουληθεί ο χρυσός τους.
Η εντυπωσιακή επανεμφάνιση και η νέα εξαφάνιση
Το 2004, μετά την πτώση του πρώτου καθεστώτος των Ταλιμπάν, οι πέντε θεματοφύλακες που κρατούσαν τα διαφορετικά κλειδιά του θησαυροφυλακίου άνοιξαν τις θυρίδες παρουσία αρχαιολόγων. Όλα τα 22.000 αντικείμενα βρέθηκαν ανέπαφα. Στη συνέχεια παρουσιάστηκαν σε μεγάλα μουσεία ανά τον κόσμο πριν επιστρέψουν στο Εθνικό Μουσείο της Καμπούλ.
Μετά την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία το 2021, ο θησαυρός μεταφέρθηκε ξανά σε άγνωστη τοποθεσία για λόγους ασφαλείας. Σύμφωνα με τις τελευταίες διαθέσιμες πληροφορίες, η συλλογή παραμένει προστατευμένη, χωρίς όμως να είναι γνωστό πού ακριβώς φυλάσσεται.
Γιατί έχει σημασία
Ο Χρυσός της Βακτριανής δεν αποτελεί μόνο μια ανεκτίμητη συλλογή χρυσών αντικειμένων. Αποτυπώνει τη συνάντηση μεγάλων πολιτισμών της αρχαιότητας και υπενθυμίζει πόσο ευάλωτη μπορεί να γίνει η πολιτιστική κληρονομιά σε περιόδους πολέμου και πολιτικής αστάθειας. Η διάσωσή του θεωρείται μία από τις σημαντικότερες επιτυχίες στην προστασία αρχαιοτήτων παγκοσμίως.
Το γνωρίζατε;
Ανάμεσα στα ευρήματα βρέθηκαν περισσότερα από 22.000 κοσμήματα, διακοσμητικά αντικείμενα και νομίσματα ηλικίας περίπου 2.000 ετών, τα οποία συνδυάζουν ελληνική, περσική, ινδική και κινεζική τεχνοτροπία, αποδεικνύοντας τον καθοριστικό ρόλο της Βακτριανής ως σταυροδρόμι πολιτισμών.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου