Ένα άγνωστο μέχρι πρόσφατα σημείο στη Συρία, γνωστό ως «Site 99», βρέθηκε στο επίκεντρο μιας μυστικής διπλωματικής επιχείρησης που περιλάμβανε τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ, τη νέα κυβέρνηση της Συρίας και τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA).
Τι είναι το «Site 99»
Σύμφωνα με Αμερικανούς και Ισραηλινούς αξιωματούχους, το καθεστώς του Μπασάρ αλ Άσαντ χρησιμοποιούσε το «Site 99» ως μυστική αποθήκη υλικών που συνδέονταν με το πυρηνικό πρόγραμμα Al-Kibar.
Στην εγκατάσταση φυλάσσονταν «yellowcake» – συμπυκνωμένο οξείδιο ουρανίου – καθώς και άλλα κατάλοιπα από τον αντιδραστήρα που είχε καταστραφεί από ισραηλινή αεροπορική επιδρομή το 2007.
Γιατί ανησύχησε το Ισραήλ
Μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, το Ισραήλ παρακολουθούσε στενά την εγκατάσταση. Ισραηλινοί αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι υπήρξαν κινήσεις γύρω από το «Site 99» και προειδοποίησαν πως θα πραγματοποιούσαν νέα αεροπορική επιδρομή αν επιχειρούνταν πρόσβαση στο πυρηνικό υλικό.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο ισραηλινός στρατός είχε ήδη βομβαρδίσει τις εισόδους της εγκατάστασης ώστε να αποτρέψει οποιαδήποτε πρόσβαση.
Το μυστικό deal με τις ΗΠΑ
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ διαμεσολάβησε σε συμφωνία ανάμεσα στη νέα κυβέρνηση της Συρίας, το Ισραήλ και τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας.
Η συμφωνία προβλέπει ότι η IAEA θα αναλάβει την επιθεώρηση, την καταγραφή και τη διαχείριση του πυρηνικού υλικού ώστε να αποτραπεί οποιαδήποτε στρατιωτική κλιμάκωση.
Τι περιείχε το πυρηνικό υλικό
Οι αμερικανικές αρχές αναφέρουν ότι το «yellowcake» δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί απευθείας για την κατασκευή πυρηνικού όπλου. Ωστόσο μπορεί, ύστερα από περαιτέρω επεξεργασία, να αποτελέσει μέρος του κύκλου παραγωγής πυρηνικού καυσίμου.
Οι ειδικοί προειδοποιούν επίσης ότι ραδιενεργά κατάλοιπα θα μπορούσαν θεωρητικά να χρησιμοποιηθούν σε μια λεγόμενη «βρόμικη βόμβα», δηλαδή συμβατικό εκρηκτικό που διασπείρει ραδιενεργό υλικό.
Πού εμπλέκεται η Τουρκία
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Axios, Ισραηλινοί αξιωματούχοι εξέφρασαν ανησυχίες ότι η Τουρκία ενδέχεται να βοηθούσε τη νέα συριακή κυβέρνηση να αποκτήσει πρόσβαση στο υλικό του «Site 99».
Δεν παρουσιάστηκαν δημόσια στοιχεία που να επιβεβαιώνουν αυτόν τον ισχυρισμό, ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η κρίση αντιμετωπίστηκε μέσω διπλωματικών επαφών και όχι στρατιωτικής δράσης.
Τι έκανε η IAEA
Τον Αύγουστο του 2026 επιθεωρητές της IAEA επισκέφθηκαν για πρώτη φορά το «Site 99» και άλλες αδήλωτες εγκαταστάσεις που συνδέονται με το πυρηνικό πρόγραμμα της εποχής Άσαντ.
Ο γενικός διευθυντής της υπηρεσίας Ραφαέλ Γκρόσι ανακοίνωσε ότι βρέθηκαν αρκετοί τόνοι φυσικού ουρανίου, οι οποίοι τέθηκαν υπό διεθνείς εγγυήσεις και συνεχή επιτήρηση της υπηρεσίας.
Τι σημαίνει η υπόθεση για τη Συρία
Η νέα κυβέρνηση της Συρίας συνεργάζεται με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας προκειμένου να κλείσει οριστικά ο φάκελος του πυρηνικού προγράμματος της περιόδου Άσαντ και να αποκαταστήσει τις σχέσεις της χώρας με τους διεθνείς οργανισμούς.
Τι να κρατήσουμε
- Το «Site 99» ήταν μυστική αποθήκη πυρηνικού υλικού που συνδεόταν με το πρόγραμμα Al-Kibar.
- Το Ισραήλ απείλησε με νέα πλήγματα αν το υλικό δεν τεθεί υπό έλεγχο.
- Οι ΗΠΑ διαμεσολάβησαν σε συμφωνία με τη Συρία και την IAEA για την επιτήρηση του υλικού.
- Οι αναφορές για πιθανή εμπλοκή της Τουρκίας προέρχονται από ισραηλινούς αξιωματούχους και δεν έχουν επιβεβαιωθεί δημόσια.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου