Όζον: Το 34% του παγκόσμιου πληθυσμού εκτέθηκε σε επικίνδυνα επίπεδα το 2026
Πάνω από το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού, συγκεκριμένα το 34%, εκτέθηκε σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα όζοντος στην επιφάνεια της Γης κατά τη διάρκεια του 2026, σύμφωνα με νέα ανάλυση της ευρωπαϊκής υπηρεσίας Copernicus Atmosphere Monitoring Service.
Τα στοιχεία αφορούν την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 15 Σεπτεμβρίου 2026 και δείχνουν τη στενή σχέση ανάμεσα στους καύσωνες, τις δασικές πυρκαγιές και την ατμοσφαιρική ρύπανση.
Δεν πρόκειται για το όζον της ανώτερης ατμόσφαιρας
Το όζον που αφορά την έκθεση είναι το όζον στην επιφάνεια της Γης.
Σε αντίθεση με το όζον της στρατόσφαιρας, που προστατεύει τη Γη από την υπεριώδη ακτινοβολία, το όζον που βρίσκεται κοντά στο έδαφος αποτελεί ατμοσφαιρικό ρύπο και μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την υγεία ανθρώπων, τα οικοσυστήματα και τις καλλιέργειες.
Πώς δημιουργείται
Το όζον στην επιφάνεια δεν εκπέμπεται απευθείας από μία μόνο πηγή.
Δημιουργείται όταν οξείδια του αζώτου και πτητικές οργανικές ενώσεις αντιδρούν στην ατμόσφαιρα υπό την επίδραση της ηλιακής ακτινοβολίας και των υψηλών θερμοκρασιών.
Οι ουσίες αυτές προέρχονται μεταξύ άλλων από την κυκλοφορία των οχημάτων, τη βιομηχανία, την καύση ορυκτών καυσίμων και τις πυρκαγιές.
Γι' αυτό οι παρατεταμένοι καύσωνες μπορούν να δημιουργήσουν ιδιαίτερα ευνοϊκές συνθήκες για την αύξηση του όζοντος.
Η Ασία δέχθηκε το μεγαλύτερο πλήγμα
Η Ασία ήταν η περιοχή με το μεγαλύτερο ποσοστό έκθεσης.
Το 53% του πληθυσμού της Ασίας εκτέθηκε σε επίπεδα που χαρακτηρίστηκαν «εξαιρετικά κακά», ενώ ένα επιπλέον 22% βρέθηκε σε επίπεδα «πολύ κακής» ποιότητας αέρα όσον αφορά το όζον.
Μεταξύ των πόλεων που καταγράφηκαν με εξαιρετικά υψηλά επίπεδα ήταν το Νέο Δελχί, η Ντάκα, η Τσονγκτσίνγκ στην Κίνα και η Λαχόρη στο Πακιστάν.
Τι συνέβη στην Ευρώπη
Η Ευρώπη δεν έμεινε ανεπηρέαστη.
Περίπου 45% του ευρωπαϊκού πληθυσμού εκτέθηκε σε «κακή» ή «πολύ κακή» ποιότητα αέρα ως προς το όζον.
Σύμφωνα με το Copernicus, οι επαναλαμβανόμενοι καύσωνες στην Ευρώπη συνέβαλαν σημαντικά στην έκθεση σε όζον κατά τους θερινούς μήνες.
Παρά τη σημαντική μείωση πολλών ατμοσφαιρικών ρύπων στην Ευρώπη τις τελευταίες δεκαετίες, το όζον παραμένει ιδιαίτερα δύσκολο να περιοριστεί.
Οι πυρκαγιές επιβαρύνουν την κατάσταση
Οι μεγάλες δασικές πυρκαγιές του 2026 αποτέλεσαν έναν ακόμη παράγοντα.
Ο καπνός από τις πυρκαγιές περιέχει ουσίες που μπορούν να συμβάλουν στον σχηματισμό όζοντος, ενώ τα νέφη ρύπων μπορούν να μεταφερθούν σε πολύ μεγάλες αποστάσεις.
Αυτό σημαίνει ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση δεν παραμένει απαραίτητα στην περιοχή όπου δημιουργήθηκε.
Τι σημαίνει για την υγεία
Η έκθεση σε υψηλές συγκεντρώσεις όζοντος μπορεί να ερεθίσει και να βλάψει το αναπνευστικό σύστημα.
Μπορεί να προκαλέσει δυσκολία στην αναπνοή, ερεθισμό των αεραγωγών και να επιδεινώσει προβλήματα όπως το άσθμα.
Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος όταν η έκθεση συνδυάζεται με υψηλές θερμοκρασίες και παρατεταμένη παραμονή σε εξωτερικούς χώρους.
Μόλις το 5% είχε «καλά» επίπεδα όζοντος
Η εικόνα σε παγκόσμιο επίπεδο είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική.
Μόλις περίπου 5% του παγκόσμιου πληθυσμού βρέθηκε σε περιοχές με επίπεδα όζοντος που χαρακτηρίζονται «καλά» σύμφωνα με την ταξινόμηση που χρησιμοποιείται στην ανάλυση.
Η υπηρεσία Copernicus επισημαίνει ότι η εξέλιξη αυτή δείχνει πόσο στενά συνδέονται πλέον η ατμοσφαιρική ρύπανση, οι ακραίες θερμοκρασίες και οι πυρκαγιές.
Το όζον αποτελεί έτσι έναν από τους ρύπους που εξακολουθούν να δημιουργούν σημαντική πρόκληση, ακόμη και σε περιοχές όπου άλλοι ατμοσφαιρικοί ρύποι έχουν μειωθεί.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου