Πόσες φορές έχει συμβεί το ίδιο; Ξαπλώνετε για «πέντε λεπτά» στον καναπέ και σας παίρνει ένας βαθύς, γλυκός ύπνος. Όμως όταν σηκώνεστε, πηγαίνετε στο κρεβάτι και προσπαθείτε να κοιμηθείτε κανονικά, ξαφνικά ο ύπνος... εξαφανίζεται.
Δεν είναι ιδέα σας. Οι ειδικοί στον ύπνο λένε ότι αυτό το φαινόμενο είναι αρκετά συνηθισμένο και οφείλεται στον τρόπο που λειτουργεί ο εγκέφαλος και το βιολογικό μας ρολόι.
Ο ΚΑΝΑΠΕΣ ΔΕΝ ΣΥΝΔΕΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΝΑ ΚΟΙΜΗΘΟΥΜΕ
Στον καναπέ συνήθως χαλαρώνουμε χωρίς να έχουμε στόχο να κοιμηθούμε. Ο εγκέφαλος δεν αισθάνεται πίεση και αφήνεται πιο εύκολα στη φυσική υπνηλία.
Αντίθετα, όταν πηγαίνουμε στο κρεβάτι με τη σκέψη «πρέπει να κοιμηθώ τώρα», ενεργοποιείται η εγρήγορση και ο ύπνος δυσκολεύεται να έρθει.
ΤΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΡΟΛΟΙ ΠΑΙΖΕΙ ΜΕΓΑΛΟ ΡΟΛΟ
Ο οργανισμός μας λειτουργεί με κιρκάδιο ρυθμό, ένα εσωτερικό βιολογικό ρολόι που ρυθμίζει πότε νιώθουμε υπνηλία και πότε εγρήγορση.
Αν αποκοιμηθούμε στον καναπέ την ώρα που η υπνηλία βρίσκεται στο αποκορύφωμά της, μπορεί να «ξοδέψουμε» μέρος αυτής της φυσικής ανάγκης για ύπνο.
Έτσι, όταν μεταφερθούμε στο κρεβάτι, η πίεση για ύπνο έχει ήδη μειωθεί.
ΤΑ ΛΙΓΑ ΛΕΠΤΑ ΥΠΝΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΜΑΣ ΞΥΠΝΗΣΟΥΝ
Ακόμη και ένας ύπνος 15 ή 20 λεπτών μπορεί να είναι αρκετός για να νιώσουμε πιο ξεκούραστοι.
Αν όμως κρατήσει περισσότερο, ο εγκέφαλος μπορεί να μπει σε βαθύτερο στάδιο ύπνου. Όταν ξυπνήσουμε, είναι πιθανό να νιώθουμε αποπροσανατολισμένοι ή να δυσκολευόμαστε να ξανακοιμηθούμε αργότερα.
ΤΟ ΑΓΧΟΣ ΤΗΣ ΑΫΠΝΙΑΣ
Όσο περισσότερο ανησυχούμε ότι δεν θα κοιμηθούμε, τόσο πιο δύσκολο γίνεται.
Η ανησυχία αυξάνει την παραγωγή ορμονών που σχετίζονται με την εγρήγορση, όπως η αδρεναλίνη και η κορτιζόλη, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο.
ΠΩΣ ΝΑ ΤΟ ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ
- Αποφύγετε να κοιμάστε στον καναπέ αργά το βράδυ.
- Διατηρήστε σταθερή ώρα ύπνου και αφύπνισης.
- Μειώστε τη χρήση κινητού και τηλεόρασης πριν κοιμηθείτε.
- Κρατήστε το υπνοδωμάτιο σκοτεινό, ήσυχο και δροσερό.
- Αν δεν σας παίρνει ο ύπνος μέσα σε περίπου 20 λεπτά, σηκωθείτε και κάντε μια χαλαρωτική δραστηριότητα μέχρι να νιώσετε ξανά υπνηλία.
ΠΟΤΕ Η ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ
Αν η αϋπνία εμφανίζεται περισσότερες από τρεις φορές την εβδομάδα και διαρκεί πάνω από τρεις μήνες, καλό είναι να συζητηθεί με γιατρό ή ειδικό στην ιατρική του ύπνου.
Η χρόνια αϋπνία μπορεί να σχετίζεται με άγχος, άλλες παθήσεις ή διαταραχές ύπνου που χρειάζονται αξιολόγηση.
ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΡΑΤΗΣΟΥΜΕ
- Ο ύπνος στον καναπέ δεν σημαίνει ότι κοιμόμαστε καλύτερα εκεί.
- Η φυσική υπνηλία μπορεί να μειωθεί μετά από έναν σύντομο υπνάκο.
- Η πίεση να κοιμηθούμε στο κρεβάτι συχνά αυξάνει την εγρήγορση.
- Η σωστή ρουτίνα ύπνου βοηθά περισσότερο από την προσπάθεια να «αναγκάσουμε» τον εαυτό μας να κοιμηθεί.
ΠΗΓΕΣ
American Academy of Sleep Medicine, Sleep Foundation, επιστημονικές οδηγίες για την αϋπνία και τους κιρκάδιους ρυθμούς.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου