Μπορούν τα παλιά λάστιχα αυτοκινήτων να βοηθήσουν τη φύση; Μια επιστημονική έρευνα στις Ηνωμένες Πολιτείες έδειξε ότι, όταν χρησιμοποιήθηκαν με συγκεκριμένο τρόπο σε τεχνητά κανάλια, δημιούργησαν μικρά καταφύγια για ψάρια και ασπόνδυλα, με αποτέλεσμα ο πληθυσμός των ψαριών να αυξηθεί έως και 20 φορές στις περιοχές όπου τοποθετήθηκαν.
Το πείραμα πραγματοποιήθηκε ήδη από το 1994 σε δύο μεγάλα αρδευτικά κανάλια της Καλιφόρνιας και της Αριζόνα και εξακολουθεί να αναφέρεται ως χαρακτηριστικό παράδειγμα οικολογικής αποκατάστασης τεχνητών υδάτινων διαδρομών.
ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΚΑΝΑΛΙΑ ΗΤΑΝ ΣΧΕΔΟΝ «ΑΔΕΙΑ» ΑΠΟ ΖΩΗ
Τα περισσότερα αρδευτικά κανάλια στις νοτιοδυτικές ΗΠΑ έχουν επενδυθεί με σκυρόδεμα για να περιορίζονται οι απώλειες νερού.
Η λεία επιφάνειά τους όμως δεν προσφέρει σημεία όπου μπορούν να κρυφτούν ή να αναπτυχθούν ψάρια, έντομα και άλλοι υδρόβιοι οργανισμοί. Το νερό κινείται γρήγορα και παρασύρει τροφή, αυγά και μικρούς οργανισμούς.
Έτσι, πολλά κανάλια λειτουργούν αποτελεσματικά ως υποδομές μεταφοράς νερού, αλλά όχι ως βιώσιμα οικοσυστήματα.
ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΙΑ ΛΑΣΤΙΧΑ
Οι ερευνητές Gordon Mueller και Charles Liston κατασκεύασαν χαμηλούς τεχνητούς υφάλους χρησιμοποιώντας μεταχειρισμένα λάστιχα αυτοκινήτων.
Οι κατασκευές τοποθετήθηκαν στον πυθμένα του Coachella Canal στην Καλιφόρνια και του Hayden-Rhodes Aqueduct στην Αριζόνα, χωρίς να εμποδίζουν τη ροή του νερού.
Στόχος ήταν να «σπάσουν» τη λεία επιφάνεια του καναλιού και να δημιουργήσουν μικρές περιοχές με πιο ήρεμη ροή, όπου θα μπορούσαν να εγκατασταθούν οργανισμοί.
ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΣΑΝ ΤΟΥΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ
Οι περιοχές γύρω από τους τεχνητούς υφάλους εμφάνισαν περίπου τριπλάσιο αριθμό ασπόνδυλων οργανισμών σε σχέση με τα υπόλοιπα τμήματα του καναλιού.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή ήταν η αύξηση των ψαριών: οι ερευνητές κατέγραψαν έως και 20 φορές μεγαλύτερη πυκνότητα ψαριών κοντά στις κατασκευές από λάστιχα σε σύγκριση με τα τμήματα χωρίς καταφύγια.
Η εξήγηση ήταν απλή: τα λάστιχα πρόσφεραν σκιά, προστασία από το ρεύμα και σημεία όπου μπορούσαν να αναπτυχθούν μικροοργανισμοί, οι οποίοι αποτελούν τροφή για τα ψάρια.
ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΟΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΕΤΑΜΕ ΛΑΣΤΙΧΑ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ
Η συγκεκριμένη έρευνα αφορά τεχνητά κανάλια γλυκού νερού και όχι φυσικές θάλασσες ή κοραλλιογενείς υφάλους.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι τα λάστιχα χρησιμοποιήθηκαν σε ελεγχόμενες κατασκευές και παρακολουθήθηκαν συστηματικά.
Μάλιστα, παλαιότερες προσπάθειες δημιουργίας τεχνητών υφάλων με εκατομμύρια λάστιχα στον Ατλαντικό απέτυχαν, καθώς τα λάστιχα αποκολλήθηκαν και προκάλεσαν ζημιές σε φυσικούς κοραλλιογενείς υφάλους. Το παράδειγμα της Φλόριντα θεωρείται σήμερα περιβαλλοντική αποτυχία.
ΤΙ ΜΑΣ ΔΙΔΑΣΚΕΙ ΑΥΤΟ ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ
Η μελέτη δείχνει ότι ακόμη και μικρές αλλαγές στη δομή ενός τεχνητού οικοσυστήματος μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τη βιοποικιλότητα.
Δεν σημαίνει όμως ότι κάθε χρήση παλιών ελαστικών είναι ωφέλιμη. Η επιτυχία εξαρτάται από το περιβάλλον, τον τρόπο εφαρμογής και τη συνεχή επιστημονική παρακολούθηση.
ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΡΑΤΗΣΟΥΜΕ
- Το πείραμα έγινε το 1994 σε δύο τεχνητά κανάλια της Καλιφόρνιας και της Αριζόνα.
- Τα λάστιχα χρησιμοποιήθηκαν ως χαμηλοί τεχνητοί ύφαλοι στον πυθμένα των καναλιών.
- Οι πληθυσμοί ασπόνδυλων τριπλασιάστηκαν και οι πληθυσμοί ψαριών αυξήθηκαν έως και 20 φορές.
- Το αποτέλεσμα αφορά ελεγχόμενα κανάλια γλυκού νερού και δεν αποτελεί οδηγία για απόρριψη ελαστικών στη θάλασσα.
ΠΗΓΕΣ
US Geological Survey, επιστημονική μελέτη «Evaluation of Tire Reefs for Enhancing Aquatic Communities in Concrete-Lined Canals» (1994).
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου