Νέα ένταση στις σχέσεις Ιταλίας και Γερμανίας προκαλεί το μεταναστευτικό, με τη Ρώμη να
περνά στην αντεπίθεση απέναντι στις απαιτήσεις του Βερολίνου για την επιστροφή αιτούντων άσυλο και να βάζει στο επίκεντρο τη δράση γερμανικών μη κυβερνητικών οργανώσεων στη Μεσόγειο.Η ιταλική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να καλείται να δέχεται πίσω ανθρώπους που βρίσκονται στη Γερμανία, την ώρα που πλοία γερμανικών οργανώσεων μεταφέρουν στην Ιταλία σημαντικό αριθμό μεταναστών και προσφύγων που διασώζονται στη Μεσόγειο.
Η αντιπαράθεση αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς από τον Ιούνιο έχει τεθεί σε εφαρμογή το νέο ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο διατηρεί τον βασικό κανόνα ότι η χώρα πρώτης εισόδου έχει την ευθύνη για την εξέταση μιας αίτησης ασύλου, αλλά προβλέπει και μηχανισμούς αλληλεγγύης.
Η Ρώμη βάζει στο τραπέζι τις γερμανικές ΜΚΟ
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ιταλικού υπουργείου Εσωτερικών, από τον Οκτώβριο του 2022 μέχρι σήμερα περίπου 22.513 άνθρωποι μεταφέρθηκαν σε ιταλικά λιμάνια από γερμανικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται σε επιχειρήσεις διάσωσης.
Ο συνολικός αριθμός των ανθρώπων που έφτασαν στην Ιταλία με ιδιωτικά πλοία διάσωσης κατά το ίδιο διάστημα ανέρχεται περίπου σε 42.338.
Με βάση τους υπολογισμούς της Ρώμης, επομένως, περισσότεροι από τους μισούς ανθρώπους που έφτασαν στην Ιταλία μέσω επιχειρήσεων ιδιωτικών πλοίων διάσωσης συνδέονται με γερμανικές οργανώσεις.
Αν συνυπολογιστούν και περίπου 4.500 άνθρωποι που μεταφέρθηκαν από άλλες ευρωπαϊκές οργανώσεις με πλοία υπό γερμανική σημαία, η ιταλική πλευρά ανεβάζει ακόμη περισσότερο το ποσοστό που αποδίδει στη γερμανική πλευρά.
Η Ιταλία ζητά «ισορροπία» στις ευθύνες
Η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι υποστηρίζει ότι το Βερολίνο δεν μπορεί να ζητά από την Ιταλία να δέχεται επιστροφές αιτούντων άσυλο που πέρασαν προηγουμένως από το ιταλικό έδαφος, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τον ρόλο των γερμανικών οργανώσεων στις αφίξεις μεταναστών στην Ιταλία.
Ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι έχει υποστηρίξει ότι δεν βλέπει απαραίτητα πρόβλημα στις λεγόμενες δευτερογενείς ροές, σημειώνοντας ότι υπάρχει παράλληλα το ζήτημα των πλοίων ΜΚΟ που φέρουν γερμανική σημαία και ελλιμενίζονται στην Ιταλία.
Η Ρώμη επιδιώκει έτσι να συνδέσει τα δύο ζητήματα και να πετύχει έναν πολιτικό συμψηφισμό ανάμεσα στις επιστροφές αιτούντων άσυλο και στην ευθύνη που, σύμφωνα με την ιταλική κυβέρνηση, αναλογεί στη Γερμανία για τις αφίξεις μέσω ιδιωτικών πλοίων διάσωσης.
Το Βερολίνο επιμένει στις επιστροφές
Η γερμανική κυβέρνηση, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι πρέπει να εφαρμοστεί το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για το άσυλο και ζητά από την Ιταλία να δεχθεί επιστροφές αιτούντων άσυλο που εισήλθαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω της χώρας.
Οι γερμανικές αρχές έχουν ήδη κινήσει διαδικασίες για τις πρώτες επιστροφές προς την Ιταλία, με το Βερολίνο να υποστηρίζει ότι πρόκειται για εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων και όχι για μονομερή γερμανική απόφαση.
Το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο τέθηκε σε εφαρμογή στις 12 Ιουνίου 2026 και διατηρεί τον βασικό κανόνα της ευθύνης της χώρας πρώτης εισόδου, ενώ προβλέπει παράλληλα νέους μηχανισμούς αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών-μελών.
Η πρώτη επιστροφή που δοκιμάζει τις σχέσεις Ρώμης - Βερολίνου
Μία από τις πρώτες υποθέσεις αφορά μια 22χρονη Σομαλή, η οποία έφτασε στην Ιταλία τον Φεβρουάριο και περίπου έναν μήνα αργότερα μετακινήθηκε στη Γερμανία, όπου υπέβαλε αίτημα ασύλου.
Οι γερμανικές αρχές έκριναν ότι, βάσει των ευρωπαϊκών κανόνων, αρμόδια για την εξέταση της υπόθεσης είναι η Ιταλία, καθώς από εκεί είχε εισέλθει στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η συγκεκριμένη υπόθεση έχει αποκτήσει συμβολική σημασία, καθώς αποτελεί μία από τις πρώτες δοκιμασίες της νέας ευρωπαϊκής διαδικασίας και της διάθεσης της Ρώμης να συνεργαστεί με το Βερολίνο.
Η Ιταλία έχει ήδη απορρίψει γερμανικά αιτήματα
Η αντιπαράθεση δεν ξεκινά σήμερα. Η Ιταλία έχει μέχρι τώρα κρατήσει σκληρή στάση απέναντι στα αιτήματα της Γερμανίας για επιστροφές αιτούντων άσυλο.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από τον Ιούνιο είχαν υποβληθεί στη Ρώμη 12 αιτήματα από τη Γερμανία, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει γίνει δεκτό κάποιο από αυτά.
Η ιταλική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το ζήτημα πρέπει να αντιμετωπιστεί συνολικά και όχι αποκλειστικά μέσα από την εφαρμογή των κανόνων για τη χώρα πρώτης εισόδου.
Στο στόχαστρο και ο ρόλος των πλοίων διάσωσης
Η ιταλική κυβέρνηση και ιδιαίτερα ο υπουργός Εσωτερικών Ματέο Πιαντεντόζι έχουν ζητήσει από τη Γερμανία να αναλάβει μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για τη δράση των οργανώσεων που συνδέονται με τη χώρα.
Ο Πιαντεντόζι έχει ζητήσει ακόμη και οικονομική συμβολή της Γερμανίας, συνδέοντας το ζήτημα με το κόστος που επωμίζεται η Ιταλία για την υποδοχή των ανθρώπων που μεταφέρονται στα λιμάνια της.
Ο Ματέο Σαλβίνι έχει κινηθεί σε ακόμη πιο σκληρή γραμμή, καλώντας το Βερολίνο και τη Μαδρίτη να περιορίσουν τη δράση των οργανώσεων που, σύμφωνα με τον ίδιο, μεταφέρουν μετανάστες στις ιταλικές ακτές.
Οι ΜΚΟ προειδοποιούν για τον κίνδυνο στη Μεσόγειο
Οι οργανώσεις διάσωσης απορρίπτουν την κριτική ότι η δράση τους αποτελεί μέρος του προβλήματος και υποστηρίζουν ότι επιχειρούν σε μία από τις πιο επικίνδυνες μεταναστευτικές διαδρομές στον κόσμο.
Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης, τουλάχιστον 872 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους ή αγνοούνται στη διαδρομή της κεντρικής Μεσογείου από την αρχή του 2026.
Οι οργανώσεις υποστηρίζουν ότι οι επιχειρήσεις διάσωσης είναι απαραίτητες για την προστασία ανθρώπων που επιχειρούν να διασχίσουν τη Μεσόγειο με συχνά υπερφορτωμένα και μη ασφαλή σκάφη.
Μια νέα σύγκρουση μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Η διαμάχη Ρώμης και Βερολίνου αποκαλύπτει ένα ευρύτερο πρόβλημα της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής: ποιος αναλαμβάνει τελικά την ευθύνη για τους ανθρώπους που φτάνουν στην Ευρώπη μέσω της Μεσογείου και ποιος επωμίζεται το κόστος της υποδοχής τους;
Η Γερμανία ζητά την εφαρμογή των κανόνων για τη χώρα πρώτης εισόδου, ενώ η Ιταλία απαντά ότι η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη δεν μπορεί να περιορίζεται στην επιστροφή αιτούντων άσυλο προς τις χώρες του Νότου.
Στο μεταξύ, η δράση των γερμανικών ΜΚΟ έχει μετατραπεί σε ένα ακόμη σημείο τριβής ανάμεσα στις δύο χώρες.
Πόσο μακριά θα τραβήξει το σκοινί η Μελόνι;
Η ιταλική κυβέρνηση δείχνει αποφασισμένη να χρησιμοποιήσει το ζήτημα των γερμανικών ΜΚΟ ως διαπραγματευτικό χαρτί απέναντι στο Βερολίνο.
Ωστόσο, η Ρώμη καλείται ταυτόχρονα να αποφύγει μια ευρύτερη απομόνωση στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς το μεταναστευτικό έχει ήδη δημιουργήσει σημαντικές εντάσεις με άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Η επόμενη φάση της αντιπαράθεσης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το αν Ιταλία και Γερμανία θα μπορέσουν να βρουν έναν συμβιβασμό που θα συνδυάζει την εφαρμογή των νέων ευρωπαϊκών κανόνων με την κατανομή του βάρους της διαχείρισης του μεταναστευτικού.
Το μεταναστευτικό εξελίσσεται έτσι σε νέο πεδίο πολιτικής σύγκρουσης μεταξύ Ρώμης και Βερολίνου, με τις γερμανικές ΜΚΟ και τις επιστροφές αιτούντων άσυλο να βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της διαμάχης.
Πηγές: Πρώτο Θέμα, Euronews, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου