Το ευρώ ετοιμάζεται να αλλάξει πρόσωπο για πρώτη φορά μετά από περισσότερες από δύο
δεκαετίες και αυτή τη φορά η Ελλάδα έχει ιδιαίτερα έντονη παρουσία.Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παρουσίασε τον Ιούλιο του 2026 τις 10 επικρατέστερες προτάσεις σχεδιασμού για τη νέα γενιά χαρτονομισμάτων, οι οποίες χωρίζονται σε δύο θεματικές ενότητες: «Ευρωπαϊκός Πολιτισμός» και «Ποτάμια και Πτηνά».
Και μέσα σε αυτή τη νέα ευρωπαϊκή εικόνα υπάρχει ένα πρόσωπο που δεν αφήνει καμία αμφιβολία για την ελληνική συμμετοχή: η Μαρία Κάλλας.
Η διάσημη Ελληνίδα σοπράνο έχει επιλεγεί ως το πρόσωπο του νέου χαρτονομίσματος των 5 ευρώ στην πολιτιστική θεματική.
Η Μαρία Κάλλας στο νέο 5ευρο
Η επιλογή της Μαρίας Κάλλας δεν είναι τυχαία.
Σύμφωνα με την επίσημη πρόταση της ΕΚΤ, η θεματική «Ευρωπαϊκός Πολιτισμός» θα παρουσιάζει έξι σημαντικές ευρωπαϊκές προσωπικότητες, μία για κάθε ονομαστική αξία από τα 5 έως τα 200 ευρώ.
Στο 5ευρο βρίσκεται η Μαρία Κάλλας, ως εκπρόσωπος των παραστατικών τεχνών.
Στο 10ευρο θα βρίσκεται ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν, στο 20ευρο η Μαρί Κιουρί, στο 50ευρο ο Μιγκέλ ντε Θερβάντες, στο 100ευρο ο Λεονάρντο ντα Βίντσι και στο 200ευρο η Μπέρτα φον Ζούτνερ.
Για πρώτη φορά σε σειρά χαρτονομισμάτων ευρώ, η επιλογή των προσωπικοτήτων δημιουργεί επίσης ισορροπία μεταξύ ανδρών και γυναικών, με τρεις γυναίκες και τρεις άνδρες.
Δεν θα είναι μόνο τα πρόσωπα
Η νέα σειρά δεν θα περιοριστεί στην απεικόνιση διάσημων προσωπικοτήτων.
Στην πίσω πλευρά των χαρτονομισμάτων θα εμφανίζονται χώροι και δραστηριότητες που συνδέονται με την ευρωπαϊκή πολιτιστική ζωή.
Στο 5ευρο, για παράδειγμα, η Μαρία Κάλλας συνδέεται με μια σκηνή παραστατικών τεχνών, όπου καλλιτέχνες παρουσιάζουν μουσική, χορό ή θέατρο σε δημόσιο χώρο.
Η λογική είναι να παρουσιαστεί ο πολιτισμός όχι μόνο ως ιστορική κληρονομιά αλλά και ως ζωντανή ευρωπαϊκή δραστηριότητα.
Και τότε εμφανίζεται η φύση
Η δεύτερη θεματική έχει τελείως διαφορετική αισθητική.
Ονομάζεται «Ποτάμια και Πτηνά» και επιχειρεί να παρουσιάσει την Ευρώπη μέσα από τη φύση, τη βιοποικιλότητα και τα οικοσυστήματα.
Η ΕΚΤ εξηγεί ότι τα ποτάμια και τα πουλιά δεν αναγνωρίζουν σύνορα και μπορούν να συμβολίσουν την ελευθερία, την ενότητα και τη σύνδεση των Ευρωπαίων με τη φύση.
Εδώ βρίσκεται και το ελληνικό ενδιαφέρον που συνδέεται με τον Έβρο.
Χρειάζεται όμως μια διευκρίνιση: η ΕΚΤ δεν έχει ανακοινώσει ότι ο Έβρος θα απεικονίζεται ονομαστικά σε συγκεκριμένο χαρτονόμισμα. Η επίσημη θεματική αφορά ευρωπαϊκά ποτάμια και πτηνά γενικότερα.
Τι θα δείχνει η θεματική «Ποτάμια και Πτηνά»
Η σειρά ακολουθεί μια συμβολική πορεία από τις πηγές των ποταμών μέχρι τη θάλασσα.
Στο 5ευρο εμφανίζεται μια ορεινή πηγή και ένα βραχοτσοπανάκι.
Στο 10ευρο ένας καταρράκτης και μια αλκυόνη.
Στο 20ευρο μια κλειστή κοιλάδα ποταμού και αποικία μελισσοφάγων.
Στο 50ευρο ένας μαιανδρικός ποταμός και ένας λευκός πελαργός.
Στο 100ευρο εμφανίζεται η εκβολή ενός ποταμού με έναν καλαμοκανά.
Και στο 200ευρο η εικόνα φτάνει στη θάλασσα, με έναν βόρειο γαλαζοπόδαρο πάνω από τα κύματα.
Πού βρίσκεται λοιπόν ο Έβρος;
Ο Έβρος δεν έχει επιλεγεί από την ΕΚΤ ως επίσημο ονομαστικό μοτίβο κάποιου χαρτονομίσματος.
Ωστόσο, η επιλογή της θεματικής των ποταμών δημιουργεί μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ελληνική σύνδεση.
Ο Έβρος είναι ένας από τους σημαντικότερους διασυνοριακούς ποταμούς της Ευρώπης και αποτελεί ταυτόχρονα σημαντικό οικοσύστημα και υγροτοπική περιοχή.
Η εικόνα ενός ποταμού που διασχίζει σύνορα αντί να τα δημιουργεί ταιριάζει επίσης με το συμβολικό μήνυμα της ΕΚΤ για μια Ευρώπη όπου η φύση λειτουργεί πέρα από τα εθνικά σύνορα.
Το ευρώ αλλάζει για λόγους πέρα από την αισθητική
Ο ανασχεδιασμός δεν γίνεται απλώς για να αποκτήσουν τα χαρτονομίσματα μια πιο σύγχρονη εμφάνιση.
Η ΕΚΤ θέλει η νέα σειρά να είναι ασφαλέστερη, πιο ανθεκτική, πιο προσβάσιμη και πιο βιώσιμη περιβαλλοντικά.
Τα υπάρχοντα χαρτονομίσματα της δεύτερης σειράς άρχισαν να κυκλοφορούν το 2013 και η διαδικασία ανασχεδιασμού αποτελεί μέρος της τακτικής αναβάθμισης των τραπεζογραμματίων.
Πιο δύσκολα στην παραχάραξη
Ένας από τους βασικούς στόχους της νέας σειράς είναι η ενίσχυση της ασφάλειας.
Η ΕΚΤ σχεδιάζει τα νέα χαρτονομίσματα με σύγχρονα χαρακτηριστικά ασφαλείας, ώστε να είναι πιο δύσκολο να αντιγραφούν.
Τα σύνθετα γραφικά, οι λεπτομέρειες και η διαφορετική χρήση υλικών και τεχνικών εκτύπωσης αποτελούν μέρος αυτής της προσπάθειας.
Η νέα σειρά θα πρέπει ταυτόχρονα να παραμένει εύκολα αναγνωρίσιμη από όλους τους πολίτες.
Πιο ανθεκτικά και πιο βιώσιμα
Η ΕΚΤ εξετάζει επίσης τρόπους μείωσης του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των χαρτονομισμάτων.
Η νέα σειρά αποτελεί ευκαιρία για βελτίωση τόσο των υλικών όσο και των διαδικασιών παραγωγής.
Στόχος είναι τα τραπεζογραμμάτια να έχουν μεγαλύτερη αντοχή και να χρειάζονται λιγότερο συχνή αντικατάσταση.
Δέκα προτάσεις, αλλά μόνο μία θα γίνει πραγματικότητα
Η ΕΚΤ έχει επιλέξει 10 τελικές σχεδιαστικές προτάσεις, πέντε για κάθε θεματική.
Οι προτάσεις προέκυψαν από ευρωπαϊκό διαγωνισμό σχεδιασμού.
Συνολικά υποβλήθηκαν 39 ολοκληρωμένες προτάσεις στη δεύτερη φάση του διαγωνισμού, ενώ 25 σχεδιαστές είχαν επιλεγεί για να συμμετάσχουν σε αυτή.
Μία από τις σχεδιάστριες που συμμετείχαν στην τελική διαδικασία είναι και η Ελληνίδα εικαστικός Μυρσίνη Βαρδοπούλου.
Τώρα ψηφίζουν οι Ευρωπαίοι
Η διαδικασία δεν έχει ολοκληρωθεί.
Η ΕΚΤ έχει ανοίξει δημόσια έρευνα και οι πολίτες της Ευρώπης μπορούν να εκφράσουν την προτίμησή τους ανάμεσα στις 10 προτάσεις.
Η ψηφοφορία θα παραμείνει ανοικτή έως τις 21 Σεπτεμβρίου 2026.
Στη συνέχεια, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ αναμένεται να επιλέξει το τελικό σχέδιο προς το τέλος του 2026, λαμβάνοντας υπόψη τόσο την αξιολόγηση της επιτροπής όσο και την άποψη του κοινού.
Δεν θα τα δούμε αμέσως στο πορτοφόλι μας
Ακόμη και μετά την τελική επιλογή, θα χρειαστούν αρκετά χρόνια μέχρι τα νέα χαρτονομίσματα να φτάσουν στην καθημερινή κυκλοφορία.
Η ΕΚΤ αναφέρει ότι μετά την τελική απόφαση θα ακολουθήσουν τα στάδια ανάπτυξης και παραγωγής των νέων τραπεζογραμματίων.
Επομένως, δεν πρόκειται για αλλαγή που θα δούμε μέσα στους επόμενους μήνες.
Τα σημερινά χαρτονομίσματα θα συνεχίσουν να ισχύουν και να κυκλοφορούν παράλληλα με τη νέα σειρά.
Γιατί έχει σημασία η επιλογή της Κάλλας;
Η παρουσία της Μαρίας Κάλλας έχει ιδιαίτερο συμβολικό βάρος για την Ελλάδα.
Δεν πρόκειται απλώς για την αναγνώριση μιας διάσημης Ελληνίδας καλλιτέχνιδας.
Η επιλογή της τοποθετεί την Ελλάδα μέσα στην κοινή ευρωπαϊκή πολιτιστική ιστορία, δίπλα σε προσωπικότητες όπως ο Μπετόβεν, η Μαρί Κιουρί, ο Θερβάντες και ο Λεονάρντο ντα Βίντσι.
Η νέα σειρά επομένως δεν θα παρουσιάζει τις εθνικές ιστορίες ξεχωριστά. Θα επιχειρεί να δημιουργήσει μια εικόνα μιας Ευρώπης που αποτελείται από διαφορετικές πολιτιστικές παραδόσεις, οι οποίες όμως συνθέτουν μια κοινή ταυτότητα.
Και η φύση αλλάζει την εικόνα της Ευρώπης
Η δεύτερη θεματική είναι ίσως ακόμη πιο ενδιαφέρουσα.
Για πρώτη φορά η εικόνα των ευρωπαϊκών χαρτονομισμάτων απομακρύνεται από την παραδοσιακή έμφαση σε αρχιτεκτονικά μνημεία και ιστορικές προσωπικότητες και στρέφεται στη φύση και τη βιοποικιλότητα.
Ποτάμια, πουλιά, τοπία και ευρωπαϊκοί θεσμοί συνδυάζονται σε μια διαφορετική αφήγηση για το τι σημαίνει Ευρώπη.
Η ΕΚΤ συνδέει αυτή τη θεματική με την προστασία του περιβάλλοντος και την ευρωπαϊκή συνεργασία.
Η Ελλάδα θα είναι τελικά ορατή;
Η απάντηση είναι ναι, αλλά με διαφορετικό τρόπο από αυτόν που μπορεί να υπονοεί ο τίτλος της είδησης.
Η Μαρία Κάλλας είναι επίσημα επιλεγμένο μοτίβο για το 5ευρο.
Ο Έβρος, από την άλλη, δεν έχει ανακοινωθεί από την ΕΚΤ ως συγκεκριμένη απεικόνιση κάποιου χαρτονομίσματος.
Η ελληνική παρουσία στη δεύτερη θεματική μπορεί να διαβαστεί μέσα από τη γενικότερη επιλογή των ευρωπαϊκών ποταμών, των υγροτόπων και των πτηνών, αλλά δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως οριστική απεικόνιση του Έβρου.
Αυτό έχει σημασία, γιατί τα τελικά σχέδια δεν έχουν ακόμη επιλεγεί.
Η Ελλάδα συμμετέχει και στη διαδικασία σχεδιασμού
Εκτός από τη Μαρία Κάλλας, υπάρχει και μια δεύτερη ελληνική παρουσία στη διαδικασία.
Η Ελληνίδα χαράκτρια και ζωγράφος Μυρσίνη Βαρδοπούλου ήταν ανάμεσα στους 25 σχεδιαστές που προχώρησαν στη δεύτερη φάση του διαγωνισμού της ΕΚΤ.
Η συμμετοχή της αποτελεί ακόμη μία ένδειξη της ελληνικής παρουσίας στον σχεδιασμό της νέας ευρωπαϊκής σειράς.
Το νέο ευρώ θα αφηγείται μια διαφορετική Ευρώπη
Η επιλογή των θεμάτων αποκαλύπτει και κάτι βαθύτερο.
Το σημερινό ευρώ δημιουργήθηκε με έμφαση στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική και στην ιδέα μιας κοινής ιστορικής κληρονομιάς.
Η νέα σειρά φαίνεται να θέλει να προσθέσει δύο διαφορετικές διαστάσεις:
- τον άνθρωπο και τον πολιτισμό, μέσα από σημαντικές προσωπικότητες και κοινόχρηστους πολιτιστικούς χώρους,
- τη φύση και το περιβάλλον, μέσα από ποτάμια, πουλιά και ευρωπαϊκά οικοσυστήματα.
Με άλλα λόγια, το νέο ευρώ επιχειρεί να δείξει όχι μόνο από πού προέρχεται η Ευρώπη, αλλά και τι θέλει να προστατεύσει στο μέλλον.
Γιατί έχει σημασία
Τα χαρτονομίσματα είναι κάτι περισσότερο από ένα μέσο πληρωμής. Είναι αντικείμενα που περνούν καθημερινά από εκατομμύρια χέρια και αποτελούν ένα από τα πιο άμεσα ορατά σύμβολα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η νέα σειρά επομένως αποτελεί και μια προσπάθεια να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζεται η Ευρώπη.
Για την Ελλάδα, η Μαρία Κάλλας στο 5ευρο αποτελεί μια ξεκάθαρη και επίσημη παρουσία της χώρας στη νέα ευρωπαϊκή πολιτιστική αφήγηση.
Η θεματική «Ποτάμια και Πτηνά» δημιουργεί παράλληλα μια ενδιαφέρουσα σύνδεση με τον Έβρο και τους ελληνικούς υγροτόπους, χωρίς όμως η ΕΚΤ να έχει ανακοινώσει ότι ο ίδιος ο Έβρος θα απεικονίζεται σε συγκεκριμένο χαρτονόμισμα.
Το τελικό σχέδιο δεν έχει ακόμη αποφασιστεί. Οι Ευρωπαίοι έχουν μέχρι τις 21 Σεπτεμβρίου 2026 για να εκφράσουν τη γνώμη τους και η τελική επιλογή αναμένεται προς το τέλος του έτους.
Το γνωρίζατε;
Η Μαρία Κάλλας έχει επιλεγεί επίσημα ως το πρόσωπο του νέου 5ευρου στη θεματική «Ευρωπαϊκός Πολιτισμός». Στην ίδια σειρά θα εμφανίζονται επίσης ο Μπετόβεν, η Μαρί Κιουρί, ο Θερβάντες, ο Λεονάρντο ντα Βίντσι και η Μπέρτα φον Ζούτνερ.
Στη δεύτερη θεματική, «Ποτάμια και Πτηνά», τα χαρτονομίσματα ακολουθούν μια συμβολική διαδρομή από την ορεινή πηγή μέχρι τη θάλασσα, ενώ στην πίσω πλευρά τους θα εμφανίζονται κτίρια ευρωπαϊκών θεσμών.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου