ΑΑΔΕ: Έως 150.000 ευρώ το πρόστιμο στους επιτήδειους που κρύβονται από την εφορία

Νέες εντολές και λεπτομερείς οδηγίες στους ελεγκτές της εφορίας δίνει η ΑΑΔΕ, «κλείνοντας» νομικά και λογιστικά «παράθυρα» φοροδιαφυγής, τα οποία έφεραν στο φως οι έλεγχοι. Όπως μία «νέου τύπου» κομπίνα φοροδιαφυγής έχει ανακύψει τα τελευταία χρόνια: οι επιτήδειοι επιλέγουν να μη προσκομίζουν τα βιβλία και φορολογικά στοιχεία που τους ζητούνται, γιατί τιμωρούνται με πρόστιμα – «ταρίφα» από 5.000 ως 90.000 ευρώ το πολύ, αλλά δεν γλιτώνουν τις ποινικές κυρώσεις.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, από έντεκα κρούσματα άρνησης προσκόμισης βιβλίων το 2021 όλα κι όλα, το 2022 αυξήθηκαν σε ογδόντα, ενώ στο α΄ δίμηνο φέτος είχαν φτάσει ήδη τα εννέα.

Η νέα εγκύκλιος του Διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργου Πιτσιλή (Ε2028/2023) βάζει σε τάξη παλαιές και νέες διατάξεις, ώστε να εφαρμόζονται αυστηρά οι κυρώσεις που ισχύουν όταν υποκρύπτεται δόλος, χωρίς υπερβολές για όσους πέφτουν θύματα ατυχίας ή αμέλειας.


Για παράδειγμα, μεταξύ άλλων ξεκαθαρίζεται ότι:

· πρόστιμα επιβάλλονται όχι μόνο για μη τήρηση λογιστικών αρχείων (βιβλίων), αλλά και για μη διαφύλαξη ή μη προσκόμιση, κατόπιν πρόσκλησης, φορολογικών ηλεκτρονικών μηχανισμών (ΦΗΜ) και φορολογικών μνημών και αρχείων που δημιουργούν οι ΦΗΜ.


· τα πρόστιμα για όσους τηρούν απλογραφικά βιβλία (Α’ ή Β’ κατηγορίας) κυμαίνονται από 10.000 το λιγότερο έως 30.000 ευρώ το πολύ, ενώ για επιχειρήσεις με διπλογραφικά (Γ’ κατηγορίας) από 30.000 έως και 90.000 ευρώ.

· το πρόστιμο γίνεται 30.000 ως 90.000 για απλογραφικά (επαγγελματίες κλπ) ή και 50.000 ως 150.000 για επιχειρήσεις με διπλογραφικά (ανώνυμες κλπ) αν δεν έχει υποβληθεί έστω και μία δήλωση την τελευταία τριετία

· υπό όρους, παραβάσεις μπορούν να βεβαιωθούν και για προηγούμενα χρόνια

· ως μη τήρηση λογιστικών αρχείων (βιβλίων) μπορεί να λογίζεται η μη ενημέρωση, η μη προσκόμιση και μη επίδειξη (κατόπιν πρόσκλησης) των λογιστικών αρχείων


Από την άλλη, για λόγους χρηστής διοίκησης, ορίζεται και ότι:

· πρόστιμο δεν επιβάλλεται, εάν η μη τήρηση ή ενημέρωση δεν επηρεάζει τη συμμόρφωση με τις φορολογικές υποχρεώσεις και την υποβολή φορολογικών δηλώσεων, ούτε εάν είναι εφικτός με άλλο πρόσφορο μέσο ο προσδιορισμός της φορολογητέας ύλης και των αντίστοιχων φορολογικών υποχρεώσεων.

· αν ο ελεγχόμενος προσέλθει αυτοβούλως στην αρμόδια φορολογική αρχή και δηλώσει απώλεια ΦΗΜ, προτού να εκδοθεί εντολή ελέγχου σε βάρος του, τότε δεν επιβάλλεται 10.000-150.000 ευρώ, αλλά πρόστιμο μόλις 2.500 ευρώ για απώλεια λογιστικών αρχείων


· τα πρόστιμα επιβάλλονται ενιαία και όχι αναλόγως του πλήθους των αρχείων και των ΦΗΜ που δεν προσκομίστηκαν ή «χάθηκαν»


· πριν από την έκδοση πράξης επιβολής των προστίμων, ο ελεγχόμενος καλείται εγγράφως να υποβάλει τυχόν αντιρρήσεις του, εντός είκοσι (20) ημερών από την κοινοποίηση της πρόσκλησης.

Οι διατάξεις του άρθρου 54Ε του ΚΦΔ (ν. 4987/2022) εφαρμόζονται στο πλαίσιο διενέργειας μερικού επιτόπιου φορολογικού ελέγχου. Σύμφωνα με την εγκύκλιο:

1. σε περίπτωση που διαπιστώνεται ότι η ελεγχόμενη οντότητα δεν τήρησε ή δεν προσκόμισε τα προβλεπόμενα από τις σχετικές διατάξεις λογιστικά αρχεία (βιβλία), επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το 15% επί των εσόδων της από επιχειρηματική δραστηριότητα για κάθε ελεγχόμενο έτος, όπως αυτά προκύπτουν από τον μέσο όρο των δηλωθέντων εσόδων με τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος των τριών τελευταίων φορολογικών ετών. Το πρόστιμο αυτό δεν μπορεί να είναι κατώτερο των 10.000 ευρώ ανά ελεγχόμενο έτος, εφόσον πρόκειται για υπόχρεο τήρησης απλογραφικών βιβλίων ή των 30.000 ευρώ ανά ελεγχόμενο έτος, εφόσον πρόκειται για υπόχρεο τήρησης διπλογραφικών βιβλίων, ούτε μπορεί να είναι ανώτερο του τριπλάσιου του κατά περίπτωση κατώτερου προστίμου.

2. σε περίπτωση μη υποβολής έστω και μίας από τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος των τριών τελευταίων φορολογικών ετών παρά την ύπαρξη σχετικής υποχρέωσης, το πρόστιμο υπολογίζεται με βάση τον μέσο όρο των εσόδων των υποβληθεισών δηλώσεων και δεν μπορεί να είναι κατώτερο των 30.000 ευρώ ανά ελεγχόμενο έτος, εφόσον πρόκειται για υπόχρεο τήρησης απλογραφικών βιβλίων και των 50.000 ευρώ ανά ελεγχόμενο έτος, εφόσον πρόκειται για υπόχρεο τήρησης διπλογραφικών βιβλίων, ούτε μπορεί να είναι ανώτερο του τριπλάσιου του κατά περίπτωση κατώτερου προστίμου (δηλαδή 90.000 με απλογραφικά ή 150.000 για διπλογραφικά βιβλία).