BBC: Οι τελευταίοι ομιλητές της Αρχαίας Σπάρτης

  Η εικονική πόλη-κράτος μπορεί να έχει πέσει σχεδόν 2.400 χρόνια πριν, αλλά σήμερα, 2.000 άνθρωποι μιλούν ακόμα τη γλώσσα αυτών των αρχαίων πολεμιστώ

Καθώς μπαίνετε στο ορεινό χωριό Pera Melana, στη νότια χερσόνησο της Πελοποννήσου, πιθανότατα θα ακούσετε το βρυχηθμό των σκούτερ να σκαρφαλώνουν σε στενούς δρόμους και τα φτερά πουλιών που κλέβουν ώριμα φρούτα από δέντρα. Αλλά αν πλησιάσετε το κεντρικό καφέ του χωριού, θα ακούσετε έναν μάλλον ασυνήθιστο ήχο. Είναι το θόρυβο των συνομιλιών μεταξύ των ηλικιωμένων σε μια 3.000 ετών γλώσσα που ονομάζεται Τσακώνικα. Οι ομιλητές είναι οι γλωσσικοί απόγονοι της αρχαίας Σπάρτης, η εμβληματική ελληνική πόλη-κράτος, και μέρος μιας πλούσιας πολιτιστικής κληρονομιάς και πληθυσμού που ονομάζεται Τσακωνικός. Η Θωμάς Κουνιά, γνωστή ως «αυτοκράτειρα των Τσακωνικών» για την κυριαρχία της στη γλώσσα, λέει στη φίλη της για το ψωμί που έψησε εκείνο το πρωί, αλλά ο Έλληνας μεταφραστής μου δεν μπορεί να την καταλάβει. Αντ 'αυτού, η Κουνιά μεταφράζει για αυτόν στα ελληνικά και μετά μου λέει, σαν ένα παιχνίδι κινεζικών ψιθυρισμάτων. Είμαι δέος Αυτές οι κυρίες είναι μερικές από τις τελευταίες ομιλητές μιας από τις παλαιότερες γλώσσες του κόσμου. Σήμερα, μόνο περίπου 2.000 από τους 10.000 Τσάκωνες, κυρίως πρεσβύτεροι, εξακολουθούν να μιλούν καθόλου Τσακωνικά και η γλώσσα περιορίζεται σε 13 πόλεις, χωριά και χωριουδάκια που βρίσκονται γύρω από την Πέρα Μελάνα. Ενώ τα ελληνικά είναι η επίσημη γλώσσα της περιοχής, τα Τσακώνικα μιλούνται συχνά στο σπίτι και άνετα στο κοινό εδώ. Ωστόσο, το μέλλον του παραμένει αβέβαιο.  «Χάνουμε τα Τσακωνικά χωρίς αυθεντικούς δασκάλους», είπε η Κουνιά. «Προσπαθώ να το διατηρήσω τα τελευταία 40 χρόνια. Είναι καθήκον μου να το κάνω ». Το Tsakonika δεν είναι μόνο σημαντικό για την ταυτότητα και τον πολιτισμό των Tsakonians, είναι η μόνη συνεχής κληρονομιά των αρχαίων Σπαρτιατών. Είναι επίσης η παλαιότερη ζωντανή γλώσσα στην Ελλάδα - που προηγείται των νέων ελληνικών περίπου 3.100 χρόνια - και μία από τις παλαιότερες γλώσσες στην Ευρώπη. «Αν χάσουμε τη γλώσσα μας, δεν μπορούμε να ισχυριστούμε ότι είμαστε Τσακωνικοί», εξήγησε η Ελένη Μάνου, δασκάλα και συγγραφέας των Τσακωνικών στην κοντινή πόλη Λεωνίδιο, την de facto πρωτεύουσα της Τσακωνίας.

 Το Tsakonika βασίζεται στη δωρική γλώσσα που ομιλούν οι αρχαίοι Σπαρτιάτες και είναι η μόνη διάλεκτη που απομένει από τον δυτικό δωρικό κλάδο των ελληνικών γλωσσών. Αντίθετα, η ελληνική καταγωγή από την Ιωνική και την Αττική διάλεκτο στον ανατολικό κλάδο. Ενώ καθένα από αυτά χρησιμοποιεί παρόμοιο αλφάβητο, το Tsakonika έχει περισσότερα φωνητικά σύμβολα και διαφέρει ως προς τη δομή και την προφορά. Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι το Tsakonika είναι πιο κοντά στα αρχαία από τα σύγχρονα ελληνικά, αλλά καμία από αυτές τις γλώσσες δεν είναι αμοιβαία κατανοητή.