Στο νεοσύστατο Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού (ΕΛΙΒΙΠ) παραχωρείται, πλήρως αποκατεστημένο, από το υπουργείο Πολιτισμού, το ιστορικό κτίριο επί της οδού Ερμού 134-136 και Ευβούλου, στον Κεραμεικό όπου στεγαζόταν, επί δεκαετίες, ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ).
Το εν λόγω κτίριο, το οποίο έχει κηρυχθεί μνημείο, είχε αποτελέσει, για μεγάλο χρονικό διάστημα, πεδίο έντονης αντιπαράθεσης μεταξύ του υπουργείου Πολιτισμού και του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων με το πρώτο να κάνει λόγο για μη τήρηση των όρων παραχώρησής του γεγονός που επικύρωσε με σχετική απόφασή του και το Συμβούλιο της Επικρατείας με αποτέλεσμα την άρση της παραχώρησης το 2023 και τη μεταφορά της έδρας του ΣΕΑ σε άλλο κτίριο επί της οδού Πανός 19 και Θρασυβούλου, στην Πλάκα, ιδιοκτησίας επίσης του ΥΠΠΟ.
Τα δύο τελευταία χρόνια το υπουργείο Πολιτισμού πραγματοποίησε έργα αποκατάστασης του κτιρίου στον Κεραμεικό συνολικού ύψους 750.000 ευρώ, ποσό που αντλήθηκε από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης. Οι εργασίες ακολούθησαν τη γραμμή της αποκατάστασης με βάση την αρχική, αυθεντική εικόνα του η οποία τεκμηριώθηκε από τα σωζόμενα στοιχεία και έτσι, εκτός από τη στερέωση και αποκατάσταση όλων των σωζόμενων στοιχείων του, διερευνήθηκαν οι αρχικοί χρωματισμοί χρωματισμών των όψεων και του εσωτερικού του. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκαν εργασίες για την αναβάθμιση της προσβασιμότητας σε άτομα με αναπηρία.
«Η απόφαση για την παραχώρηση της χρήσης του συγκεκριμένου ακινήτου στο Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού -φορέα εποπτευομένου από το Υπουργείο Πολιτισμού- εξυπηρετεί απολύτως τις ανάγκες του Ιδρύματος, αλλά και την πολιτική του Υπουργείου, που θέλει το βιβλίο στην καρδιά των πόλεων, στο κέντρο της Αθήνας, ώστε οι πολίτες να μετέχουν εύκολα και δυναμικά στις δράσεις και τις δραστηριότητες του ΕΛΙΒΙΠ. Σε μια εποχή που κυριαρχεί η τεχνολογία, η εμπειρία του βιβλίου παραμένει μοναδική. Η σχέση του καθενός μας με το βιβλίο είναι σχέση βιωματική, σχέση εμπειρίας και μνήμης» επισήμανε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και πρόσθεσε:
«Το κτήριο, επί του πεζοδρόμου της Ερμού, σε απόσταση αναπνοής από την Αρχαία Αγορά των Αθηνών και όμορο του αρχαιολογικού χώρου του Κεραμεικού, διαθέτει τους κατάλληλους χώρους, ώστε άνετα μπορεί να φιλοξενεί εκδηλώσεις σχετικές με το βιβλίο και τη φιλαναγνωσία, ενώ ο κήπος που το περιβάλει είναι ιδανικός για πολιτιστικές εκδηλώσεις, συναφείς με το έργο του ΕΛΙΒΙΠ. Το Υπουργείο Πολιτισμού, δια της αρμόδιας Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Αττικής, αποκατέστησε πλήρως το κτήριο-μνημείο, που τα τελευταία χρόνια είχε περιέλθει σε απόλυτη παρακμή. Με τη νέα του χρήση αναβαθμίζεται η ευρύτερη περιοχή, σε συνδυασμό και με το νέο πρόσωπο που αποκτά ο όμορος αρχαιολογικός χώρος του Κεραμεικού, με την ολοκλήρωση των έργων, που εκτελεί η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών».
Το ακίνητο απαλλοτριώθηκε για αρχαιολογικούς σκοπούς από το Ελληνικό Δημόσιο-Υπουργείο Πολιτισμού, με απόφαση του 1973. Το κτήριο οικοδομήθηκε στην αυγή του 20ου αιώνα (αρχές 1900) και χρησιμοποιήθηκε ως χώρος πώλησης «οικοδομικών υλών» από τον Γεώργιο Κ. Βεντούρη. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1916, η εταιρεία του Γ. Βεντούρη συγκαταλέγεται στο λήμμα «Εργοληπτικαί Εταιρείαι Αθηνών» του «Οδηγού της Ελλάδος» του Ν. Ιγγλέση, ενώ στον τόμο των ετών 1923-1926 ο Οδηγός περιλαμβάνει δισέλιδο αφιέρωμα στον «Εμπορικό και Βιομηχανικό Οίκο» του Γ. Κ. Βεντούρη.
Το 1986 με απόφαση της Μελίνας Μερκούρη το κτίριο παραχωρήθηκε στον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων.
Το 1994, το κτήριο χαρακτηρίστηκε από το ΥΠΠΟ ως έργο τέχνης μαζί με το αύλειο κτίσμα του, οπότε υπάγεται στις προστατευτικές διατάξεις του Ν.4858/2021. Το 1993 είχε χαρακτηριστεί από το ΥΠΕΝ ως διατηρητέο.
Πρόκειται για μεγάλης κλίμακας αστικό ακίνητο που περιλαμβάνει, στη σύγχρονη μορφή του, το κυρίως νεοκλασικό κτήριο μεικτής χρήσης (κατάστημα στο ισόγειο – κατοικία στον όροφο), βοηθητικό λιθόκτιστο κτίσμα, στον αύλειο χώρο του, και κήπο. Την ίδια περίοδο, στους εμπορικούς δρόμους, στο κέντρο της Αθήνας, διαμορφώνονται κτήρια με τρόπο που να καλύπτουν τις χρηστικές ανάγκες της θέσης τους. Σύμφωνα με τον Μάνο Μπίρη «Το ισόγειο αυτών των κτιρίων διαθέτει μεγάλους χώρους για επαγγελματική χρήση, με ελεύθερο ύψος 6μ. Έτσι, τουλάχιστον στους εμπορικούς δρόμους της Αθήνας, διαμορφώνεται μια ιδιαίτερη εικόνα δομημένου χώρου που διαμορφώνουν βιτρίνες ή εισόδους μαγαζιών, καφενείων και ζαχαροπλαστείων (…). Αντίθετα, στους ορόφους των κτιρίων δεν παρατηρούμε καμία σημαντική διαφοροποίηση από το γνώριμο σχήμα όψης και κάτοψης των μεγάλων αστικών κατοικιών».
Το κτήριο αναπτύσσεται σε τέσσερεις στάθμες. Οι χώροι του ισογείου είναι ενιαίοι και λιτοί, χωρίς μορφοπλαστικό διάκοσμο. Ο Α΄ όροφος φιλοξενούσε την κυρίως κατοικία. Οι οροφές των κύριων, προβεβλημένων χώρων του, φέρουν γλυπτικό διάκοσμο, γεωμετρικά πιο απλοποιημένα στο χωλ της εισόδου και περίτεχνο με φυτικά στοιχεία στα, κυρίως, δωμάτια προς την οδό Ερμού. Ο Β΄ όροφος περιλαμβάνει μεγάλη βεράντα με κτιστό στηθαίο με θέα προς την Πλάκα και την Ακρόπολη. Το κτήριο, σε βάθος του χρόνου, έχει δεχτεί επεμβάσεις. Το 1994, εκτελέστηκαν εκτεταμένες εργασίες αποκατάστασης από το ΥΠΠΟ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου