Ένοχος δήλωσε σε ομοσπονδιακό δικαστήριο των ΗΠΑ ο David Morens, πρώην ανώτερος
αξιωματούχος του Εθνικού Ινστιτούτου Αλλεργιών και Λοιμωδών Νοσημάτων (NIAID) και πρώην σύμβουλος του Άντονι Φάουτσι, σε υπόθεση που αφορά την απόκρυψη κυβερνητικών αρχείων σχετικά με την έρευνα για τον COVID-19.Ο 78χρονος Morens δήλωσε ένοχος για συνωμοσία με σκοπό την αποφυγή των νόμων περί δημόσιων αρχείων και την απόκρυψη εγγράφων που σχετίζονταν με κρατικές χρηματοδοτήσεις για έρευνα γύρω από τον κορωνοϊό.
Η δήλωση ενοχής έγινε την Τρίτη σε ομοσπονδιακό δικαστήριο στο Greenbelt του Μέριλαντ. Ο Morens αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης έως και πέντε χρόνια, ενώ η ανακοίνωση της ποινής έχει προγραμματιστεί για τις 12 Νοεμβρίου 2026.
Ποιος είναι ο David Morens
Ο Morens εργάστηκε για χρόνια στο NIAID και κατά τη διάρκεια της πανδημίας βρισκόταν στον στενό υπηρεσιακό κύκλο του Άντονι Φάουτσι, ο οποίος τότε ήταν διευθυντής του Ινστιτούτου.
Η υπόθεση αφορά τις ενέργειες του ίδιου του Morens και δεν σημαίνει ότι ο Φάουτσι έχει κατηγορηθεί ή ότι δήλωσε ένοχος για οποιοδήποτε αδίκημα.
Ο Φάουτσι έχει βρεθεί στο επίκεντρο ξεχωριστών πολιτικών και κοινοβουλευτικών ερευνών για τον χειρισμό της πανδημίας, όμως δεν έχει κατηγορηθεί στην ποινική υπόθεση εναντίον του Morens.
Πώς φέρεται να έκρυβαν τα αρχεία
Σύμφωνα με τους εισαγγελείς, ο Morens και άλλα πρόσωπα γνώριζαν ότι οι επικοινωνίες τους θα μπορούσαν να ζητηθούν μέσω του νόμου Freedom of Information Act (FOIA), ο οποίος επιτρέπει την πρόσβαση του κοινού σε ομοσπονδιακά κυβερνητικά αρχεία.
Για τον λόγο αυτό, σύμφωνα με την υπόθεση, συμφώνησαν να χρησιμοποιούν προσωπικούς λογαριασμούς ηλεκτρονικού ταχυδρομείου αντί για τους επίσημους κυβερνητικούς λογαριασμούς.
Με αυτόν τον τρόπο επιδίωκαν να καταστήσουν δυσκολότερο τον εντοπισμό των σχετικών επικοινωνιών όταν υποβάλλονταν αιτήματα πρόσβασης στα δημόσια αρχεία.
Στο επίκεντρο οι χρηματοδοτήσεις για έρευνα κορωνοϊών
Η υπόθεση συνδέεται ιδιαίτερα με μια χρηματοδότηση του NIH για έρευνα σχετικά με τους κορωνοϊούς που μεταδίδονται από νυχτερίδες.
Η συγκεκριμένη επιχορήγηση είχε δοθεί σε εταιρεία που στη συνέχεια χρηματοδοτούσε ερευνητικό πρόγραμμα στην Κίνα, μεταξύ άλλων και μέσω υπεργολαβίας με το Ινστιτούτο Ιολογίας της Γουχάν.
Η χρηματοδότηση διακόπηκε από το NIH εν μέσω της αυξανόμενης συζήτησης σχετικά με την προέλευση του COVID-19 και τις πιθανές συνδέσεις με εργαστηριακή έρευνα στη Γουχάν.
Ο Morens φέρεται να ήθελε την επαναφορά της χρηματοδότησης
Σύμφωνα με τους εισαγγελείς, ο Morens είχε δεσμευτεί να βοηθήσει στην επαναφορά της συγκεκριμένης χρηματοδότησης και να αντιμετωπίσει τον ισχυρισμό ότι ο κορωνοϊός μπορεί να είχε διαρρεύσει από εργαστήριο.
Η υπόθεση δεν αποδεικνύει από μόνη της την προέλευση του COVID-19. Αποδεικνύει όμως ότι υπήρξε ποινική υπόθεση σχετικά με την απόκρυψη κυβερνητικών αρχείων και την παράκαμψη των διαδικασιών διαφάνειας.
Γιατί χρησιμοποιούσε προσωπικό email
Η χρήση προσωπικού email είναι ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία της υπόθεσης.
Οι εισαγγελείς υποστηρίζουν ότι ο Morens και οι συνεργάτες του γνώριζαν πως τα μηνύματα που θα αποστέλλονταν μέσω των επίσημων κυβερνητικών λογαριασμών θα μπορούσαν να αναζητηθούν και να δημοσιοποιηθούν μέσω αιτημάτων FOIA.
Έτσι, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, επέλεξαν προσωπικούς λογαριασμούς προκειμένου να αποφύγουν τον εντοπισμό των επικοινωνιών τους.
Η πρακτική αυτή αποτέλεσε βασικό μέρος της ποινικής υπόθεσης που κατέληξε στη σημερινή δήλωση ενοχής.
Η έρευνα για την προέλευση του COVID παραμένει ανοιχτή
Η υπόθεση Morens έχει αποκτήσει ιδιαίτερη πολιτική σημασία επειδή συνδέεται με τις έρευνες για την προέλευση της πανδημίας.
Ωστόσο, είναι σημαντικό να διαχωριστούν δύο διαφορετικά ζητήματα.
Το πρώτο είναι η ποινική υπόθεση για την απόκρυψη κυβερνητικών αρχείων. Το δεύτερο είναι το επιστημονικό και ερευνητικό ερώτημα σχετικά με το πώς ξεκίνησε η πανδημία.
Το δεύτερο ζήτημα παραμένει άλυτο. Αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν καταλήξει σε διαφορετικές εκτιμήσεις σχετικά με το αν ο ιός προήλθε από φυσική μετάδοση ή από εργαστηριακό περιστατικό.
Τι γνωρίζουμε για τη θεωρία της εργαστηριακής διαρροής
Το FBI είχε εκτιμήσει το 2023 ότι μια εργαστηριακή διαρροή ήταν πιθανή αιτία της πανδημίας, ενώ η CIA το 2025 εξέφρασε επίσης την εκτίμηση ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο ήταν πιθανότερο, αλλά με χαμηλό βαθμό βεβαιότητας.
Άλλες αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών και το Εθνικό Συμβούλιο Πληροφοριών έχουν αξιολογήσει ως πιθανότερο το ενδεχόμενο φυσικής μετάδοσης από ζώο.
Επομένως, η δήλωση ενοχής του Morens δεν αποτελεί απόδειξη ότι ο COVID-19 προήλθε από εργαστήριο. Αφορά την απόκρυψη εγγράφων και την παραβίαση των κανόνων που διέπουν τα κυβερνητικά αρχεία.
Ο Φάουτσι βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο
Η υπόθεση έρχεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη στιγμή για τον Άντονι Φάουτσι.
Ο πρώην επικεφαλής του NIAID εμφανίστηκε πρόσφατα ενώπιον επιτροπής της Γερουσίας σχετικά με ζητήματα που αφορούν την πανδημία και τις έρευνες για την προέλευση του κορωνοϊού.
Κατά την ακρόαση, ο Φάουτσι επικαλέστηκε επανειλημμένα το δικαίωμά του να μην αυτοενοχοποιηθεί, ενώ απέρριψε τις κατηγορίες που του απηύθυνε ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Rand Paul.
Η χρονική συγκυρία της δήλωσης ενοχής του πρώην συμβούλου του αναμένεται να αναζωπυρώσει τη δημόσια συζήτηση για το τι συνέβη με τις επικοινωνίες και τις χρηματοδοτήσεις κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
Ο Morens ανέλαβε την ευθύνη
Ο δικηγόρος του Morens, Timothy Belevetz, δήλωσε ότι ο πελάτης του αναλαμβάνει την ευθύνη για τις πράξεις του.
Η δήλωση ενοχής σημαίνει ότι ο Morens αποδέχεται την ποινική ευθύνη για τη συγκεκριμένη συνωμοσία, ενώ η τελική ποινή του θα αποφασιστεί από το δικαστήριο τον Νοέμβριο.
Μέχρι τότε, η υπόθεση παραμένει ανοιχτή ως προς τις συνέπειες που μπορεί να έχει για άλλα πρόσωπα και για τις ευρύτερες έρευνες σχετικά με τη διαχείριση των αρχείων της πανδημίας.
Μια υπόθεση που ανοίγει ξανά τον φάκελο της πανδημίας
Έξι χρόνια μετά την έναρξη της πανδημίας, η υπόθεση Morens επαναφέρει στο προσκήνιο ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα της περιόδου: πόσο διαφανής ήταν η διαχείριση των κυβερνητικών επικοινωνιών και των χρηματοδοτήσεων για την έρευνα γύρω από τον κορωνοϊό.
Η δήλωση ενοχής του πρώην συμβούλου του Φάουτσι δεν απαντά στο ερώτημα της προέλευσης του COVID-19. Δημιουργεί όμως νέα δεδομένα για τον τρόπο με τον οποίο ορισμένοι αξιωματούχοι διαχειρίστηκαν τις επικοινωνίες τους και τις υποχρεώσεις τους απέναντι στους νόμους περί δημόσιας διαφάνειας.
Και αυτό είναι πλέον ένα ζήτημα που δεν αφορά μόνο την πολιτική αντιπαράθεση γύρω από την πανδημία, αλλά και μια επίσημη ποινική υπόθεση με δήλωση ενοχής.
Πηγές: Reuters, Associated Press, U.S. Department of Justice
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου