Νέα επίθεση στην Ελλάδα και την Κύπρο εξαπέλυσε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν,
αυτή τη φορά από την Αίγυπτο, επιχειρώντας παράλληλα να παρουσιάσει την τριμερή συνεργασία Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ ως απειλή όχι μόνο για την Τουρκία αλλά και για το ίδιο το Κάιρο.Η επίσκεψη του Φιντάν στην Αίγυπτο αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Άγκυρα επιχειρεί να αξιοποιήσει τη βελτίωση των τουρκοαιγυπτιακών σχέσεων και να προσεγγίσει το Κάιρο στο νέο περιφερειακό σχήμα που διαμορφώνεται γύρω από την Τουρκία, τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η λεγόμενη «Συμφωνία της Μέκκας», η οποία προβλέπει αμοιβαία αμυντική συνδρομή μεταξύ των τριών χωρών. Η Τουρκία επιδιώκει τώρα να διευρύνει το σχήμα και να προσελκύσει την Αίγυπτο.
Ο Φιντάν στο στόχαστρο της τριμερούς
Μιλώντας κατά την επίσκεψή του στην Αίγυπτο, ο Χακάν Φιντάν επιτέθηκε στην τριμερή συνεργασία Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για ένα περιφερειακό σχήμα που λειτουργεί εναντίον της Τουρκίας.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών επιχείρησε μάλιστα να παρουσιάσει τη συνεργασία των τριών χωρών ως προσπάθεια δημιουργίας μιας διαχωριστικής γραμμής ανάμεσα στην Τουρκία και την Αίγυπτο.
Σύμφωνα με τις δηλώσεις του, η Άγκυρα θεωρεί ότι η συγκεκριμένη συνεργασία δημιουργεί έναν περιφερειακό άξονα που περιορίζει τον ρόλο της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Άγκυρα θέλει το Κάιρο πιο κοντά στην Τουρκία
Η επίθεση στην τριμερή δεν έγινε τυχαία στην Αίγυπτο.
Η Τουρκία προσπαθεί τα τελευταία χρόνια να αποκαταστήσει τις σχέσεις της με το Κάιρο, μετά από μια μακρά περίοδο έντασης που είχε ξεκινήσει μετά την ανατροπή του Μοχάμεντ Μόρσι στην Αίγυπτο.
Σήμερα οι δύο χώρες επιχειρούν να επαναφέρουν τις σχέσεις τους σε πιο σταθερή βάση, με την ενέργεια, το εμπόριο και τις περιφερειακές εξελίξεις να αποτελούν βασικά πεδία συνεργασίας.
Η Άγκυρα θέλει τώρα αυτή η προσέγγιση να αποκτήσει και στρατηγική και αμυντική διάσταση.
Στο τραπέζι η «Συμφωνία της Μέκκας»
Η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν υπέγραψαν στις αρχές Αυγούστου τη λεγόμενη Mecca Joint Defence Agreement.
Ο Χακάν Φιντάν την έχει παρομοιάσει σε επίπεδο αρχής με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ: επίθεση εναντίον ενός μέλους αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον όλων.
Η συμφωνία έχει ως στόχο την ενίσχυση της αποτροπής και της αμυντικής συνεργασίας των τριών χωρών και δεν παρουσιάζεται επισήμως ως συμφωνία στρεφόμενη εναντίον συγκεκριμένου κράτους.
Η Άγκυρα όμως εξετάζει ήδη την επέκταση του σχήματος.
Η Αίγυπτος ο επόμενος στόχος;
Ο Φιντάν παρουσίασε την Αίγυπτο ως «φυσικό εταίρο» της Τουρκίας στην ευρύτερη περιοχή.
Σύμφωνα με τις δηλώσεις του, το Κάιρο εξετάζει τεχνικές και γεωπολιτικές παραμέτρους που συνδέονται με την πρόταση συμμετοχής του στο νέο σχήμα.
Η Άγκυρα εμφανίζεται αισιόδοξη ότι η συνεργασία μπορεί να διευρυνθεί.
Ωστόσο, η Αίγυπτος διατηρεί ταυτόχρονα στενές σχέσεις με την Ελλάδα και την Κύπρο και συμμετέχει σε τριμερή μηχανισμό συνεργασίας με τις δύο χώρες.
Η Ελλάδα, η Κύπρος και η Αίγυπτος έχουν ήδη δικό τους σχήμα
Το Κάιρο δεν ξεκινά από μηδενική βάση.
Η Ελλάδα, η Κύπρος και η Αίγυπτος έχουν αναπτύξει εδώ και χρόνια έναν σταθερό μηχανισμό τριμερούς συνεργασίας.
Η συνεργασία αυτή αφορά την ενέργεια, την ασφάλεια, τις θαλάσσιες ζώνες, τις υποδομές και τη γενικότερη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η ελληνική στρατηγική συνεργασία με την Αίγυπτο έχει επομένως ήδη σημαντικό θεσμικό και οικονομικό υπόβαθρο.
Γιατί η Άγκυρα ενοχλείται από την τριμερή
Η συνεργασία Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ έχει ιδιαίτερη σημασία για την Τουρκία λόγω της γεωγραφίας της Ανατολικής Μεσογείου.
Οι τρεις χώρες έχουν αναπτύξει συνεργασία σε ενέργεια, άμυνα, τεχνολογία και ασφάλεια, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις συμμετέχουν και οι Ηνωμένες Πολιτείες μέσω του σχήματος 3+1.
Η Άγκυρα θεωρεί ότι τέτοιοι περιφερειακοί μηχανισμοί ενισχύουν τη θέση της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ και περιορίζουν τα περιθώρια της Τουρκίας.
Αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό και την ένταση των δηλώσεων του Φιντάν.
Η Αίγυπτος βρίσκεται στη μέση
Το Κάιρο βρίσκεται πλέον μπροστά σε μια δύσκολη στρατηγική επιλογή.
Από τη μία πλευρά, έχει αποκαταστήσει τις σχέσεις του με την Τουρκία και έχει συμφέρον να διατηρήσει ανοιχτούς τους διαύλους με την Άγκυρα.
Από την άλλη, η Ελλάδα και η Κύπρος αποτελούν σημαντικούς εταίρους της Αιγύπτου στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η αιγυπτιακή διπλωματία επομένως έχει κάθε λόγο να αποφύγει μια επιλογή που θα την έφερνε αντιμέτωπη με Αθήνα και Λευκωσία.
Η Γάζα αποτελεί μέρος της τουρκικής στρατηγικής
Ο Φιντάν συνέδεσε τις δηλώσεις του και με την κατάσταση στη Γάζα.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά της ισραηλινής κυβέρνησης και του Μπενιαμίν Νετανιάχου, υποστηρίζοντας ότι οι ισραηλινοί σχεδιασμοί οδηγούν στον εκτοπισμό των Παλαιστινίων.
Η Τουρκία επιδιώκει να εμφανιστεί ως ένας από τους βασικούς πολιτικούς παράγοντες στις προσπάθειες για τη διαχείριση της κρίσης στη Γάζα, σε συνεργασία με την Αίγυπτο και άλλα αραβικά κράτη.
Η προσέγγιση αυτή αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο της προσπάθειας της Άγκυρας να αποκτήσει μεγαλύτερη επιρροή στον αραβικό κόσμο.
Το νέο περιφερειακό μπλοκ
Η συμφωνία Τουρκίας-Σαουδικής Αραβίας-Πακιστάν δημιουργεί έναν νέο άξονα συνεργασίας που ξεπερνά τα παραδοσιακά περιφερειακά σχήματα.
Η Τουρκία διαθέτει σημαντική στρατιωτική βιομηχανία και στρατηγική θέση.
Η Σαουδική Αραβία διαθέτει οικονομική ισχύ και ενεργειακούς πόρους.
Το Πακιστάν διαθέτει σημαντικές στρατιωτικές δυνατότητες και πυρηνικό οπλοστάσιο.
Η προσθήκη της Αιγύπτου θα έδινε στο σχήμα ακόμη μεγαλύτερο γεωγραφικό και πολιτικό βάρος.
Η Τουρκία θέλει να γίνει κεντρικός παίκτης
Η στρατηγική της Άγκυρας δεν φαίνεται να περιορίζεται στην αντιμετώπιση ενός συγκεκριμένου αντιπάλου.
Στόχος είναι η δημιουργία ενός δικτύου περιφερειακών συνεργασιών στο οποίο η Τουρκία θα βρίσκεται στο κέντρο.
Η συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, η προσπάθεια προσέγγισης της Αιγύπτου και η έντονη ρητορική απέναντι στην τριμερή Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ αποτελούν διαφορετικά κομμάτια της ίδιας ευρύτερης στρατηγικής.
Η Αθήνα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς αφορά άμεσα την ισορροπία δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Αθήνα έχει επενδύσει σημαντικά στις σχέσεις της με την Αίγυπτο και το Ισραήλ, ενώ η συνεργασία με την Κύπρο αποτελεί σταθερό πυλώνα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Μια ενδεχόμενη στρατηγική μετατόπιση της Αιγύπτου προς την Τουρκία θα μπορούσε να αλλάξει ορισμένες ισορροπίες.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το Κάιρο είναι έτοιμο να εγκαταλείψει τις υφιστάμενες συνεργασίες του.
Το Κάιρο δεν έχει κάνει ακόμη τη μεγάλη επιλογή
Παρά τις προσπάθειες της Άγκυρας, δεν υπάρχει μέχρι στιγμής ένδειξη ότι η Αίγυπτος έχει αποφασίσει να εγκαταλείψει τις τριμερείς συνεργασίες της με την Ελλάδα και την Κύπρο.
Αντίθετα, οι σχέσεις Αθήνας-Καΐρου παραμένουν ενεργές και στηρίζονται σε συγκεκριμένα οικονομικά και ενεργειακά συμφέροντα.
Το αιγυπτιακό ενδιαφέρον για το τουρκικό σχήμα επομένως θα πρέπει να εξεταστεί περισσότερο ως διπλωματική διερεύνηση και λιγότερο ως δεδομένη αλλαγή στρατοπέδου.
Ένα νέο γεωπολιτικό παζλ στην Ανατολική Μεσόγειο
Οι εξελίξεις δείχνουν ότι η περιοχή εισέρχεται σε μια περίοδο νέων συμμαχιών και ευέλικτων συνεργασιών.
Οι χώρες δεν επιλέγουν πλέον απαραίτητα ένα μόνο στρατόπεδο.
Η Αίγυπτος μπορεί να συνεργάζεται με την Ελλάδα και την Κύπρο στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ ταυτόχρονα να επιδιώκει καλύτερες σχέσεις με την Τουρκία.
Η Σαουδική Αραβία μπορεί να συνεργάζεται με τις ΗΠΑ, ενώ παράλληλα να αναπτύσσει αμυντική σχέση με την Τουρκία και το Πακιστάν.
Αυτό κάνει το νέο γεωπολιτικό περιβάλλον πολύ πιο σύνθετο.
Γιατί έχει σημασία
Οι δηλώσεις Φιντάν από την Αίγυπτο δεν αποτελούν απλώς ακόμη μία τουρκική επίθεση κατά της Ελλάδας και της Κύπρου.
Αποκαλύπτουν μια ευρύτερη προσπάθεια της Άγκυρας να αναδιαμορφώσει τις περιφερειακές συμμαχίες και να φέρει την Αίγυπτο πιο κοντά στο νέο αμυντικό και πολιτικό σχήμα Τουρκίας-Σαουδικής Αραβίας-Πακιστάν.
Ταυτόχρονα, η Τουρκία επιχειρεί να παρουσιάσει την τριμερή Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ ως απειλή και να δημιουργήσει στο Κάιρο την αίσθηση ότι η Αίγυπτος έχει κοινό συμφέρον με την Άγκυρα απέναντι σε αυτόν τον άξονα.
Το εάν το σχέδιο θα πετύχει είναι διαφορετικό ζήτημα.
Η Αίγυπτος έχει ήδη βαθιές σχέσεις με την Ελλάδα και την Κύπρο και σημαντικά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν το Κάιρο θα επιλέξει να γίνει μέλος του νέου σχήματος της Μέκκας ή αν θα συνεχίσει να ισορροπεί ανάμεσα στις διαφορετικές περιφερειακές συνεργασίες.
Το γνωρίζατε;
Η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν υπέγραψαν στις αρχές Αυγούστου 2026 συμφωνία αμοιβαίας άμυνας, την οποία ο Χακάν Φιντάν συνέκρινε ως προς τη λογική της με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ.
Η Άγκυρα εξετάζει πλέον τη διεύρυνση αυτού του σχήματος και η Αίγυπτος αποτελεί έναν από τους βασικούς πιθανούς νέους εταίρους.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου